جا به جایی منزل بدلیل دکل مخابراتی؟

خلاصه نتیجه‌گیری
بر پایه شواهد علمی کنونی، قرار گرفتن در فاصله حدود 100 متر از یک دکل مخابراتی معمولاً با سطوح تابش رادیویی (فرکانس رادیویی — RF) بسیار پایین همراه است که بسیار کمتر از حد مجاز بین‌المللی است و شواهد قوی نشان‌دهنده افزایش معنی‌دار خطر سرطان در این سطوح نیست.
با این حال عدم قطعیت‌های علمی جزئی وجود دارد و احساس نگرانی برای کسانی که سابقه خانوادگی قوی سرطان دارند طبیعی است.
شواهد علمی و ارزیابی سازمان‌ها
- سازمان بین‌المللی پژوهش سرطان (IARC) در سال 2011 میدان‌های RF را به عنوان «احتمالاً سرطان‌زای انسان» (Group 2B) طبقه‌بندی کرد؛ این طبقه‌بندی بیش‌ترین احتیاط را نشان می‌دهد و به معنی اثبات قطعی نیست.
آن ارزیابی بیشتر به استفاده طولانی‌مدت از تلفن همراه و شواهد محدود مربوط بود.
- سازمان جهانی بهداشت (WHO) و گروه‌های تخصصی مانند کمیته بین‌المللی حفاظت در برابر تابش غیر یونیزان (ICNIRP) می‌گویند شواهد فعلی از خطر سرطان ناشی از تابش امواج پایه‌ای (از دکل‌ها) در سطوح معمول محیطی قوی نیست و سطوح منتشره از ایستگاه‌های پایه معمولاً بسیار پایین‌تر از محدودیت‌های بین‌المللی است.
- مطالعات اپیدمیولوژیک درباره سکونت نزدیک آنتن‌های پایه (دکل‌ها) به طور کلی افزایش مداوم و قابل اتکایی در بروز سرطان نشان نداده‌اند؛ بعضی مطالعات کاهش یا افزایش خفیف گزارش کرده‌اند که نتایج کلی قانع‌کننده نیست.
درک سطح‌های تابش و فاصله 100 متر
- توان تابشی از دکل به‌سرعت با فاصله کاهش می‌یابد (قانون معکوس مربع برای منابع نقطه‌ای تقریباً صادق است). در فاصله 100 متر، شدت میدان معمولاً خیلی پایین است و در بسیاری از مکان‌ها مقدار آن چند درصد یا حتی کسری از درصد حد مجاز است.
- سطوح قابل مقایسه با قرارگیری طولانی‌مدت در برابر تلفن همراه نیست؛ استفاده زیاد از گوشی نزدیک سر، در مقایسه با قرار گرفتن در نزدیکی یک دکل در فواصل شهری، میزان مواجهه متفاوتی ایجاد می‌کند.
تأثیر سابقه ژنتیکی
- داشتن سابقه خانوادگی سرطان می‌تواند ریسک پایه شما را بالا ببرد، اما این ریسک بیشتر به عوامل ژنتیکی و محیطی شناخته‌شده (مانند سیگار، رژیم، آلودگی‌های شناخته‌شده، برخی جهش‌ها) مربوط است.
شواهد موجود نشان نمی‌دهد که سطح پایین تابش RF از دکل‌ها، در فواصل معمولی مانند 100 متر، به‌طور قابل‌توجهی ریسک سرطان را در افراد دارای سابقه ژنتیکی افزایش دهد.
توصیه‌های عملی
1 آسوده‌خاطر شوید ولی هوشمندانه عمل کنید: با توجه به شواهد، جابه‌جایی منزل تنها به‌خاطر وجود دکل در فاصله ~100متر به‌ندرت از نظر علمی لازم است مگر در شرایط خاص یا مواجهه‌های غیرمعمول.
اگر جابه‌جایی برای شما سخت است، اول اطلاعات دقیق‌تر جمع‌آوری کنید.
2 اندازه‌گیری سطح تابش: از شهرداری، سازمان محیط‌زیست یا شرکت اپراتور تقاضای اندازه‌گیری میدان‌های الکترومغناطیسی در منزل کنید.
اندازه‌گیری کمی و گزارش رسمی به شما اطمینان خواهد داد که آیا سطوح بالاتر از استاندارد‌ها وجود دارد یا خیر.
3 استعلام از مراجع رسمی: از اداره‌های بهداشت یا رگولاتوری مخابرات محل بخواهید که مشخصات و مجوز‌های دکل و نتایج ارزیابی ایمنی را در اختیار شما قرار دهند.
4 کاهش سایر عوامل خطر: با کنترل عوامل شناخته‌شده (ترک سیگار، رژیم سالم، حفظ وزن مناسب، ورزش، واکسیناسیون‌های مربوط، شرکت در برنامه‌های غربالگری) می‌توانید خطر کلی سرطان را به‌طور مؤثری کاهش دهید.
5 اگر اضطراب زیاد دارید: استرس مزمن خود می‌تواند کیفیت زندگی و سلامت را تحت تأثیر قرار دهد؛ در صورت نیاز با پزشک یا مشاور صحبت کنید.
گاهی تصمیم به جابه‌جایی به خاطر آسایش روانی هم موجه است.
چه زمانی باید پزشک یا متخصص مراجعه کرد
- اگر نگرانی ویژه‌ای درباره سلامت خود دارید (مثلاً سابقه خانوادگی قوی یا علایم جدید مانند توده یا خون‌ریزی)، ابتدا با پزشک خانوادگی یا مرکز بهداشت تماس بگیرید تا ارزیابی بالینی و در صورت نیاز ارجاع برای بررسی تخصصی انجام شود.
- برای مسائل فنی مربوط به تابش و ایمنی، از نهاد‌های نظارتی و زارت ارتباطات یا بهداشت منطقه‌ای پیگیری کنید.
جمع‌بندی
شواهد کنونی نشان می‌دهد زندگی در فاصله حدود 100 متر از یک دکل مخابراتی معمولاً با سطوح تابش بسیار پایین همراه است و احتمال اینکه این تابش باعث افزایش قابل‌توجه ریسک سرطان شود کم است.
با این حال اگر نگرانی دارید، درخواست اندازه‌گیری رسمی میدان RF و مشورت با مراجع بهداشتی منطقی و مفید است.
کنترل عوامل قابل تغییر مخاطره و پیگیری غربالگری‌های مرتبط، راهکار‌های مؤثری برای کاهش ریسک کلی سرطان هستند.