آیا در صورت طبیعی بودن بررسی های غربالگری،اکوی قلب جنین نیازاست؟

خلاصه پاسخ
اگر شما سابقه بیماری قلبی ندارید و همه بررسی‌های غربالگری (اسکن آناتومی/سونوگرافی غربالگری) در هفته ۱۸ نرمال بوده‌اند، انجام اکوی قلب جنین معمولاً ضروری نیست.
اکوی قلب برای مواردی که خطر بالاتر برای ناهنجاری‌های قلبی وجود دارد یا شواهدی در سونوگرافی معمولی دیده شده باشد، توصیه می‌شود.
انجام اکوی قلب به‌طور معمول به جنین آسیبی نمی‌رساند.
دلایل اینکه اکوی قلب معمولاً لازم نیست:
- شیوع کلی بیماری‌های قلبی مادرزادی در جمعیت عمومی حدود ۸–۱۲ در هر هزار تولد است.
در جنین‌هایی که اسکن آناتومی نرمال دارند و مادر ریسک‌فاکتور خاصی ندارد، احتمال یافتن نقص قلبی مهم پایین است.
- سونوگرافی ساختاری (آناتومی) که در هفته‌های ۱۸–۲۲ انجام می‌شود بخش عمده‌ای از ناهنجاری‌های قلبی قابل‌تشخیص را شناسایی می‌کند؛ در غیاب یافته‌های مشکوک یا عوامل پرخطر، نیاز به بررسی تخصصی‌تر کمتر است.
چه مواردی اکوی قلب را توصیه می‌کنند (اندیکاسیون‌ها):
- سابقه خانوادگی نزدیک (والد یا فرزند قبلی) با بیماری قلبی مادرزادی
- مادر با دیابت نوع 1 یا کنترل‌نشده بارداری (دیابت پره‌پایید)
- سابقه مصرف دارو‌های ترازقابل‌تراز یا دارو‌های تراتوژنیک خاص در بارداری (پزشک باید بررسی کند)
- یافته‌های غیرطبیعی در سونوگرافی معمولی (مثلاً مشکوک بودن ساختمان قلب، مایع اطراف قلب، یا سایر ناهنجاری‌های جنینی)
- افزایش NT (nuchal translucency) یا نتایج مثبت تست‌های ژنتیکی / کروموزومی
- آریتمی جنینی یا شک به بلوک قلبی در مادر با آنتی‌بادی‌های خودایمنی (Anti-Ro/La)
- بارداری دوقلویی یا چندقلویی با شک به مشکلات قلبی
آیا اکوی قلب ضرری برای جنین دارد؟
- اکوی جنین بر اساس اولتراسوند انجام می‌شود؛ اولتراسوند از امواج صوتی استفاده می‌کند و برخلاف اشعه ایکس یا سی‌تی‌اسکن خطری از نظر تابش یونیزان ندارد.
- در صورتی که از داپلر و حرارت‌دهی استفاده شود، اصول حفاظت از پرتو‌های صوتی توصیه می‌کند که قرار گرفتن در معرض بی‌مورد و طولانی‌مدت اجتناب شود، اما برای یک بررسی تشخیصی استاندارد اکوی جنین شواهد قابل‌اعتمادی از خطر برای جنین نشان نداده است.
محدودیت‌ها و نکات عملی
- اکوی قلب حساسیت بیشتری نسبت به سونوگرافی روتین برای شناسایی ناهنجاری‌های قلبی دارد، اما هیچ تستی 100% دقیق نیست؛ ممکن است برخی ضایعات کوچک یا پایدار بعد از تولد تشخیص داده شوند.
- هزینه و دسترسی: در برخی کشور‌ها یا مراکز، اکوی فیٹل تخصصی گران‌تر یا در دسترس محدودتری است.
- زمان مناسب: معمولاً بین هفته‌های 18 تا 24 بارداری بهترین زمان برای اکوی قلب است، چون اندازه‌ها و تصویرگیری مناسب‌تر است.
توصیه عملی برای شما
1 اگر پزشک زنان شما گفته‌اند انجامش ضروری نیست و شما هیچ ریسک‌فاکتوری ندارید، می‌توانید بدون انجام اکوی قلب ادامه دهید.
2 اگر از نظر عاطفی یا اضطرابی نیاز به اطمینان بیشتر دارید، انجام اکوی قلب برای آرامش خاطر قابل‌قبول و بی‌خطر است — صرفاً به‌عنوان یک بررسی تشخیصی اضافه.
3 در صورت وجود هر یک از اندیکاسیون‌های فوق (مثلاً سابقه خانوادگی، دیابت، یافته مشکوک در سونوگرافی)، حتماً اکوی قلب پیشنهاد می‌شود.
4 در مورد هزینه، زمان‌بندی و اینکه چه کسی (فلوشیپ کاردیولوژی جنین یا سزار) آن را انجام می‌دهد با پزشک یا مرکز سونوگرافی خود مشورت کنید.
چه انتظاری بعد از نتیجه اکوی قلب
- اگر طبیعی باشد: پیگیری روتین بارداری ادامه می‌یابد و معاینه نوزاد بعد از تولد توسط پزشک اطفال استاندارد خواهد بود.
- اگر مورد مشکوکی دیده شود: تیم پزشکی می‌تواند شما را به کاردیولوژی کودکان ارجاع دهد، برنامه‌ریزی برای زایمان در مرکز تخصصی و مشاوره‌های ژنتیک/پرتکل‌های مدیریتی پیش از تولد را انجام دهد.
نتیجه‌گیری
با توجه به اینکه شما هفته ۱۸ هستید، سابقه بیماری قلبی ندارید و همه غربالگری‌ها طبیعی بوده‌اند، اکوی قلب جنین ضروری نیست اما اگر نیاز به اطمینان بیشتری دارید یا احساس می‌کنید می‌خواهید آرامش خاطر بیشتری داشته باشید، انجام آن بی‌خطر و قابل قبول است.
درباره هزینه و نوبت با پزشک یا مرکز تصویربرداری مشورت کنید.
در صورتی که مایل باشید، می‌توانم یک متن کوتاه برای پرسش از پزشک یا نوبت‌دهی اکوی جنین تنظیم کنم یا عوامل خطر شخصی شما را مرور کنم تا توصیه دقیق‌تری بدهم.