آیا مصرف تخم مرغ برای نوزاد شیرخوار مجاز است؟

خلاصه کلیدی:
- بله، در 11 ماهگی معمولاً می‌توانید تخم‌مرغ را به نوزادتان بدهید، مشروط بر اینکه تخم‌مرغ کاملاً پخته شده باشد و کودک سابقه واکنش شدید یا شرایط ایمنی خاص نداشته باشد.
دلایل و اصول ایمنی:
1 زمان معرفی: تحقیقات جدید نشان می‌دهد که معرفی زودهنگام و کنترل‌شده غذا‌های آلرژنیک (از جمله تخم‌مرغ) از حدود 4–6 ماه می‌تواند در برخی موارد خطر آلرژی را کاهش دهد.
در 11 ماهگی نیز معرفی تخم‌مرغ کاملاً بلامانع و متداول است.
2 پخت کامل مهم است: تخم‌مرغ خام یا نیم‌پز (سفیده یا زرده نیم‌پخته، سس‌ها یا شیرینی‌هایی که تخم‌مرغ خام دارند) برای نوزادان مناسب نیستند.
پخت کامل (سفیده و زرده کاملاً سفت—مانند تخم‌مرغ آب‌پز سفت، املت یا نیمرو کاملاً پخته، املت خوب سرخ شده) خطر باکتری‌هایی مانند سالمونلا را به شدت کاهش می‌دهد.
3 شستن تخم‌مرغ: اگر تخم‌مرغ بیرون پوسته کاملاً کثیف است، قبل از شکستن زیر آب جاری و با دست تمیز بشویید تا آلودگی‌های سطحی وارد غذا نشوند.
نکته: اگر قصد نگهداری طولانی‌مدت دارید، در برخی کشور‌ها توصیه می‌شود تخم‌مرغ‌ها را نشویید چون لایه محافظ روی پوسته از بین می‌رود؛ اما برای مصرف فوری در خانه، شستن سطحی قبل از شکستن اشکالی ندارد.
همیشه بعد از تماس با پوسته دست‌ها و سطح کار را خوب بشویید.
روش‌های ایمن برای معرفی تخم‌مرغ به نوزاد:
- با مقدار کم شروع کنید: مقدار خیلی کم (مثلاً 1/4 تا 1/2 از یک تخم‌مرغ پخته خوب له‌شده یا خرد شده) در و عده اول.
- فقط یک غذای جدید در هر 2–3 روز معرفی کنید تا در صورت بروز واکنش بتوانید علت را تشخیص دهید.
- بافت مناسب: برای جلوگیری از خطر خفگی، تخم‌مرغ را له یا خرد کنید؛ برای نوزادانی که قاشق می‌خورند می‌توانید با پوره یا سیب‌زمینی له‌شده یا آواکادو ترکیب کنید.
- روش‌های پخت امن: تخم‌مرغ آب‌پز سفت، املت کاملاً پخته، املت و املت‌ریزۀ خوب پخته، تخم‌مرغ آب‌پز له‌شده.
نشانه‌های واکنش آلرژیک (چه زمانی فوراً مراجعه کنید):
- واکنش سریع (دقیقه تا 2 ساعت): کهیر گسترده، ورم صورت/لب/زبان، تنگی نفس، خس‌خس یا سختی در تنفس، استفراغ مکرر، افت هوشیاری یا بی‌هوشی — در این موارد فوراً تماس با اورژانس یا مراجعه به بیمارستان لازم است.
- واکنش‌های خفیف‌تر: کهیر محدود، استفراغ یا اسهال مکرر، جوش پوستی یا بدتر شدن اگزما؛ در این صورت با پزشک یا متخصص آلرژی مشورت کنید.
موارد پرخطر که قبل از دادن تخم‌مرغ باید مشورت پزشکی شود:
- نوزادان نارس یا با سیستم ایمنی تضعیف‌شده.
- سابقهٔ واکنش شدید یا آنافیلاکسی به غذای دیگری.
- اگزمای شدید و کنترل‌نشده یا خانوادۀ نزدیک با آلرژی شدید غذا (در این موارد پزشک یا متخصص آلرژی ممکن است تست یا توصیه‌های خاص داشته باشد).
نکات بهداشتی و عملی:
- همیشه تخم‌مرغ‌ها را از منابع سالم تهیه کنید، و پوسته‌هایی که ترک خورده یا خیلی کثیف‌اند را دور بیندازید.
- هنگام آماده‌سازی از دست و و سایل پاک استفاده کنید؛ پس از تماس با پوسته یا تخم‌مرغ خام، دست‌ها و سطوح را با آب گرم و صابون بشویید.
- اگر دستور غذایی نیاز به تخم‌مرغ خام (مثل بعضی سس‌ها یا دسر‌ها) دارد، برای نوزاد از تخم‌مرغ پاستوریزه یا از مصرف آن خودداری کنید.
مقادیر و تکرار:
- پس از معرفی موفق اولیه و عدم بروز واکنش، می‌توانید تدریجی مقدار را افزایش دهید و به‌صورت منظم (مثلاً چند بار در هفته) وارد رژیم نوزاد کنید.
تنوع در بافت و ترکیب با سبزیجات یا غلات مفید است.
جمع‌بندی کوتاه برای مادر شما:
- می‌توانید از هم‌اکنون به دختر 11 ماهه‌تان تخم‌مرغ بدهید مشروط به اینکه تخم‌مرغ کاملاً پخته باشد.
قبل از شکستن پوسته در صورت کثیفی آن را زیر آب جاری بشویید و همیشه بهداشت را رعایت کنید.
با مقدار کم شروع کنید و 2–3 روز برای هر غذای جدید صبر کنید تا هر گونه واکنش مشخص شود.
اگر در خانواده سابقهٔ آلرژی شدید هست یا کودک مشکلات ایمنی یا اگزمای شدید دارد، ابتدا با پزشک مشورت کنید.
اگر می‌خواهید می‌توانم برایتان چند دستور سادهٔ مناسب برای نوزاد (مثل املت پوره‌شده یا تخم‌مرغ آب‌پز مخلوط با سبزیجات) پیشنهاد بدهم یا چک‌لیستی از علائم آلرژی آماده کنم.