قرص سفیدی پوست گلوتاتیون بخورم یا خیر؟

خلاصه کوتاه:
- گلوتاتیون (Glutathione) یک آنتی‌اکسیدان طبیعی بدن است و در برخی مطالعات خوراکی یا تزریقی، کاهش تولید ملانین و روشن شدن پوست گزارش شده، اما شواهد قوی و بلندمدت محدود است.
مصرف خوراکی ممکن است اثر متغیر و معمولا ملایم داشته باشد.
تزریق وریدی برای سفید کردن پوست پرخطر و در بسیاری از کشور‌ها توصیه نمی‌شود یا منع قانونی دارد.
اثربخشی:
- شواهد: چندین مطالعه کوتاه‌مدت (عمدتا در آسیا) گزارش داده‌اند که مصرف خوراکی گلوتاتیون می‌تواند به‌طور خفیف تا متوسط پوست را روشن کند، اما نتایج متناقض و ماندگاری ناهمگن است.
تأثیر به رنگ پایه پوست، دوز، فرمولاسیون (معمولی، لیپوزومی) و مدت درمان بستگی دارد.
- بیولوژی: گلوتاتیون از مسیر‌های اکسیداتیو-کاهشی روی سنتز ملانین اثر می‌گذارد و باعث افزایش تشکیل فوملانین (رنگ روشن‌تر) نسبت به یوملانین می‌شود؛ این تغییر‌ها محدود و برگشت‌پذیرند.
ایمنی و عوارض جانبی:
- عوارض خوراکی شایع: گوارشی (تهوع، درد شکم، نفخ)، سردرد، جوش یا حساسیت پوستی در برخی افراد.
- عوارض جدی نادر: واکنش‌های آلرژیک (در موارد نادر)، خطرات ناشناختهٔ استفاده بلندمدت روی متابولیسم سلولی و سیستم ایمنی.
اطلاعات بلندمدت کافی وجود ندارد.
- تزریق وریدی: خطر آنافیلاکسی، عفونت، فرمولاسیون‌های غیربهداشتی و عوارض جدی دیگر؛ بسیاری از متخصصان توصیه نمی‌کنند و در برخی کشور‌ها غیرمجاز است.
- موارد احتیاط: بارداری، شیردهی، کودکان، بیمارانی که داروی شیمی‌درمانی یا دارو‌های تغییردهندهٔ سیستم ایمنی مصرف می‌کنند، یا سابقهٔ آلرژی شدید — قبل از مصرف باید با پزشک مشورت شود.
تعاملات و آزمایشات کنترلی:
- تداخلات دارویی خاصی گزارش شده محدود است، اما اگر داروی خاصی مصرف می‌کنید (به‌ویژه دارو‌های سیستم ایمنی یا شیمی‌درمانی) حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
- در مصرف طولانی‌مدت و بالای معمول، ممکن است لازم باشد پزشک عملکرد کبد/کلیه و شرایط بالینی شما را بررسی کند.
دُز پیشنهادی و نکات ایمنی (در صورت تصمیم به مصرف پس از مشورت پزشکی):
- دُزهای مطالعاتی متغیر بوده‌اند؛ دُزهای خوراکی رایج که در مطالعات استفاده شده‌اند بین 250 تا 1000 میلی‌گرم در روز است.
بسیاری تحقیقات اثرات مثبت را با 500 میلی‌گرم در روز به‌مدت 8 تا 12 هفته گزارش کردند.
- فرمولاسیون: فرم لیپوزومی یا همراه با ویتامین C می‌تواند جذب را بهتر کند.
- نحوه مصرف: با غذا برای کاهش عوارض گوارشی.
از دوز پایین‌تر شروع کنید (مثلاً 250-500 mg/day) و پس از
8-12 هفته نتیجه و عوارض را بررسی کنید.
- مدت زمان: از مصرف طولانی‌مدت بدون نظارت پزشکی خودداری کنید؛ اگر پس از
2-3 ماه هیچ نتیجه‌ای نبینید یا عوارض دارید قطع کنید.
- هرگز از تزریق وریدی گلوتاتیون در مراکز غیرمجاز یا بدون نظارت پزشکی استفاده نکنید.
انتظارات واقعی و توصیه‌های ایمن‌تر:
- سفید شدن کامل یا تغییر چشمگیر رنگ پوست به طور دائمی معمولاً واقع‌بینانه نیست.
نتایج متغیر و معمولاً ملایم تا متوسط است.
- اقدامات کم‌خطر و اثبات‌شده‌تر برای بهبود یکنواختی رنگ پوست و روشن‌تر شدن لکه‌ها: کرم ضدآفتاب روزانه (SPF 30+ و پوشش مناسب UVA/UVB)، سرم‌های موضعی مثل ویتامین C موضعی، نیاسینامید، آزلائیک اسید، رتینوئید‌ها (تحت نظر پزشک)، و درمان‌های موضعی یا دفترکلینیکی تحت نظر متخصص پوست (لایه‌برداری شیمیایی، لیزر‌ها یا میکرونیدلینگ در صورت صلاح‌دید پزشک).
- ترکیب دارو‌های متعدد سفیدکننده (مثلاً هیدروکینون خودسر) می‌تواند خطرات پوستی و سیاهی ناهمگون ایجاد کند؛ تنها با دستور و نظارت متخصص پوست استفاده شود.
پیشنهاد گام‌به‌گام برای شما:
1 به یک متخصص پوست مراجعه کنید تا نوع پوست، علت تیرگی یا ناهمگونی رنگ (لکه‌های آفتاب، ملاسما، اسکار و غیره) بررسی شود.
2 اگر می‌خواهید گلوتاتیون را امتحان کنید، این کار را فقط پس از مشورت پزشک و با داروی معتبر و فرم خوراکی (ترجیحاً لیپوزومی) و دوز منطقی (مثلاً 250–500 mg/day) آغاز کنید.
3 از مصرف تزریق‌های غیرمجاز خودداری کنید.
4 همزمان با مصرف، حتماً از ضدآفتاب مناسب و روش‌های مراقبتی پوستی استفاده کنید و هر علامت غیرمعمول را گزارش دهید.
5 در صورت بارداری یا شیردهی هرگز شروع نکنید تا با پزشک مشورت شود.
نتیجه‌گیری:
- گلوتاتیون خوراکی ممکن است به‌طور ملایم پوست را روشن کند اما اثبات قطعی و ایمنی بلندمدت برای سفید کردن پوست وجود ندارد.
مطمئن‌ترین راه، مشورت با متخصص پوست، تمرکز بر حفاظت از آفتاب و استفاده از روش‌ها و دارو‌های دارای شواهد بیشتر است.
اگر پس از مشورت پزشکی تصمیم به مصرف گرفتید، از دوز پایین و برند معتبر استفاده کنید و از تزریق وریدی غیرمجاز پرهیز نمایید.