سلام؛
کوتاه و و اضح: بله — بهتر است محل و رود سوزن قبل از خونگیری با یک پنبه الکلی (معمولاً الکل ایزوپروپیل یا اتانول 70%) پاک شود و حتماً اجازه دهید الکل کاملاً خشک شود.
توضیح دقیقتر و نکات عملی:
1 چرا باید ضدعفونی کرد؟
- کاهش باکتریها و میکروبهای سطح پوست و در نتیجه کاهش احتمال عفونت موضعی (مثل سلولیت یا فلبیت). اگرچه در افراد سالم عفونت موضعی پس از یک نمونهگیری استریل نادر است، اما ضدعفونی استاندارد برای پیشگیری استفاده میشود.
- جلوگیری از آلودگی نمونهها، بهویژه در مواردی مانند خونکشت که آلودگی پوستی میتواند باعث نتیجه مثبت کاذب شود.
2 چه نوع ضدعفونی و روش صحیح؟
- معمولاً از پنبه یا پد آغشته به الکل 70% (ایزوپروپیل یا اتانول) استفاده میشود.
- محل را با حرکت دورانی پاک کنید و سپس اجازه دهید الکل کاملاً خشک شود (معمولاً حدود 20–30 ثانیه). عدم خشک شدن ممکن است اثرات نامطلوب داشته باشد.
3 اگر الکل زده نشود چه مشکلی پیش میآید؟
- خطر عفونت موضعی افزایش کمی پیدا میکند (هرچند در کارهای استاندارد و با سوزن استریل، این خطر پایین است).
- برای خونکشت احتمال آلودگی نمونه افزایش مییابد که ممکن است منجر به درمان غیرضروری یا تفسیر نادرست شود.
- در نمونهگیری از نوک انگشت (قندخون) اگر الکل استفاده شده و خشک نشود، الکل میتواند خون را رقیق یا آلوده کند و باعث کاهش کاذب سطح گلوکز شود؛ بنابراین همیشه باید صبر کرد تا الکل خشک شود یا از پاکسازی با آب و خشک کردن استفاده کرد.
4 نکات ویژه و جایگزینها:
- برای خونکشت و در بیماران خاص اغلب از کلرهگزیدین (2% در 70% الکل) یا پوییدون-یدین استفاده میشود؛ دستورالعمل محل کار را دنبال کنید.
- در صورت حساسیت پوستی یا آلرژی به الکل، پرسنل پزشکی باید از ضدعفونیکننده جایگزین استفاده کنند.
- اگر پوست خیلی کثیف یا چرب است، شستشوی سریع با آب و صابون و خشک کردن قبل از خونگیری مفید است.
5 چه زمانی باید به پزشک یا پرستار مراجعه کنید؟
- اگر بعد از خونگیری در محل و رود سوزن قرمزی، تورم، درد افزایشی، ترشح یا تب مشاهده کردید، حتماً مراجعه کنید (ممکن است نشانه عفونت یا فلبیت باشد).
خلاصه نهایی: ضدعفونی با پنبه الکلی و صبر تا خشک شدن توصیه استاندارد و ایمن است.
در بیشتر موارد عدم پاکسازی خطر جدی ایجاد نمیکند اما ریسک آلودگی نمونه یا عفونت موضعی را افزایش میدهد.
اگر نگران هستید، از تکنسین درخواست کنید محل را ضدعفونی کند و قبل از فرو کردن سوزن صبر کنید تا خشک شود.
