در بارداری برای درمان سرفه آیا میشه دارو مصرف کرد؟

سلام؛
با توجه به اینکه شما 27 هفته باردار و دچار سرفه خشک (بدون خلط) هستید، نکات زیر به‌صورت کلی مفید و معتبرند.
لطفاً قبل از شروع هر دارو حتماً با پزشک یا ماماى خود مشورت کنید.
1 ارزیابی اولیه و علل احتمالی
- سرفه خشک در بارداری می‌تواند به‌خاطر ویروس تنفسی/سرماخوردگی، رفلکس معده (GERD)، آسم، حساسیت/ترشحات حلق (postnasal drip)، یا تحریک محیطی (دود، خشکی هوا) باشد.
- اگر تب، تنگی نفس، سرفه با خلط خونی، درد قفسه سینه یا کاهش حرکت جنین دارید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
2 راهکار‌های غیردارویی (اولویت با ایمن‌ترین روش‌ها)
- بخور گرم یا استفاده از دستگاه مرطوب‌کننده در اتاق.
- مایعات گرم (چای بدون کافئین، آب و لرم با لیمو) و استراحت کافی.
- عسل (برای بزرگسالان؛ نه شیرخواران) قبل از خواب برای کاهش سرفه شبانه مؤثر است.
- قرص‌های مکیدنی گلو (lozenges)، آب‌نمک غرغره، اجتناب از دود سیگار و محرک‌ها.
3 دارو‌های نسبتاً ایمن که معمولاً در بارداری استفاده می‌شوند (پس از تأیید پزشک)
- دگزترامتورفان (Dextromethorphan): داروی ضدسرفه غیر مخدر که در بارداری به‌طور گسترده مورد استفاده است و داده‌های بسیاری، ریسک عمده‌ای نشان نداده‌اند.
دوز معمول: 10–20 میلی‌گرم هر 4 ساعت یا 30 میلی‌گرم هر 6–8 ساعت؛ حداکثر ~120 میلی‌گرم در روز.
از ترکیبات چندگانهٔ برچسب‌دار با دیگر دارو‌ها بدون مشورت استفاده نکنید.
- آنتی‌هیستامین‌های نسل اول (مثل کلرفنیرامین): در صورت وجود سرفه ناشی از حساسیت یا رینیت پس‌حلقی می‌توانند کمک‌کننده باشند؛ در بارداری معمولاً ایمن در نظر گرفته می‌شوند اما خواب‌آور هستند.
دوز نمونه کلرفنیرامین: 4 میلی‌گرم هر 4–6 ساعت.
- گایافنزین (Guaifenesin؛ شل‌کنندهٔ خلط): اگر کمی خلط دارید یا پزشک صلاح بداند، داده‌ها محدود اما معمولاً بدون نشانهٔ قوی از خطر هستند؛ از ترکیبات بدون نیاز به مشورت پزشک اجتناب کنید.
- اگر سرفه ناشی از آسم یا برونشیت آسماتیک باشد: استنشاقی بودسونید (کورتیکواستروئید موضعی) و سالبوتامول (آلبوترول) ایمن و ترجیحی‌اند.
4 دارو‌هایی که باید با احتیاط یا صرفاً تحت نظر پزشک استفاده شوند
- کدئین/اپیوئید‌ها: معمولاً در بارداری پرهیز یا محدودیت دارند؛ تنها در صورتی که ضروری و کوتاه‌مدت و با نظر پزشک تجویز می‌شوند.
- بنزونات (Benzonatate): داده‌ها محدود است؛ معمولاً از مصرف بدون تجویز پزشک خودداری شود.
- دارو‌های ضداحتقان سیستمیک (مانند سودوافدرین): در سه‌ماههٔ اول با احتیاط و معمولاً ترجیح داده نمی‌شوند؛ ممکن است فشار خون را بالا ببرند و بهتر است بدون نظر پزشک مصرف نشوند.
5 موارد عفونی خاص
- اگر پزشک مشکوک به سیاه‌سرفه (whooping cough / pertussis) شود: آنتی‌بیوتیک مکُرولید مثل آزیترومایسین توصیه می‌شود و در بارداری آزیترومایسین معمولاً ترجیح داده می‌شود.
- اگر علائم عفونت باکتریال یا ذات‌الریه وجود داشته باشد، درمان آنتی‌بیوتیکی طبق نظر پزشک لازم است.
6 واکسیناسیون مرتبط
- نکته مهم: تزریق واکسن Tdap در هر بارداری بین هفتهٔ 27 تا 36 بارداری توصیه می‌شود تا آنتی‌بادی به نوزاد منتقل شود و از ابتلای شدیدِ نوزاد به سیاه‌سرفه پیشگیری شود.
شما در 27 هفته هستید؛ این زمان مناسبی برای دریافت واکسن است.
دربارهٔ دریافت Tdap با پزشک خود صحبت کنید.
7 کی به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید
- تب >38 درجه، تنگی نفس یا نفس‌زهن جدی، سرفه‌ای که بیش از 2 هفته طول بکشد، سرفه همراه خلط خونی یا درد قفسه سینه شدید، کاهش حرکت جنین یا نگرانی دربارهٔ وضعیت جنین — در این موارد فوراً مراجعه کنید.
خلاصه توصیه عملی برای شما الآن
- ابتدا روش‌های غیردارویی (مرطوب‌کننده، مایعات، عسل، غرغره) را امتحان کنید.
- در صورت نیاز به داروی ضدسرفه، دگزترامتورفان تک‌مؤلفه معمولاً انتخاب مناسبی و نسبتاً ایمن است، اما قبل از شروع با پزشک خود هماهنگ کنید.
- از مصرف دارو‌های ترکیبی سرماخوردگی که چندین مؤلفه دارند یا دارو‌های ضداحتقان قوی بدون مشورت پرهیز کنید.
- دربارهٔ دریافت واکسن Tdap در این هفته‌ها با پزشک مشورت کنید.
در پایان: این پاسخ اطلاعات عمومی و آموزشی است و جای ویزیت حضوری یا مشورت مستقیم با پزشکتان را نمی‌گیرد.
اگر مایل باشید، اطلاعات بیشتری بدهم (مثلاً شرح علائم دقیق شما، تب، سابقهٔ آسم یا حساسیت، دارو‌های فعلی)، تا راهنمایی مشخص‌تری دربارهٔ علت احتمالی و گزینهٔ درمانی مناسب ارائه کنم.