درمان اسکولیوز در بارداری چیست؟

سلام؛
ممنون از توضیحات کامل‌تان.
در ادامه پاسخ جامع و کاربردی براساس وضعیت شما (اسکولیوز شدید از نوجوانی، بدون عمل جراحی، پوشیدن بریس قبلی و عدم انجام ورزش) آورده شده:
1 آیا در بارداری انحراف بیشتر می‌شود؟
- در بزرگسالان پس از بسته شدن صفحات رشد، روند پیشرفت اسکولیوز آهسته‌تر از دوران رشد است.
با این حال، منحنی‌های بزرگ (مثلاً بالای ~40–50 درجه) بیشتر در معرض پیشرفت در طول سال‌ها قرار دارند.
بارداری به خودی خود معمولاً باعث پیشرفت سریعِ منحنی نمی‌شود، اما تغییرات وزنی، جابجایی مرکز ثقل، شل شدن لیگامان‌ها (هورمون رلاکسین) و افزایش فشار روی ستون فقرات می‌تواند درد، تغییر وضع و ناراحتیِ کمر را تشدید کند.
- اگر منحنی شما در ناحیه سینه‌ای خیلی بزرگ باشد، در موارد نادر ممکن است بر ظرفیت تنفسی تأثیر بگذارد و نیاز به ارزیابی عملکرد تنفسی باشد.
اما اکثر زنان مبتلا به اسکولیوز قادر به بارداری طبیعی و بدون مشکل جدی هستند.
2 آیا باید این موضوع را قبل از عقد یا با همسر در میان گذاشت؟
- از نظر پزشکی الزام قانونی یا درمانی برای افشای آن وجود ندارد، اما از نظر اخلاقی و اجتماعی بهتر است درباره وضعیت سلامت‌تان با شریک زندگی صادق باشید.
مزایا: برنامه‌ریزی بهتر برای بارداری، حمایت عاطفی و عملی، تصمیم‌گیری مشترک در مورد مراقبت‌ها و احتمالاً بررسی‌های قبل از بارداری.
- اگر ظاهر شما و اضح نیست و در حال حاضر مشکل عملکردی ندارید، می‌توانید در زمان مناسب و با توضیح اینکه اکنون علائم کنترل‌شده‌اند، صحبت کنید.
انتخاب زمان و نحوه اطلاع‌رسانی شخصی است.
3 چه کار‌هایی الان و قبل از بارداری باید انجام دهید؟ (گام‌های پیشنهادی)
- ارزیابی تخصصی: یک ملاقات با فوق‌تخصص ستون فقرات/ارتوپد جهت بررسی فعلی.
گرفتن عکس استاندارد ایستاده از تمام ستون فقرات (AP و لترال) برای اندازه‌گیری دقیق زاویه Cobb ضروری است.
اگر عکس جدید ممکن نیست، حتماً سوابق پزشکی و عکس‌های قدیمی را نشان دهید.
- بررسی عملکرد ریوی: اگر منحنی قفسه سینه بزرگ است یا سابقه تنگی نفس دارید، تست عملکرد ریوی (PFT) پیشنهاد می‌شود.
- مشاوره با زنان و زایمان و بیهوشی: برای برنامه‌ریزی زایمان و بررسی مشکلات احتمالی بی‌حسی اپیدورال (به‌خصوص اگر سابقه جراحی ستون فقرات داشتید یا انحراف شدید دارید).
- فیزیوتراپی پیش از بارداری: تقویت عضلات هسته‌ای، آموزش وضعیت صحیح بدن، تمرینات کششی و فعالیت‌های هوازی ملایم (پیاده‌روی، شنا)، و در صورت امکان برنامه‌ی فیزیوتراپیِ تخصصی برای اسکولیوز (مثلاً روش‌های Schroth یا برنامه‌های تمرینی هدفمند).
4 مراقبت‌ها و محدودیت‌ها در دوران بارداری
- پیگیری درد: درد کمر در بارداری شایع است؛ اما با اسکولیوز ممکن بیشتر شود.
