آیا مصرف دوبار قرص اورژانسی طی یک هفته ضرر دارد؟

سلام؛
خلاصهٔ سریع: دو مرتبه مصرف قرص اورژانسی (معمولاً لوونورژسترل) در یک هفته معمولاً به سلامت بلندمدت شما آسیب نمی‌زند اما ایده‌آل نیست و ممکن است عوارض موقتی (تهوع، خونریزی نامنظم، تأخیر یا تغییر در قاعدگی) ایجاد کند.
اگر بعد از بار اول نزدیکی محافظت‌نشده تکرار شده و برای هر بار قرص اورژانسی جداگانه مصرف کرده‌اید، اقدامات زیر را در نظر بگیرید:
1 آیا قرص دوباره لازم است؟
- اگر نزدیکی محافظت‌نشده جدیدی بعد از مصرف قرص قبلی رخ داده و هنوز در بازهٔ مؤثر دارو هستید، قرص قبلی از آن نزدیکی محافظت نمی‌کند.
در صورت نزدیکی تازه، می‌توانید قرص اورژانسی جدید مصرف کنید در صورتی که هنوز در بازهٔ زمانی مجاز برای آن نوع قرص باشید (لوونورژسترل تا 72 ساعت، اولی‌پریستال/الّا تا 120 ساعت). با این حال تکرار مکرر این دارو به‌عنوان روش معمول پیشگیری توصیه نمی‌شود.
2 بهترین گزینه حالا: آی‌یو‌دی مسی (Copper IUD)
- اگر در حداکثر تا ۵ روز (۱۲۰ ساعت) از آخرین نزدیکی محافظت‌نشده باشید، قرار دادن آی‌یو‌دی مسی بهترین و مطمئن‌ترین روش پیشگیری اورژانسی و بلافاصلهٔ طولانی‌مدت است.
آی‌یو‌دی حتی بعد از چند بار نزدیکی محافظت‌نشده در همان سیکل هم قابل استفاده است و از بارداری جلوگیری بسیار موثری می‌کند.
برای این کار هرچه سریع‌تر به پزشک یا ماما مراجعه کنید.
3 اگر آی‌یو‌دی ممکن نیست یا زمان گذشته:
- اگر بیش از ۵ روز گذشته و آی‌یو‌دی قابل اجرا نیست، و هنوز در بازهٔ زمانی قرص اورژانسی برای آن نزدیکی هستید، باید نوع مناسب اورژانسی را مصرف کنید (لوونورژسترل تا 72 ساعت، اولی‌پریستال تا 120 ساعت). اگر قبلاً چند دوز لوونورژسترل گرفته‌اید، مشورت با پزشک لازم است؛ تکرار مکرر مؤثر‌ترین راهکار نیست.
4 شروع روش پیشگیری منظم:
- اگر نمی‌خواهید از روش اورژانسی مجدداً استفاده کنید، از همین الان می‌توانید دربارهٔ آغاز یک روش پیشگیری منظم (قرص‌های ترکیبی یا پروژستین فقط، ایمپلنت یا آی‌یو‌دی مسی/هورمونی) با پزشک تصمیم بگیرید.
توجه: اگر از اولی‌پریستال استفاده شده باشد، باید 5 روز تا شروع هورمون‌های اضطراری صبر کرد (چون تعامل دارویی وجود دارد)؛ اما بعد از لوونورژسترل معمولاً می‌توان سریع‌تر روش هورمونی را شروع کرد.
5 اثرات تکرار مصرف و ایمنی:
- مصرف دو بار قرص اورژانسی در فاصلهٔ کوتاه، خطر پزشکی بلندمدت برای باروری ایجاد نمی‌کند.
عوارض جانبی کوتاه‌مدت شامل تهوع، استفراغ، سرگیجه و نامنظمی قاعدگی است.
اگر در دو ساعت بعد از مصرف استفراغ کنید، باید دوز را تکرار کنید.
6 تست بارداری و پیگیری:
- اگر نگران بارداری هستید، بهترین زمان انجام تست بارداری خانگی حدود 2 تا 3 هفته بعد از آخرین نزدیکی محافظت‌نشده یا زمانی که قاعدگی شما بیش از موعد معمول تأخیر کرد.
برای اطمینان بیشتر و رسیدگی پزشکی (در صورت خونریزی شدید، درد حاد شکمی یا علائم غیرعادی) به پزشک مراجعه کنید.
7 نکات ویژه:
- شاخص تودهٔ بدنی (BMI) می‌تواند اثربخشی لوونورژسترل را کاهش دهد (در افراد با BMI بالا). در این موارد آی‌یو‌دی یا اولی‌پریستال ممکن است گزینه‌های بهتری باشند؛ حتماً با پزشک صحبت کنید.
- اورژانسی‌ها از انتقال عفونت‌های جنسی محافظت نمی‌کنند؛ در صورت نگرانی دربارهٔ STI‌ها، آزمایش دهید.
چه کاری اکنون انجام دهید؟
1 اگر هنوز در بازهٔ 5 روز از آخرین نزدیکی هستید، در اولین فرصت برای قرار گذاشتن آی‌یو‌دی مسی به مراکز بهداشتی/کلینیک مراجعه کنید.
2 اگر آی‌یو‌دی ممکن نیست، با پزشک دربارهٔ نوع و زمان مناسب قرص اورژانسی (اگر هنوز مؤثر است) یا شروع روش هورمونی مشورت کنید.
3 در صورت هر علامت هشداردهنده (خونریزی خیلی شدید، درد شدید شکم، تب) فوری مراجعه کنید.
در صورت تمایل، بگویید چه زمانی و دقیقاً چند ساعت/روز از هر نزدیکی گذشته و چه نوع قرصی مصرف کردید (لوونورژسترل یا اولی‌پریستال) تا راهنمایی دقیق‌تری بدهم و گزینهٔ مناسب‌تر را بگویم.