آیا تاخیر عادت ماهانه به مصرف قرص کابرگولین ربط دارد؟

خلاصه کوتاه
- به‌طور کلی کابرگولین (داروی آگونیست دوپامین برای کاهش پرولاکتین) بیش‌تر باعث بازگشت قاعدگی در زنانی می‌شود که به‌خاطر پرولاکتین بالا دچار قطع قاعدگی یا بی‌نظمی هستند، و به‌صورت معمول عامل شایع تأخیر قاعدگی نیست.
با این حال در دوره تنظیم هورمون‌ها ممکن است چرخه‌ها نامنظم شوند.
توضیح کامل‌تر درباره کابرگولین
- مکانیسم: کابرگولین سطح پرولاکتین را از طریق تحریک گیرنده‌های دوپامینی کاهش می‌دهد.
افزایش پرولاکتین می‌تواند باعث قطع یا تأخیر قاعدگی و ناباروری شود؛ بنابراین معمولاً با کاهش پرولاکتین، عادت ماهانه و تخمک‌گذاری بهبود می‌یابند.
- اثر روی قاعدگی: در بیشتر موارد مصرف صحیح کابرگولین منجر به منظم شدن قاعدگی می‌شود، اما در هفته‌ها تا ماه‌های اول درمان تغییرات و نامنظمی‌های گذرا ممکن است رخ دهد.
عوارض شایع دارو مربوط به سیستم عصبی و گوارش (تهوع، سرگیجه، سردرد، افت فشار خون) است؛ تأخیر ماندگار قاعدگی به‌عنوان عارضه شایع توصیف نمی‌شود.
دلایل محتمل تاخیر قاعدگی در مورد شما
1 بارداری: مهم‌ترین و ساده‌ترین احتمال.
اگر نزدیکی محافظت‌نشده یا احتمال بارداری وجود دارد، تست بارداری انجام دهید (آزمایش ادراری یا ترجیحاً سرمی β-hCG). تست ادراری را می‌توانید از روز تأخیر پریود انجام دهید؛ تست سرمی حساس‌تر و زودتر مثبت می‌شود.
2 اختلالات هورمونی: پرولاکتین بالا (اگر درمان می‌کنید نیاز به کنترل سطح پرولاکتین دارید)، اختلال تیروئید (TSH پایین یا بالا) می‌تواند قاعدگی را مختل کند.
3 اختلال در ذخیره تخمدانی/تخمدان ضعیف: اگر رادیولوژیست گفته «تخمدان ضعیف» احتمالاً منظور کاهش رزرو تخمدانی (مثلاً کم بودن فولیکول‌های آنترال یا میزان پایین AMH) است که ممکن است باعث بی‌نظمی و کاهش شانس بارداری شود.
4 سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS): باعث بی‌نظمی قاعدگی و گاهی تخمک‌گذاری نابرایند می‌شود.
5 عوامل سبک زندگی و استرس: کاهش یا افزایش شدید وزن، ورزش سنگین، استرس شدید، بیماری‌های حاد می‌تواند چرخه را به هم بزند.
6 دارو‌ها یا تزریقات قبلی: دارو‌های هورمونی یا بعضی تزریقات القا کننده پریود/چرخه می‌توانند الگوی بعدی قاعدگی را تغییر دهند — اگر نوع آمپول را ذکر کنید، تفسیر دقیق‌تر ممکن است.
چه کار‌هایی الان باید انجام دهید (گام‌های فوری)
1 اگر احتمال یا نگرانی بارداری دارید: تست بارداری ادراری اکنون انجام دهید.
در صورتی که می‌خواهید نتیجه حساس‌تر، تست β-hCG سرمی انجام دهید.
اگر سیکل شما معمولاً عقب می‌افتاد و قبلاً منفی بودید، بهتر است اکنون مجدداً چک کنید اگر بیش از یک هفته از موعد گذشته باشد.
2 ادامه مصرف کابرگولین را طبق نسخه پزشک ادامه دهید و بدون مشورت دارو را قطع نکنید؛ قطع ناگهانی ممکن است شرایط هورمونی را تغییر دهد.
3 اگر تست بارداری منفی بود و قاعدگی همچنان نیامده است: در عرض 1–2 هفته یا زودتر به پزشک مراجعه کنید و درخواست آزمایش‌های زیر را بدهید:
- β-hCG سرمی (برای رد بارداری خیلی زود) یا تکرار تست ادراری
- TSH (بررسی عملکرد تیروئید)
- پرولاکتین سرمی (برای ارزیابی نیاز به ادامه یا تنظیم دوز کابرگولین)
- AMH و FSH (معیار‌های ذخیره تخمدانی؛ معمولاً در روز 2–4 سیکل گرفته می‌شوند)
- شمارش فولیکول‌های آنترال در سونوگرافی واژینال
4 اگر درد شدید، خونریزی خیلی شدید یا علائم غش/احساس ضعف دارید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
اگر «تخمدان ضعیف» در سونوگرافی گفته شده یعنی چه و چه کار‌هایی لازم است؟
- تعبیر: معمولاً یعنی تعداد فولیکول‌های آنترال کم یا نشانه‌های کاهش ذخیره تخمدانی؛ برای تعیین دقیق‌تر نیاز به آزمایش AMH و FSH و بررسی سونوگرافیک دارید.
- پیامد‌ها: ممکن است تخمک‌گذاری نامنظم‌تر باشد و شانس باروری کاهش یابد، اما گزینه‌های درمانی (مثل تحریک تخمک‌گذاری، روش‌های کمک باروری) وجود دارد.
چه زمانی باید نگران شوید یا به فوق‌تخصص نازایی مراجعه کنید؟
- اگر تست بارداری مثبت بود: پیگیری با پزشک برای تأیید محل و سلامت بارداری.
- اگر پس از انجام آزمایش‌های پایه (TSH, prolactin, AMH/FSH، و سونو) علت مشخص نشود یا قصد بارداری دارید و بعد از 6–12 ماه تلاش نتیجه نگرفتید (یا زودتر اگر سن بالاتر یا فاکتور‌های اختلال وجود دارد)، به متخصص غدد یا فوق‌تخصص نازایی مراجعه کنید.
نکات عملی و روانی
- استرس و نگرانی طبیعی است؛ اما اقدام منطقی: تست بارداری و پیگیری آزمایش‌های هورمونی.
ندادن تست صرفاً به‌خاطر ترس از جواب منفی باعث تأخیر در تشخیص و درمان می‌شود.
- رژیم متعادل، خواب کافی و کاهش استرس می‌تواند به بازگشت نظم قاعدگی کمک کند.
خلاصه پاسخ مستقیم به سوال شما
- احتمال اینکه کابرگولین به‌تن‌هایی علت اصلی تأخیر پریود شما باشد کم است؛ این دارو معمولاً باعث بازگشت قاعدگی در پرولاکتین بالا می‌شود.
اما در دوره تنظیم هورمونی نامنظمی ممکن است رخ دهد.
مهم‌ترین قدم الآن انجام تست بارداری و در صورت منفی بودن پیگیری با آزمایش‌های هورمونی (پرولاکتین، TSH) و بررسی ذخیره تخمدانی (AMH, FSH و سونو) است. همچنین ادامه دارو طبق دستور پزشک و مراجعه در صورت ادامه بی‌نظمی یا هر علامت هشداردهنده ضروری است.