آیا کسی که مهره یک کمرش شکسته باشه نشستن براش ضرر نداره؟

خلاصه کلی
نشستن به‌خودی‌خود همیشه «مطلقاً مضر» نیست، اما بستگی کامل به نوع شکستگی مهره، پایداری ستون فقرات، وجود یا عدم وجود علائم عصبی (مثل ضعف یا بی‌حسی)، شدت درد و دستور پزشک معالج دارد.
در بسیاری از شکستگی‌های پایدار مهره‌ای (به‌خصوص در بیماران مسن با شکستگی فشاری ناشی از پوکی استخوان) درمان محافظه‌کارانه با محدودیت فعالیت، آتل و فیزیوتراپی معمول است؛ اما در شکستگی‌های ناپایدار یا در صورت علائم عصبی ممکن است نیاز به اقدامات جراحی باشد و در آن موارد شرایط نشستن و فعالیت باید دقیقاً توسط جراح تعیین شود.
چه عواملی تعیین‌کننده‌اند؟
- نوع شکستگی: شکستگی فشاری (compression)، شکستگی برشی یا ناپایدار، شکستگی همراه با جابجایی یا فروپاشی سطحی مهره.
شکستگی‌های پایدار معمولاً خطر کمتری برای بدتر شدن با نشستن دارند.
- پایداری ستون فقرات: اگر ساختار جلویی و میانی مهره حفظ شده و ستون فقرات پایداری نسبی دارد، محدودیت‌ها کمتر است.
- علائم عصبی: در صورت درد ریشه عصب، ضعف اندام‌ها، اختلال ادرار یا مدفوع— ضروری است فورا به مرکز درمانی مراجعه شود و معمولاً نشستن باید محدود شود.
- شدت درد: اگر نشستن درد را تشدید می‌کند، باید از آن اجتناب یا زمان نشستن را کوتاه و با حمایت مناسب کاهش داد.
اقدامات عملی و توصیه‌های عمومی
- مشورت فوری با متخصص ارتوپدی یا جراح ستون فقرات و پیروی از دستور او.
- تصویربرداری: تشخیص دقیق با عکس ساده (X-Ray)، در صورت نیاز CT برای ارزیابی جابجایی و MRI برای بررسی نخاع و ریشه‌های عصبی.
- در روز‌های اول: استراحت نسبی، پرهیز از نشستن طولانی‌مدت در صورتی که درد دارد؛ در عوض دراز کشیدن به پشت یا پهلو و راه‌رفتن‌های کوتاه هر چند ساعت یک‌بار برای جلوگیری از عوارض بی‌حرکتی.
- استفاده از بریس (آتل کمری) در شکستگی‌های فشاری یا طبق نظر پزشک؛ بریس می‌تواند هنگام نشستن فشار را کاهش دهد.
- نشستن صحیح: صندلی سفت، پشتی حمایتی یا رول کمری، زانو‌ها هم‌تراز یا کمی بالاتر از لگن، جلوگیری از خم‌شدن شدید به جلو.
- زمان‌بندی نشستن: در مرحله حاد، بهتر است جلسات نشستن کوتاه (مثلاً 15–30 دقیقه) با فواصل استراحت و راه‌رفتن کوتاه.
به تدریج و با کاهش درد می‌توان مدت را افزایش داد.
- دارودرمانی: مسکن‌ها، ضدالتهاب‌ها و گاهی دارو‌های نوروپاتیک طبق نسخه پزشک.
- فیزیوتراپی: بعد از مرحله حاد، برنامه تقویتی کمری، اصلاح الگوی نشستن و آموزش فعالیت‌های ایمن.
چه زمانی جراحی یا مداخله لازم است؟
- شکستگی ناپایدار یا جابجایی بزرگ مهره، وجود فشار بر نخاع یا ریشه‌های عصبی با ضعف و اضح عصبی، یا تغییر دیاستولیک/زاویه‌ای که منجر به دفورمیتی (قوز) شود.
- درمان‌های بسته مانند و رتبروپلاستی/کیفوپلاستی در شکستگی‌های فشاری دردناک ناشی از پوکی استخوان در بعضی موارد می‌تواند کاهش درد سریع بدهد، اما تصمیم‌گیری نیاز به بررسی دقیق و مشاوره دارد.
علامت‌های هشدار (حتماً فوراً مراجعه کنید)
- افزایش ناگهانی یا پیش‌رونده درد شدید، ضعف یا بی‌حسی در پاها، اختلال کنترل مثانه یا روده، تب همراه با درد کمر (شوک عفونی)، یا تغییر قابل توجه در حس یا حرکت پاها.
نکات تکمیلی
- بررسی علت زمینه‌ای: در افراد مسن باید پوکی استخوان بررسی (DEXA) و درمان شود تا شکستگی‌های بعدی کاهش یابد.
- سبک زندگی: اجتناب از سیگار، تغذیه مناسب (کلسیم و ویتامین D)، و اجتناب از بلند کردن اجسام سنگین یا پیچش‌های ناگهانی در دوره بهبود.
- مدت بهبود: بسته به نوع شکستگی از چند هفته تا چند ماه؛ برای شکستگی‌های پایدار معمولاً 6–12 هفته محدودیت فعالیت و سپس فیزیوتراپی مرسوم است.
نتیجه‌گیری کوتاه
نشستن لزوماً همیشه مضر نیست، اما باید بر اساس نوع شکستگی و وضعیت بالینی تصمیم‌گیری شود.
اگر نشستن درد یا علائم عصبی ایجاد می‌کند، از آن اجتناب کنید و سریعاً با پزشک معالج تماس بگیرید.
رعایت پشتیبان‌های کمری، نشستن‌های کوتاه با استراحت و پیروی از دستورالعمل‌های ارتوپد یا جراح ستون فقرات بهترین راهکار در مراحل اولیه است.