آیا استفاده از جوش شیرین در بارداری اشکال دارد؟

خلاصه کوتاه
- استفاده از جوش شیرین برای شستشوی داخل واژن یا نشستن در محلول آب و جوش شیرین معمولاً توصیه نمی‌شود.
این کار می‌تواند pH واژن را تغییر داده و باعث تحریک یا بدتر شدن عفونت و التهاب شود.
برای عفونت قارچی (ترشحات سفید و خارش) گزینه‌های ایمن‌تری وجود دارد که در ادامه توضیح داده شده است.
چرا جوش شیرین توصیه نمی‌شود؟
1 تغییر pH واژن: جوش شیرین (سدیم بی‌کربنات) قلیایی است.
واژن سالم اسیدی (pH حدود
3.8–4.
5 است و این اسیدیته به کنترل میکروب‌ها کمک می‌کند.
بالا بردن pH می‌تواند تعادل فلور طبیعی را به هم بزند و احتمال رشد باکتری‌ها یا بدتر شدن علائم را افزایش دهد.
2 تحریک مخاط: محلول‌های غلیظ یا مکرر ممکن است باعث خشکی، سوزش یا میکروآبراهه‌ها (ریزترک‌های مخاطی) شوند که درد و التهاب را تشدید می‌کنند.
3 شواهد علمی کم: هیچ مدرک معتبر و کاملاً اثبات شده‌ای وجود ندارد که شستشو یا نشستن با جوش شیرین برای درمان کاندیدیازیس موثر و ایمن باشد.
4 خطر غیرمستقیم برای جنین: خود جوش شیرین به احتمال زیاد مستقیماً به جنین آسیب نمی‌رساند، اما بدتر شدن یا درمان نشدن عفونت می‌تواند در برخی موارد منجر به عوارضی (مثلاً عفونت‌های و سیع‌تر یا نیاز به درمان سیستمیک) شود که برای بارداری مطلوب نیست.
چه کار‌هایی امن‌تر و مؤثرتر است؟
1 استحمام یا نشستن با آب گرم ساده: برای کاهش خارش و سوزش می‌توانید از نشستن کوتاه (10–15 دقیقه) در آب گرمِ ساده استفاده کنید.
آب ملایم و تمیز کافی است؛ از افزودن جوش شیرین یا صابون‌های معطر خودداری کنید.
2 درمان موضعی ضدقارچ: برای کاندیدیازیس واژینال، کرم‌ها یا شیاف‌های موضعی حاوی متیلازول/میکونازول/کلوتریمازول معمولاً در بارداری ایمن در نظر گرفته می‌شوند و درمان خط اول هستند.
مثال‌ها:
- میکونازول موضعی (کرم یا شیاف) به مدت ۷ روز
- کلوتریمازول شیاف یا کرم (پکیج‌های ۱، ۳ یا ۷ روزه بسته به محصول)
این دارو‌ها معمولاً جذب سیستمیک کمی دارند و بسیاری از راهنما‌ها کاربرد موضعی را در بارداری ایمن می‌دانند.
قبل از شروع، با ماما یا پزشک خود مشورت کنید تا داروی مناسب و مدت درمان تعیین شود.
3 از آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی یا قرص فلوکونازول خودسرانه خودداری کنید: فلوکونازول خوراکی (به‌خصوص دوز‌های بالا یا مصرف مکرر) در بارداری توصیه نمی‌شود و در سه‌ماهه اول به‌طور خاص احتیاط لازم است.
حتی دوز تک 150 میلی‌گرم هم در برخی منابع در بارداری پرهیز می‌شود؛ بنابراین از مصرف خوراکی بدون دستور پزشک خودداری کنید.
چه زمانی سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید؟
- اگر تب، درد شدید شکمی یا لگنی، یا ترشحات بدبو و زرد/سبز دارید (ممکن است عفونت باکتریایی یا تریکوموناس باشد).
- اگر علائم خیلی شدید است یا بعد از درمان موضعی 48–72 ساعت بهتر نمی‌شود.
- اگر این اولین اپیزود است یا سابقه تکرار عفونت دارید؛ ممکن است نیاز به آزمایش (کشت یا تست سریع) برای تایید تشخیص باشد.
نکات بهداشتی تکمیلی
- از دئودورانت‌ها، دوش‌های واژینال و صابون‌های معطر برای شستشوی داخلی واژن استفاده نکنید.
- لباس نخی و آزاد بپوشید و از لباس زیر تنگ و مصنوعی خودداری کنید.
- اگر رابطه جنسی دارید، تا رفع کامل علائم از داشتن رابطه خودداری کنید یا از کاندوم استفاده کنید و پس از درمان درباره زمان ازسرگیری با پزشک صحبت کنید.
پیشنهاد عمل برای شما (هفته 14 بارداری و علائم سازگار با کاندیدیازیس)
1 فعلاً از جوش شیرین و هر نوع دوش واژینال خودداری کنید.
2 یک نشستن کوتاه با آب گرم ساده برای تسکین انجام دهید (روزانه 1–2 مرتبه).
3 با پزشک یا مامای خود مشورت کنید و احتمالاً یک کرم یا شیاف ضدقارچ موضعی را شروع کنید (معمولاً موثر و در بارداری امن در نظر گرفته می‌شود). دارو‌های بدون نسخه در داروخانه وجود دارند اما بهتر است قبل از شروع، تأیید پزشک یا داروساز بگیرید.
4 اگر درد و التهاب لبه‌ها شدید است یا علائم بدتر شدند یا تب دارید، یک ویزیت سریع لازم است.
جمع‌بندی
جوش شیرین برای شستشوی داخلی واژن یا نشستن در محلول آن معمولاً توصیه نمی‌شود؛ ممکن است pH را تغییر دهد و باعث تحریک شود.
بهترین راه، استفاده از نشستن با آب گرم ساده برای تسکین و درمان استاندارد کاندیدیازیس با کرم یا شیاف ضدقارچ موضعی پس از مشورت با پزشک است.
در صورت تردید یا علائم غیرمعمول، سریعاً به ارائه‌دهنده مراقبت‌های بارداری مراجعه کنید.