رژیم غذایی و مکمل در زمان مصرف قرص وروژست؟

خلاصه سریع
اگر برای اندومتریوز قرص «وروژست» را شروع کرده‌اید، تغذیه و بعضی مکمل‌ها می‌توانند به کاهش عوارض شایع (نفخ، درد، تغییر خلق، حساسیت‌پستان، خونریزی نامنظم) و بهبود پاسخ به درمان کمک کنند.
مهم است قبل از شروع هر مکملی با پزشک یا داروساز مشورت کنید تا تداخل دارویی یا منع مصرف بررسی شود.
نکات کلی رژیمی (برای کاهش التهاب و عوارض)
- الگوی غذایی ضدالتهابی را دنبال کنید: بیشتر سبزیجات، میوه‌های رنگی، غلات کامل، مغز‌ها، حبوبات و ماهی‌های چرب (سالمون، ساردین). رژیم مدیترانه‌ای نمونهٔ خوبی است.
- افزایش مصرف امگا-3: مصرف ماهی چرب 2–3 بار در هفته یا مکمل امگا-3 با EPA/DHA مجموع 1000–2000 mg در روز می‌تواند به کاهش درد و التهاب کمک کند.
- کاهش قند‌های ساده و غذا‌های فرآوری‌شده: این مواد می‌توانند التهاب و نوسانات قند خون (و در پی آن تحریک اشت‌ها و افزایش وزن) را افزایش دهند.
- محدود کردن گوشت قرمز و چربی‌های اشباع و چربی‌های ترانس: برخی مطالعات ارتباط بین مصرف زیاد گوشت قرمز و بدتر شدن علائم اندومتریوز را نشان می‌دهد.
- کاهش نمک در رژیم: اگر با و روژست دچار نفخ یا احتباس آب می‌شوید، کم کردن نمک، کاهش مصرف غذا‌های شور و افزایش پتاسیم غذایی (موز، سیب‌زمینی، سبزی‌ها) کمک می‌کند.
- محدود کردن کافئین و الکل: این‌ها می‌توانند درد پستان، اضطراب یا اختلال خواب را تشدید کنند.
کاهش کافئین به ویژه در روز‌هایی که پریود نامنظم یا حساسیت بیشتر است مفید است.
مکمل‌های مفید (با دوز پیشنهادی و نکات ایمنی)
- امگا-3 (روغن ماهی): 1000–2000 mg EPA+DHA در روز.
احتیاط: اگر داروی ضدانعقاد مصرف می‌کنید، قبل از شروع مشورت کنید.
- ویتامین D: بسیاری از زنان کمبود ویتامین D دارند و سطوح پایین ممکن است با درد پیوند داشته باشد.
اگر سطح ویتامین D پایین است، معمولاً 1000–2000 IU/روز یا طبق دستورپزشک؛ اندازه‌گیری سطح خون (25-OH D) قبل و طی درمان بهتر است.
- کلسیم: اگر رژیم کافی کلسیم ندارد یا نگرانی استخوانی وجود دارد (معمولاً مهم‌تر در درمان‌هایی مثل آگونیست‌های GnRH)، کلسیم 1000–1200 mg/day همراه با ویتامین D توصیه می‌شود.
- منیزیم: 200–400 mg شبانه ممکن است به کاهش گرفتگی، نفخ و بهبود خواب کمک کند. (فرمول‌های ملین ممکن است اسهال دهند؛ دوز را کم کنید در صورت بروز.)
- ویتامین B
6 25–50 mg در روز می‌تواند بعضی علائم خلق و حساسیت پستان را کاهش دهد؛ از دوز‌های خیلی بالا (>200 mg/روز) خودداری کنید (خطر نوروپاتی).
- کورکومین (زردچوبه): 500–1000 mg در روز با پیپِرین (فلفل سیاه) برای جذب بهتر ممکن است درد و التهاب را کم کند؛ در صورت مصرف دارو‌های ضدانعقاد یا مشکلات صفراوی با پزشک مشورت کنید.
