آیا مصرف بیوتین بر آزمایش خون تاثیر می گذارد؟

خلاصه کوتاه:
- بله؛ بیوتین می‌تواند برخی آزمایش‌های خون را مختل کند.
اما احتمال آن‌که یک دوز تنها 1000 میکروگرم که دو روز قبل مصرف کرده‌اید تأثیر قابل‌توجهی گذاشته باشد کم است.
مکانیسم تداخل:
- بسیاری از کیت‌های ایمونواسی از اتصال بیوتین-استرپتاویدین استفاده می‌کنند.
سطح بالای بیوتین خون می‌تواند با این سیستم تداخل کند و بسته به نوع آزمون (سامان‌دویچ یا رقابتی) موجب نتایج جعلی کم یا زیاد شود.
- نتیجه: در برخی آزمایش‌ها (مثل تست‌های هورمونی یا مارکر‌های قلبی) تداخل می‌تواند تغییرات قابل‌توجهی ایجاد کند که با وضعیت بالینی همخوانی نداشته باشد.
کدام آزمایش‌ها بیشتر در معرض تداخل هستند؟ (نمونه‌های شناخته‌شده):
- تست‌های تیروئید: TSH (معمولاً در روش‌های sandwich ممکن است کاذباً پایین شود)، Free T4/Free T3 (بسته به روش ممکن است کاذباً بالا یا پایین شوند).
- مارکر‌های قلبی: تروپونین (مهم در تشخیص سکتهٔ قلبی)
- برخی تست‌های هورمونی و مارکر‌های توموری که با بیوتین-استرپتاوید کار می‌کنند.
- توجه: دقیقاً کدام تست‌ها تحت‌تأثیر قرار می‌گیرند به کیت و روش آزمایشگاه وابسته است؛ بنابراین فهرست کامل ثابت نیست.
مقدار و زمان‌بندی تأثیر:
- تداخل معمولاً با دوز‌های بالا (مثلاً میلی‌گرم‌ ــ چند میلی‌گرم در روز) گزارش شده، اما کیت‌های بسیار حساس ممکن است حتی به دوز‌های کمتری واکنش نشان دهند.
- نیمه‌عمر بیوتین پلاسما متغیر است؛ بنابراین توصیه‌های متداول: قطع بیوتین حداقل 48 تا 72 ساعت قبل از آزمایش.
برای دوز‌های خیلی بالا (>5–10 mg روزانه) ممکن است زمان طولانی‌تری لازم باشد.
- در مورد شما: چون یک قرص 1000 mcg (1 mg) را دو روز قبل (حدود 48 ساعت) مصرف کرده‌اید، احتمال قابل‌توجه بودن تداخل کم است، ولی به‌صورت صفر نمی‌توان آن را در نظر گرفت؛ همه‌چیز به حساسیت کیت‌های مورد استفاده در آزمایشگاه بستگی دارد.
چه کاری انجام دهید الآن؟
1 نتایج آزمایش را بررسی کنید: اگر همه چیز در بازهٔ طبیعی و با وضعیت بالینی شما (علائم یا فقدان علائم) مطابقت دارد، معمولاً نیاز به نگرانی نیست.
2 اگر نتایج غیرطبیعی بودند یا با وضعیت بالینی شما همخوانی ندارند (مثلاً نتیجهٔ تیروئید نشان‌دهندهٔ تغییر شدید است یا تست‌های حیاتی مانند تروپونین مثبت بوده‌اند)، فوراً پزشک یا آزمایشگاه را مطلع کنید و درخواست تکرار آزمایش را پس از قطع بیوتین برای 48–72 ساعت بکنید.
3 قبل از انجام آزمایش‌های حساس در آینده (به‌ویژه هورمونی یا مارکر‌های قلبی) مصرف بیوتین را حداقل 48–72 ساعت قطع کنید و به آزمایشگاه اطلاع دهید که قبلاً بیوتین مصرف کرده‌اید.
4 اگر برای مشکل حاد (مثلاً درد قفسه سینه، تنگی نفس) آزمایش‌های اورژانسی انجام شده و نتایج حیاتی هستند، پزشکان باید از احتمال تداخل بیوتین آگاه باشند و یا از روش‌های جایگزین استفاده کنند.
نکات تکمیلی:
- منابع رایج بیوتین: مولتی‌ویتامین‌ها، مکمل‌های رشد مو/پوست، و مکمل‌های اختصاصی بیوتین.
قبل از آزمایش‌ها فهرست دارو‌ها/مکمل‌ها را به پزشک یا آزمایشگاه بدهید.
- نیازی به نگرانی زیاد اگر فقط همان یک دوز 1 mg را دو روز پیش مصرف کرده‌اید نیست؛ با این حال اگر نتایج غیرمنتظره است، تکرار آزمایش بعد از 48–72 ساعت بهترین اقدام است.
جمع‌بندی برای شما:
- احتمال تأثیر یک قرص 1000mcg مصرف‌شده دو روز قبل کم است اما غیرممکن نیست.
اگر نتایج امروز طبیعی هستند، معمولاً کاری لازم نیست.
اگر نتیجهٔ غیرمنتظره یا مشکوکی دارید، با پزشک/آزمایشگاه تماس بگیرید و در صورت لزوم آزمایش را بعد از 48–72 ساعت بدون مصرف بیوتین تکرار کنید.
در صورت تمایل می‌توانم متن کوتاهی برای تماس با آزمایشگاه/پزشک (فارسی) آماده کنم که مصرف بیوتین را اعلام کنید و درخواست تکرار یا بررسی روش آزمون را بدهید.