خوردن قرص زینک پلاس ویتامین B با دوغ؟

خلاصه کوتاه
خوردن قرص زینک پلاس و ویتامین B همراه دوغ به طور کلی مانع جذب این ویتامین‌ها و روی (zinc) نمی‌شود و در بسیاری از افراد حتی کمک می‌کند تا عوارض گوارشی قرص (تهوع) کاهش یابد.
با این حال چند نکته مهم وجود دارد تا جذب بهینه و تداخلات دارویی به حداقل برسد.
چرا معمولاً مشکلی پیش نمی‌آید
- ویتامین‌های گروه B (آبی‌محلول) در دستگاه گوارش به خوبی و مستقل از دوغ جذب می‌شوند؛ دوغ تأثیر منفی شناخته‌شده‌ای روی این گروه ندارد.
- دوغ (محصول غلیظ لبنی تخمیری) معمولاً اسیدی است؛ اسیدیته می‌تواند حلالیت برخی نمک‌های روی را افزایش دهد و در نتیجه جذب را کمکی یا حداقل خنثی کند.
- پروتئین‌ها و پپتید‌های حاصل از تخمیر لبنی (مثل کازئین فسفوپپتید‌ها) گاهی به بهبود جذب عناصر معدنی کمک می‌کنند.
چه شرایطی ممکن است جذب را کم کند
- غذا‌های غنی از فیتات (مثل نان‌های کامل، حبوبات خام) می‌توانند جذب روی را کاهش دهند.
اگر دوغ با نان یا خوراکی‌های پرپیتات مصرف شود، احتمال تأثیر فیتات بر جذب روی وجود دارد، اما خودِ دوغ به‌تن‌هایی فیتات قابل‌توجهی ندارد.
- مصرف هم‌زمان با چای یا قهوه (تانن‌ها) ممکن است جذب بعضی مواد معدنی را کاهش دهد.
موارد دارویی و تداخلات مهم
- آنتی‌بیوتیک‌های خانواده تتراسایکلین و فلوروکینولون‌ها با یون‌های فلزی (مثل روی، کلسیم، آهن) کمپلکس می‌دهند و جذب آنتی‌بیوتیک را کاهش می‌دهند.
اگر آنتی‌بیوتیک مصرف می‌کنید: دارو را حداقل 2 ساعت قبل یا 4–6 ساعت بعد از مکمل روی مصرف کنید.
- آهن و روی در دوز‌های بالا می‌توانند جذب یکدیگر را تحت تأثیر قرار دهند؛ اگر همزمان مکمل آهن می‌گیرید، بهتر است فاصله زمانی 2 ساعت رعایت شود.
- کلسیم خیلی بالا (مثل مکمل‌های سنگین کلسیم) ممکن است در شرایط خاص جذب روی را کم کند، اما مصرف طبیعی لبنیات یا یک لیوان دوغ به طور معمول تداخل قابل‌توجهی ایجاد نمی‌کند.
نکات عملی و توصیه‌ها
- اگر قرص را روی معده خالی خوردن موجب تهوع می‌شود، مصرف آن با دوغ یا همراه غذا کاملاً مناسب است.
- برای حداکثر جذب روی: از مصرف هم‌زمان با غذا‌های خیلی پرفیتات یا با چای/قهوه خودداری کنید یا فاصله زمانی بگذارید.
- اگر آنتی‌بیوتیک‌های تتراسایکلین/فلوروکینولون یا مکمل آهن/کلسیم دوز بالا مصرف می‌کنید، زمان‌بندی را تنظیم کنید (فاصله 2–4 ساعت).
- مصرف طولانی‌مدت دوز‌های بالای روی ممکن است موجب کاهش مس (copper) بدن شود؛ در صورت مصرف طولانی‌مدت یا دوز بالا با پزشک مشورت کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید
- اگر تب یا علائم جدید گوارشی یا حساسیت دارید، یا اگر در مصرف همزمان دارو‌های دیگر تردید دارید، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
- اگر مکمل‌ها را برای دوره طولانی (بیش از چند ماه) یا با دوز بالاتر از توصیه مصرف می‌کنید، بررسی سطح سرمی و مشاوره لازم است.
نتیجه‌گیری
خوردن قرص زینک پلاس و ویتامین B همراه یک لیوان دوغ معمولاً مانعی برای جذب ایجاد نمی‌کند و اغلب کمک‌کننده به تحمل داروست.
تنها در صورت مصرف هم‌زمان با آنتی‌بیوتیک‌های خاص، مکمل آهن/کلسیم در دوز بالا یا غذا‌های پرفیتات باید زمان‌بندی را تنظیم کرد.
در موارد خاص یا مصرف طولانی‌مدت با پزشک مشورت شود.