آیا خوردن مکملی که مس دارد برای کسی که غلظت خون دارد مضرر است؟

سلام
— نکات کلیدی و علمی درباره مصرف مکمل مس وقتی «غلظت خون» دارید:
1 تعریف و ابهام عبارت «غلظت خون»
- «غلظت خون» ممکن است منظورِ بالا بودن هموگلوبین/هماتوکریت (پلی‌سیتمی) باشد یا وضعیت‌های دیگری که باعث غلظت یا لخته‌پذیری خون می‌شوند.
تشخیص دقیق (مثلاً پلی‌سیتمی و را یا دلایل ثانویه) نیاز به آزمایش و پزشک دارد.
2 نقش مس در بدن و خون‌سازی
- مس یک فلز کمیاب و «کوفاکتور» برای آنزیم‌هایی مثل سرولوپلاسمین است که در متابولیسم آهن نقش دارد و به انتقال آهن از بافت‌ها به خون کمک می‌کند.
کمبود مس می‌تواند باعث آنمی (کم‌خونی) شود.
- اما داشتن مس اضافه به‌صورت مکمل در افراد سالم معمولاً باعث افزایش هموگلوبین به‌طور قابل‌توجه نمی‌شود مگر اینکه فرد دچار کمبود مس باشد.
3 آیا مس می‌تواند «غلظت خون» را تشدید کند؟
- در غیاب کمبود مس، مصرف مقادیر معمول (در حدود نیاز روزانه) به‌ندرت منجر به افزایش هموگلوبین یا تشدید پلی‌سیتمی می‌شود.
به عبارت دیگر، مس معمولاً محرک تولید بیش از حد گلبول قرمز نیست.
- اگر شما مبتلا به پلی‌سیتمی و را (یک بیماری خونی که تولید غیرطبیعی گلبول قرمز دارد) باشید، عامل محرک اصلی ژنتیکی و هورمونی است و مکمل مس به‌عنوان عامل محرک شناخته نشده است.
4 خطرات مصرف بیش از حد مس
- مس بیش از حد می‌تواند سمی باشد: علائم مس زیاد شامل تهوع، استفراغ، درد شکم، اسهال، آسیب کبدی و در موارد مزمن مشکلات عصبی است.
مرز بالای قابل تحمل (UL) در بزرگسالان حدود 10 میلی‌گرم در روز ذکر شده است (بیش از این، به‌ویژه اگر پیچیدگی‌های کبدی یا بیماری و یلسون داشته باشید، خطرناک است).
- اگر بیماری کبدی یا بیماری و یلسون (اختلال ذخیره مس) دارید، مصرف هرگونه مکمل حاوی مس می‌تواند خطرناک باشد.
5 تداخل‌ها و احتیاط‌ها
- مس و روی (zinc) در جذب با هم رقابت می‌کنند؛ مصرف زیاد یکی می‌تواند باعث کمبود دیگری شود.
- اگر داروی خاصی مصرف می‌کنید یا بیماری زمینه‌ای دارید حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
6 چه باید کرد (توصیه عملی)
- قبل از شروع یا ادامه مصرف مکمل مس، آزمایش‌های پایه انجام دهید: CBC (هموگلوبین و هماتوکریت)، فریتین، آهن سرمی، TIBC و در صورت لزوم سرم مس و سرولوپلاسمین و تست‌های کبدی.
- اگر شما تشخیص رسمی «پلی‌سیتمی» دارید، با هماتولوژیست مشورت کنید.
در بسیاری از موارد درمان‌های اختصاصی (فلبوتومی، دارو‌های سیتوروتکتیو) لازم است و تغذیه/مکمل‌ها باید زیر نظر متخصص تنظیم شوند.
- اگر شک دارید که کمبود مس دارید (نشانه‌هایی مثل آنمی غیرقابل توضیح، اختلالات عصبی در بعضی موارد)، پزشک می‌تواند مکمل را تجویز کند و دوز و نظارت را مشخص نماید.
- معمولاً اگر رژیم غذایی متنوع دارید، نیازی به مکمل مس اضافی نیست؛ و از مصرف خودسرانه دوز‌های بالا پرهیز کنید.
7 موارد اورژانسی
- در صورت علائم مس‌زدگی حاد (تهوع و استفراغ شدید، درد شکمی، زردی یا اختلال هوشیاری) به اورژانس مراجعه کنید.
خلاصه کوتاه: مصرف مکمل مس به‌نفس خود در افراد بدون کمبود مس معمولاً غلظت خون را افزایش نمی‌دهد و بنابراین به‌طور معمول باعث «بدتر شدن غلظت خون» نمی‌شود؛ اما اگر مبتلا به بیماری‌هایی مثل پلی‌سیتمی و را، بیماری کبدی یا بیماری و یلسون هستید یا دارو‌های خاصی مصرف می‌کنید، باید قبل از مصرف با پزشک مشورت کنید.
بهتر است قبل از ادامه مصرف مکمل، آزمایش‌های خون انجام شود و دوز مصرفی را پزشک تعیین کند.