روش‌های غیرجراحی مانند فیزیوتراپی بارداری، لایه‌بندی فعالیت، گرما/سرما، کمربند بارداری پشتیبان (با مشورت) و در صورت نیاز دارو‌های ایمن در بارداری (مثل استامینوفن) کاربرد دارد.
- تصویربرداری: از اشعه‌نگاری (X-ray) در دوران بارداری تا حد امکان خودداری می‌شود؛ اما در صورت اضطرار و با محافظت مناسب ممکن است.
MRI بدون ماده حاجب در بارداری قابل انجام و ایمن‌تر است.
- استفاده از بریس: در بزرگسالان معمولاً بریس کمتر مؤثر است اما ممکن است برای کاهش درد یا حمایت موقت مفید باشد؛ با متخصص مشورت شود.
5 زایمان و بی‌هوشی
- بیشتر زنان مبتلا به اسکولیوز می‌توانند زایمان طبیعی داشته باشند.
تنها اگر مشکل تنفسی شدید یا مانع لگنی وجود داشته باشد یا توصیه دریافتی از سوی تیم زنان باشد ممکن است سزارین پیشنهاد شود.
- بی‌حسی اپیدورال/خودمانی: در اغلب موارد امکان‌پذیر است، ولی اگر انحراف شدید یا فیوژن (جراحی ستون فقرات) داشته باشید ممکن است انجام اپیدورال دشوار یا غیرممکن باشد؛ برنامه‌ریزی و مشاوره قبلی با متخصص بیهوشی ضروری است.
6 خطرات فوری که نیاز به ویزیت فوری دارند
- افزایش ناگهانی درد یا تشدید ضعف عصبی، بی‌حسی در پاها، اختلال در کنترل ادرار/مدفوع یا تنگی نفس غیرمعمول — در این موارد فوراً با پزشک تماس بگیرید.
7 در مورد و راثت و احتمال ابتلای فرزند
- اسکولیوز ایدیوپاتیک نوجوانان در خانواده‌ها شایع‌تر است، ولی الگوی و راثت پیچیده است.
داشتن والد یا خواهر/برادر مبتلا شانس ابتلای فرزند را افزایش می‌دهد اما قطعی نیست.
اگر نگرانید، می‌توانید در حین یا قبل از بارداری در مورد ریسک‌ها با پزشک یا مشاور ژنتیک صحبت کنید.
جمع‌بندی کوتاه و گام پیشنهادی برای شما
- توصیه می‌کنم ابتدا:
1 یک عکس استاندارد ایستاده از ستون فقرات بگیرید تا زاویه فعلی مشخص شود،
2 به فوق‌تخصص ستون فقرات مراجعه کنید تا ریسک پیشرفت و نیاز به ارزیابی ریوی مشخص شود،
3 با متخصص زنان و بیهوشی قبل از بارداری مشورت کنید تا برنامه‌ای برای زایمان و کنترل درد داشته باشید،
4 شروع یا ادامه فیزیوتراپی هدفمند برای کاهش درد و تقویت عضلات.
نتیجه‌گیری نهایی
- بیشتر خانم‌های مبتلا به اسکولیوز (حتی با انحراف متوسط تا شدید) حاملگی موفق و با عوارض جدی کم دارند.
با این حال، بهتر است قبل از بارداری ارزیابی دقیق انجام شود تا نگرانی‌ها کاهش یابد و برنامه مراقبتی مناسب تنظیم شود.
از نظر افشای موضوع به همسر، از نظر پزشکی اجباری نیست اما به‌دلیل مسائل تصمیم‌گیری و حمایت، صادق بودن معمولاً مفید است.
اگر مایل باشید می‌توانم راهنمایی کنم چه آزمایش‌ها/تصاویر را تهیه کنید و چه سؤالاتی در دیدار با ارتوپد و زنان بپرسید.