آیا وجود گلوکز به مقدار کم در ادرار خطرناک است؟

سلام.
خلاصه وضعیت شما: قند ناشتا 86 mg/dL (طبیعی)، A1c = 7.6% (بالا — نشان‌دهنده قند متوسط خون در 2–3 ماه گذشته)، و «trace» گلوکز در ادرار.
توضیح و راهنمایی دقیق:
1 معنی «trace» گلوکز در ادرار
- «Trace» یا مثبت کم در نوار ادراری نشان‌دهنده وجود مقدار اندکی گلوکز در ادرار است.
آزمایش‌های ادرار نواری کیفی هستند و حساسیت و آستانه تشخیص آن‌ها متفاوت است.
مقادیر خیلی کم ممکن است در نوار به صورت Trace گزارش شوند.
2 چرا با قند ناشتا طبیعی، گلوکز در ادرار دیده می‌شود؟
- میانگین قندی که A1c نشان می‌دهد حدود 171 mg/dL است (تخمینی). حتی اگر قند ناشتا طبیعی باشد، ممکن است بعد از غذا یا در طول روز نوسانات (اووج‌های پست‌پراندیال) وجود داشته باشد که لحظاتی قند خون بالای آستانهٔ کلیه (معمولاً حدود 180 mg/dL) برود و باعث دفع گلوکز شود.
- دارو‌های خاص (مثل دسته SGLT
2 empagliflozin، dapagliflozin و...) عمدتاً گلوکز را از طریق کلیه دفع می‌کنند و وجود گلوکز در ادرار در این حالت طبیعی و مورد انتظار است.
- نوع دیگری به نام «گلوکوزوری نفرولوژیک» (renal glycosuria) وجود دارد که به علت اختلال جذب در لوله پروگزیمال کلیه رخ می‌دهد و گاهی با قند خون طبیعی همراه است.
معمولاً در صورت عدم وجود نشانه‌های دیگر، خوش‌خیم است.
3 آیا این علامت نشانه آسیب کلیه است؟
- به‌تن‌هایی وجود مقدار کم گلوکز در ادرار معمولاً به معنی آسیب ساختاری کلیه نیست.
آسیب کلیه ناشی از دیابت (نفروپاتی دیابتی) معمولاً با پیدایش پروتئین در ادرار (آلبومینوریا) و کاهش eGFR همراه است، نه صرفاً با وجود گلوکز در ادرار.
- بنابراین برای تشخیص آسیب کلیه باید آزمایش‌هایی مانند نسبت آلبومین به کراتینین ادرار (UACR یا ACR) و کراتینین سرمی / eGFR انجام شود.
4 اقدامات پیشنهادی و آزمایش‌های تکمیلی
- تکرار آزمایش ادرار (حتی ادرار تصادفی یا صبحگاهی) برای تایید اینکه گلوکز ثابتاً وجود دارد یا گذراست.
- اندازه‌گیری UACR (نسبت آلبومین به کراتینین در نمونه ادرار تصادفی) برای بررسی پروتئین/آسیب کلیوی.
- تست‌های خونی: کراتینین سرم و محاسبه eGFR برای ارزیابی عملکرد کلیه.
- بررسی قند خون تصادفی یا 2 ساعت بعد از غذا (postprandial) یا مانیتورینگ قند (مثلاً گلوکومتر در روز‌های مختلف یا CGM اگر در دسترس باشد) تا مشخص شود آیا اوج‌های قندی وجود دارد.
- بررسی دارو‌ها: اگر از دارو‌های SGLT2 استفاده می‌کنید، وجود گلوکز در ادرار انتظار می‌رود و لزوماً هشداردهنده نیست.
5 توصیه‌های درمانی و پیگیری
- اگر A1c بالا است (7.6%)، بهتر است درباره تنظیم درمان و هدف‌گذاری قندی با پزشک یا اندوکرینولوژیست صحبت کنید.
کاهش اوج‌های پست‌پراندیال می‌تواند از تکرار گلیکوریا جلوگیری کند.
- اگر UACR یا eGFR طبیعی باشد و فقط trace گلوکز وجود داشته باشد، معمولاً نیازی به نگرانی فوری در مورد آسیب کلیه نیست ولی باید پیگیری و کنترل قند انجام شود.
- بررسی و پیشگیری عفونت ادراری: وجود گلوکز در ادرار می‌تواند خطر عفونت ادراری را افزایش دهد؛ در صورت علائم ادراری (سوزش، تکرر، تب، ادرار بدبو یا کدری) به پزشک مراجعه کنید.
6 چه موقع به صورت فوری مراجعه کنید
- علائم پرهیزناپذیر دیابت کنترل‌نشده: تشنگی زیاد، ادرار فراوان، کاهش وزن سریع، تهوع/استفراغ، ضعف یا علائم Dehydration.
- در صورت بروز درد قفسه سینه، تنگی نفس، تب بالا یا هر علامت حاد دیگر.
خلاصه نهایی: وجود مقدار کم (trace) گلوکز در ادرار به‌تن‌هایی لزوماً نشانه آسیب کلیه نیست.
با توجه به A1c = 7.6% احتمال بروز نوسانات قند و اوج‌هایی که باعث دفع گلوکز از کلیه می‌شوند وجود دارد.
پیشنهاد می‌شود آزمایش‌های UACR و کراتینین/eGFR و تکرار نوار ادرار را انجام دهید، سابقه دارویی خود را بررسی کنید و با پزشک جهت بهبود کنترل قند و پیگیری دقیق‌تر مشورت کنید.
اگر مایل باشید می‌توانم یک متن خلاصه برای ارائه به پزشک تهیه کنم که شامل آزمایش‌های پیشنهادی و نکات مهم باشد.