در لگنم خصوصا دنبالچه ام درد دارم؟

خلاصه اولیه
درد در ناحیه لگن و مخصوصاً دنبالچه (کوکسیکس) که هنگام خواب یا نشستن بدتر می‌شود، شایع است و علل مختلفی دارد.
اگر هیچ ضربه مشخصی یادتان نمی‌آید، شایع‌ترین احتمال‌ها عبارت‌اند از: کوکسی‌دینی (التهاب یا تحصیل درد در دنبالچه)، درد ارجاعی از ستون فقرات کمری (رادیکولوپاتی)، اختلال مفصل ساکروایلیاک، اسپاسم یا حساسیت عضلات گلوتئال/پیریفورمیس و مشکلات کف لگن.
پخش شدن درد به ران و ساق ممکن است نشانه درگیری عصبی (مثلاً سیاتیک یا رادیکولایتی) یا انتشار درد عضلانی/مفصلی باشد.
چه کار‌هایی می‌توانید همین الآن انجام دهید (مراقبت‌های اولیه)
- استراحت نسبی: از نشستن طولانی و سطوح سخت بپرهیزید.
هنگام نشستن از بالشت دوناتی یا یک بالش نرم با برش وسط استفاده کنید.
- یخ/گرما:
48-72 ساعت اول یخ (هر بار 10–15 دقیقه) برای کاهش التهاب، بعد از آن گرمای موضعی (پد گرم) برای شل کردن عضلات می‌تواند کمک کند.
- دارو‌های مسکن بدون نسخه: پاراستامول (استامینوفن) و دارو‌های ضدالتهاب غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن می‌تواند کمک کند (در صورت داشتن بیماری زمینه‌ای یا مصرف همزمان دارو‌ها ابتدا با پزشک یا داروساز مشورت کنید). دوز معمول ایبوپروفن OTC: 200–400 mg هر 4–6 ساعت و حداکثر 1200 mg در روز بدون تجویز؛ پاراستامول 500–1000 mg هر 4–6 ساعت تا 3 g در روز — اما پیش از استفاده مطمئن شوید با وضعیت کلی سلامتتان سازگار هستند.
- تمرینات کششی و شل‌سازی: کشش پیریفورمیس، کشش همسترینگ و تمرینات آرام تقویت هسته و عضلات گلوتئال می‌تواند به کاهش درد و پیشگیری کمک کند.
تمرینات تنفس و ریلکسیشن برای عضلات کف لگن هم مفید است.
- موقعیت خواب: اگر به پهلو می‌خوابید، بالشی بین زانو‌ها بگذارید؛ اگر روی پشت می‌خوابید زیر زانو‌ها بالشت بگذارید تا فشار ستون فقرات کم شود.
چه زمانی باید سریعاً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید (علائم قرمز)
- بی‌حسی یا سستی قابل‌توجه در پاها یا انتشار ضعف پیشرونده
- از دست دادن کنترل ادرار یا مدفوع یا تغییر در عملکرد جنسی
- تب، قرمزی، قرمزی یا خروج چرک از ناحیه‌ی لگن
- درد بسیار شدید که با دارو‌های معمولی کنترل نمی‌شود یا شما را از فعالیت روزمره بازمی‌دارد
در صورت بروز هر یک از این موارد باید فوراً به اورژانس یا کلینیک مراجعه کنید.
چه زمانی باید به پزشک متخصص مراجعه کنید (غیراضطراری اما لازم)
- درد بیش از 2–4 هفته که به درمان خودمراقبتی جواب نمی‌دهد
- خشکی یا محدودیت حرکتی لگن یا کمر
- سابقه سرطان، مصرف طولانی‌مدت کورتون، یا بیماری‌های سیستمیک که خطر مشکلات جدی‌تر را بالا می‌برد
پزشک چه کار‌هایی ممکن است انجام دهد
- معاینه بالینی دقیق (معاینه دنبالچه، معاینه عصبی اندام‌ها، تست‌های خاص مانند SLR)
- تصویربرداری در صورت نیاز: رادیوگرافی ساده دنبالچه برای پیدا کردن شکستگی یا ناهنجاری، MRI کمر/Pelvis در صورت مظنون شدن به رادیکولوپاتی یا مشکلات دیسک/عصب، سی‌تی اسکن در برخی موارد
- درمان‌های تخصصی: فیزیوتراپی، تزریق موضعی کورتیکواستروئید یا بلوک عصبی (مثلاً بلوک گانگلیون ایمپار) برای کوکسی‌دینی مقاوم، درمان‌های مداخله‌ای درد، درمان کف لگن با فیزیوتراپیست تخصصی، گاهی عمل جراحی در موارد نادر و مقاوم
چه انتظاری از بهبودی باشد
بسیاری از موارد کوکسی‌دینی و درد‌های عضلانی-اسکلتی با مراقبت‌های محافظه‌کارانه طی چند هفته تا چند ماه بهتر می‌شوند.
در صورت رادیکولوپاتی یا آسیب ساختاری زمان درمان و بازگشت به کار ممکن است طولانی‌تر باشد.
نکات ایمنی
- اگر سابقه بیماری قلبی، زخم معده، فشارخون بالا، بیماری کلیوی یا مصرف دارو‌های رقیق‌کننده خون دارید، قبل از مصرف NSAID‌ها یا هر داروی جدید با پزشک مشورت کنید.
- از فعالیت‌هایی که درد را تشدید می‌کنند برای چند روز پرهیز کنید اما از حرکت کاملاً اجتناب نکنید؛ فعالیت‌های کم‌دامنه و تمرینات ملایم اغلب مفیدند.
پیشنهاد عملی و بعدی برای شما
1 اگر هیچ علامت قرمزی ندارید: چند روز روش‌های بالا را رعایت کنید (بالش دونات، یخ و گرما، مسکن‌های ساده، کشش‌های ملایم).
2 اگر بعد از 1–2 هفته بهبود نداشت یا درد پخش‌شونده به پاها و مخصوصاً علاماتی مانند گزگز/ضعف دارید، به پزشک عمومی یا متخصص فیزیوتراپی/ارتوپدی یا نوروپاتولوژی مراجعه کنید تا معاینه و در صورت نیاز تصویربرداری انجام شود.
3 در صورت بروز علائم قرمز بلافاصله مراجعه کنید.
اگر بخواهید می‌توانم: راهنمای چند حرکت کششی و تقویتی ساده برای پیریفورمیس و گلوتئال را برایتان بنویسم یا فرم سوالاتی را که هنگام مراجعه به پزشک باید بپرسید آماده کنم.
همچنین می‌توانم به شما کمک کنم تشخیص بدهیم آیا لازم است فوراً به اورژانس بروید یا خیر.