سردی دست و پا و احساس تپش قلب از چه چیزی میتواند باشد؟

سلام،
وقت بخیر.
توضیحات شما — سابقه اضطراب و مصرف دارو، تپش قلب شبانه و سردی دست‌وپا در حالی که روز‌ها گرم می‌شوید و چک‌آپ قلبی در بهمن — اطلاعات مفیدی‌اند.
در ادامه علل محتمل، اقداماتی که می‌توانید انجام دهید و زمان مراجعه فوری را توضیح می‌دهم.
1 علل شایع و محتمل
- اضطراب و حملات پانیک: اضطراب یا پانیک می‌تواند باعث تپش قلب، تعریق، احساس سرمای موضعی به خاطر تنگ شدن رگ‌های سطحی (وازوکونستریکشن) و احساس «سرما در دست‌پا» شود. اغلب در شب یا زمان‌های استرس بیشتر بروز می‌کند.
- واکنش سیستم عصبی خودکار (سمپاتیک): فعال شدن سمپاتیک در حملات اضطرابی باعث تپش قلب و بازتوزیع جریان خون می‌شود که دست‌وپا سرد می‌شوند.
- اثر جانبی دارو‌ها: برخی دارو‌های ضداضطراب، بتابلاکر‌ها یا دارو‌های دیگر می‌توانند باعث سردی انتها‌ها یا تغییر در احساس ضربان قلب شوند.
لازم است نام دارویی که مصرف می‌کنید را بررسی کنیم.
- اختلالات عروقی محیطی یا ری‌نود (Raynaud): اگر سردی با تغییر رنگ انگشتان همراه است (سفید یا آبی)، ممکن است پدیده ری‌نود مطرح باشد.
- مشکلات تیروئید یا کم‌خونی: تیروئید کم‌کار معمولاً با سرما و کندی ضربان همراه است، تیروئید پرکار با تپش؛ کم‌خونی هم می‌تواند تپش و خستگی بدهد.
بهتر است TSH و CBC چک شوند.
- آریتمی‌های ساده (مثلاً PVC یا PAC): گاهی ضربان‌های اضافی (پَرَش یا زودهنگام) در شب بیشتر احساس می‌شوند و با چکاپ پایه قلبی ممکن است طبیعی باشد ولی گاهی نیاز به مانیتورینگ طولانی‌تر است.
2 چه بررسی‌هایی منطقی است
- پرسش و معاینه دقیق توسط پزشک: شامل اندازه‌گیری فشار و نبض در حالت درازکش و نشسته/ایستاده (برای افت فشار ارتواستاتیک).
- الکتروکاردیوگرام (ECG): اگر قبلاً انجام داده‌اید بگویید چه یافته‌ای داشته.
- هولتر 24 یا 48 ساعته یا مانیتورینگ رویداد (اگر تپش مداوم یا مکرر است): برای ثبت آریتمی‌های گذرا.
- آزمایش خون: TSH، CBC (برای کم‌خونی)، قند خون و الکترولیت‌ها (مخصوصاً پتاسیم و منیزیم) در صورت لزوم.
- اکوکاردیوگرافی: اگر در چکاپ قلبی اولیه نشانه‌ای از مشکل ساختاری وجود داشته باشد.
3 چه کار‌هایی می‌توانید همین حالا انجام دهید
- روزانه عوامل محرک تپش را کاهش دهید: مصرف کافئین، نوشیدنی‌های انرژی‌زا، الکل و سیگار را کم کنید.
- تکنیک‌های آرام‌سازی: تنفس دیافراگمی، آرام‌سازی عضلانی، مراقبه یا تمرینات تمدد اعصاب قبل از خواب.
- لباس گرم و گرمایش: پوشیدن جوراب گرم یا دستکش شبانه، دوش گرم یا غوطه‌وری پا در آب گرم می‌تواند کمک کند.
- ثبت روزانه: زمان، طول، علائم همراه (تنگی نفس، درد قفسه سینه، سرگیجه)، دارو‌ها و محرک‌ها را یادداشت کنید تا الگو‌ها مشخص شوند.
- بازبینی دارو‌ها با پزشک یا روان‌پزشک: بگویید چه دارویی مصرف می‌کنید؛ برخی دارو‌ها نیاز به تغییر دوز یا تعویض دارند.
4 علائم هشدار (مراجعه اورژانسی لازم است)
- درد شدید قفسه سینه یا فشار قفسه سینه همراه با تنگی نفس
- غش، سردرگمی یا ضعف شدید
- رنگ‌پریدگی یا آبی‌شدن لب/انگشتان
- تپش بسیار سریع همراه سرگیجه شدید یا سنکوپ
در این موارد فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
5 جمع‌بندی و پیشنهاد عملی برای شما
با توجه به سابقه اضطراب و اینکه چکاپ قلبی در بهمن انجام داده‌اید، شانس اینکه علت اضطرابی یا اختلال خودمختار باشد بالاست، ولی برای اطمینان بیشتر پیشنهاد می‌کنم:
- بگویید در چک‌آپ چه آزمایش‌ها/ECG یا اکو انجام شده و نتیجه چه بوده.
- اگر تپش‌ها تکراری یا آزاردهنده‌اند، برای هولتر
24-48 ساعت اقدام کنید.
- آزمایش TSH و CBC انجام دهید تا دلایل متابولیک رد شوند.
- دارو‌های فعلی را با روان‌پزشک یا پزشک معالج مرور کنید (نام و دوز‌ها را بگویید).
- اگر حملات اضطرابی تشخیص داده شوند، تشدید درمان رفتاری (CBT)، تکنیک‌های آرام‌سازی یا تنظیم دارو می‌تواند کمک زیادی کند.
اگر خواستید، نام دارویی که مصرف می‌کنید، یافته‌های چکاپ بهمن (ECG، اکو و گزارش پزشک) و شرح دقیق‌تر حملات را بفرستید تا راهنمایی دقیق‌تر بدهم.