تاثیر داروی فیناستراید بر جنین چیست؟

پاسخ خلاصه و قطعی:
خطر آسیب مستقیم به جنین در وضعیتی که همسر شما فیناستراید را مصرف می‌کرده و حدود 20 روز قبل از لقاح دارو را قطع کرده است، بسیار کم تا ناچیز است.
تماس با منی همسر (قبل یا بعد از بارداری) به‌صورت معمول باعث آسیب به جنین نمی‌شود.
چرا این‌گونه است (توضیح علمی کوتاه):
- فیناستراید یک مهارکننده آنزیم
5-آلفا ردوکتاز است و جلوی تبدیل تستوسترون به دی‌هیدروتستوسترون (DHT) را می‌گیرد.
در جنین مذکر، DHT برای شکل‌گیری دستگاه تناسلی خارجی در هفته‌های حدود 8 تا 14 حاملگی اهمیت دارد.
قرارگیری مادر باردار در معرض فیناستراید در دوران بارداری می‌تواند خطر ناهنجاری جنسی در جنین مذکر را افزایش دهد.
به همین دلیل دارو برای زنان باردار منع مصرف دارد.
- با این حال، خطر واقعی در موقعیتی که فقط مرد دارو مصرف کرده اما داروی خوراکی به صورت سیستمیک وارد بدن زن نشده است، بسیار کم است.
مقدار فیناسترایدی که ممکن است در منی وجود داشته باشد، بسیار کم بوده و بر اساس شواهد موجود به‌احتمال زیاد برای ایجاد اثرات تکوینی در جنین کافی نیست.
- نیمه‌عمر فیناستراید در بدن معمولاً کوتاه (چند ساعت تا روز) است و دارو طی چند روز از خون پاک می‌شود.
بنابراین قطع دارو 20 روز قبل از لقاح عملاً به معنی پاک شدن دارو از گردش اندامی مرد و کاهش چشمگیر هرگونه ریسک مستقیم است.
نکات در مورد اسپرم و باروری:
- فیناستراید می‌تواند در برخی مردان پارامتر‌های اسپرم (تعداد، حرکت یا مورفولوژی) را تغییر دهد، اما این اثرات معمولاً برگشت‌پذیر هستند و به‌طور کلی ریسک آسیب ژنتیکی برای جنین گزارش نشده است.
- چرخه کامل تولید اسپرم (spermatogenesis) حدود 70–90 روز طول می‌کشد، بنابراین تغییرات پارامتری که دارو ایجاد کند ممکن است تا چند ماه طول بکشد تا برطرف شود.
اما این مسئله با خطر نقایص مادرزادی یکسان نیست.
آیا لازم است نگرانی داشته باشید یا اقدام خاصی انجام دهید؟
- در شرایط شما (قطع دارو 20 روز قبل از بارداری) نیازی به اقدام تهاجمی مانند ختم بارداری نیست و شواهد نشان می‌دهد خطر ناهنجاری جنینی بسیار کم است.
- پیگیری‌های معمول دوران بارداری کافی و مناسب است: سونوگرافی‌های اولیه تعیین هفتگی/قلب جنین و سونوگرافی آنومالی در زمان مناسب (معمولاً حدود هفته‌های 18–22). اگر نگرانی خاص دارید، می‌توانید با متخصص زنان و زایمان یا واحد مشاوره تراتوژن تماس بگیرید.
در مورد تماس با منی پس از اطلاع از بارداری:
- تماس با منی همسر (قطع یا مصرف قبلی دارو) به‌عنوان مسیر قابل توجهی برای انتقال مقدار مضر فیناستراید در نظر گرفته نمی‌شود؛ بنابراین، در عمل مشکل خاصی ایجاد نمی‌کند.
اگر همسر شما هنوز دارو را مصرف می‌کند و شما نگران هستید، می‌توانید موقتاً از کاندوم استفاده کنید تا نگرانی رفع شود، ولی اکثر متخصصان این کار را ضروری نمی‌دانند.
چند توصیه عملی:
1 نگرانی خود را به پزشک زنان/مامای معالج بگویید تا پیگیری‌های سونوگرافیک مناسب برنامه‌ریزی شود.
2 اگر همسر هنوز در حال مصرف فیناستراید است، او باید با پزشک خود درباره قطع یا ادامه دارو مشورت کند (برای مردان که به‌طور معمول برای ریزش مو یا بزرگی پروستات مصرف می‌کنند، تصمیم به ادامه یا قطع بر مبنای مزایا/معایب صورت می‌گیرد).
3 در صورت هرگونه علامت غیرطبیعی یا سؤال بیشتر، می‌توانید از خدمات مشاوره تراتوژن یا متخصص جنین‌شناسی کمک بگیرید.
خلاصه نهایی:
با توجه به توقف دارو حدود 20 روز قبل از لقاح و شواهد فعلی، به‌طور منطقی انتظار آسیب به جنین وجود ندارد.
تماس با منی همسر نیز به‌تن‌هایی معمولاً ریسک مهمی برای جنین ایجاد نمی‌کند.
پیگیری معمول بارداری و مشورت با متخصص در صورت نگرانی کفایت می‌کند.
اگر مایلید، می‌توانم نکات بیشتر درباره زمان و نوع سونوگرافی‌های پیشنهادی را نیز برای شما توضیح بدهم یا کمک کنم حرف‌هایی که با پزشک بزنید را آماده کنید.