- پروبیوتیک‌ها: برای سلامت روده و کاهش نفخ/مشکلات گوارشی مفیدند؛ گونه‌های Lactobacillus/Bifidobacterium رایج‌اند.
مکمل‌ها و گیاهان که بهتر است از آن‌ها پرهیز کنید یا با احتیاط مصرف شوند
- رازیانه، کوهوش سیاه، جینسینگ یا سایر گیاهان دارای اثرات استروژنی/هورمونی: ممکن است با درمان هورمونی تداخل کنند یا اثربخشی را تغییر دهند.
- یوهمبین و سنت‌جان‌ویز (St. John's wort): سنت‌جان‌ویز می‌تواند آنزیم‌های کبدی (CYP) را القا کند و ممکن است سطح دارو را کاهش دهد؛ از مصرف هم‌زمان خودداری یا با پزشک چک کنید.
- مکمل‌های بسیار پر دُز آنتی‌اکسیدان یا گیاهی بدون نظارت: برخی می‌توانند خونریزی‌دهنده یا تداخل‌زا باشند.
- گریپ‌فروت: برخی دارو‌های هورمونی تحت تأثیر آنزیم‌های کبدی قرار دارند؛ گریپ‌فروت می‌تواند متابولیسم را تغییر دهد (با احتیاط).
اقدامات سبک‌زندگی مکمل
- ورزش منظم (هوازی، پیاده‌روی، یوگا، پیلاتس) برای کاهش درد و بهبود خلق مفید است.
- مدیریت استرس: تکنیک‌هایی مثل مدیتیشن، تنفس عمیق یا تراپی شناختی-رفتاری می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی کمک کند.
- خواب کافی: اختلال خواب می‌تواند درد و نوسانات خلق را تشدید کند.
نکات ایمنی و تداخلات دارویی
- همه مکمل‌ها را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید تا تداخل احتمالی با و روژست بررسی شود.
- در صورت سابقه لخته خون، سیگار کشیدن، فشارخون بالا یا بیماری قلبی، حتماً پزشک را مطلع کنید؛ برخی از فرم‌های هورمونی خطر لختگی را تغییر می‌دهند.
- در صورت بروز علائم هشداردهنده (درد قفسه سینه، تنگی نفس، ورم یک طرفه پا، سردرد ناگهانی شدید، زردی، درد شکمی شدید یا تغییرات ناگهانی خلق) فوراً مراجعه پزشکی کنید.
چه زمانی با پزشک تماس بگیرم
- عوارض جدید یا تشدیدشده (خونریزی بسیار زیاد، درد غیرقابل کنترل، تغییر شدید خلق)
- تصمیم به شروع هر مکمل جدید، به‌خصوص اگر داروی دیگری (مثل رقیق‌کننده خون، داروی فشار خون، داروی افسردگی) مصرف می‌کنید.
- اگر قصد بارداری دارید یا فکر می‌کنید باردار هستید؛ دارو‌ها و مکمل‌ها ممکن است نیاز به تغییر داشته باشند.
جمع‌بندی
رژیم ضدالتهاب (غذا‌های کامل، امگا-3، محدود کردن قند و غذا‌های فرآوری‌شده)، بهبود سطح ویتامین D در صورت نیاز، منیزیم برای نفخ/گرفتگی و پروبیوتیک‌ها می‌توانند هنگام مصرف و روژست مفید باشند.
از گیاهان و مکمل‌هایی که ممکن است با دارو تداخل داشته باشند پرهیز کنید و پیش از شروع هر مکمل جدید با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
در صورت هر علامت جدی یا نگرانی درباره عوارض، سریعاً دنبال مشورت پزشکی باشید.
اگر مایلید، بگویید:
1 آیا دارو یا بیماری دیگری دارید؟ 2) آیا مکمل یا داروی خاصی الان مصرف می‌کنید؟ 3) آیا سابقه لخته یا مشکلات قلبی دارید؟ تا توصیه‌ها را دقیق‌تر و شخصی‌سازی کنم.