آیا نگاه کردن زیاد مادر به گوشی برای جنین ضرر دارد؟

سلام
— نگرانی شما طبیعی است و بسیاری از مادران باردار این سوال را دارند.
پاسخ کوتاه: تا امروز شواهد قوی و قطعی‌ای که ثابت کند نگاه کردن یا استفاده معمولی از گوشی موبایل در بارداری باعث آسیب مستقیم به جنین می‌شود، وجود ندارد.
اما چند نکته مهم و توصیه‌های عملی وجود دارد که باید بدانید:
1 نوع تابش و آنچه می‌دانیم
- تلفن همراه امواج رادیویی غیر یونیزان (RF) منتشر می‌کند.
این امواج برخلاف اشعه ایکس یا گاما یونیزان نیستند و مستقیماً باعث شکست DNA یا نقایص مادرزادی شناخته‌شده نشده‌اند.
- سازمان‌های بین‌المللی مانند WHO و کمیسیون بین‌المللی حفاظت در برابر پرتو‌ها (ICNIRP) می‌گویند در سطوح مرجع فعلی، شواهد قطعی از خطرات جنینی وجود ندارد.
IARC (آژانس بین‌المللی پژوهش سرطان) در 2011 تابش RF را به‌عنوان «احتمالاً سرطان‌زا برای انسان» (گروه 2B) دسته‌بندی کرد که این مربوط به پژوهش‌های طولانی‌مدت و استفاده شدید در بزرگسالان است و ارتباط مستقیم با آسیب جنینی قطعی نیست.
2 شواهد پژوهشی در بارداری
- مطالعات انسانی نتایج متفاوتی نشان داده‌اند؛ برخی ارتباط‌های آماری ضعیف با پیامد‌های عصبی-رفتاری در کودکان گزارش کرده‌اند ولی اغلب این مطالعات قابل تعمیم و قطعی نیستند و عوامل مخدوش‌کننده (مثل الگوی استفاده، سطح آموزش، استرس والدین، وقت استفاده از صفحه نمایش) را به‌خوبی کنترل نکرده‌اند.
- به طور کلی مستندات علمی کنونی توصیه به احتیاط منطقی می‌کنند اما نه اجتناب کامل از تلفن همراه.
3 خطرات غیرمستقیم که باید به آنها توجه شود
- خستگی چشم، خشکی چشم و سردرد و مشکلات پوسچر (قوز کردن) با استفاده زیاد از گوشی ممکن است ایجاد شود.
- نور آبی صفحه نمایش می‌تواند خواب شما را مختل کند (کاهش ملاتونین)؛ خواب نامنظم یا کم در بارداری می‌تواند بر سلامت مادر و جنین تاثیر منفی بگذارد.
- استفاده بیش از حد از گوشی ممکن است منجر به سبک زندگی کم‌تحرک و استرس یا اضطراب شود که این‌ها می‌توانند بر بارداری اثر بگذارند.
4 نکات عملی و ایمن برای کاهش هر گونه ریسک احتمالی
- اگر نگرانید، تلاش کنید تماس‌های طولانی را کاهش دهید و از اسپیکر یا هندزفری (بلوتوث یا سیمی) استفاده کنید؛ اسپیکر از تماس مستقیم گوشی با شکم یا سر جلوگیری می‌کند.
- گوشی را در جیب جلویی یا مستقیماً روی شکم نگذارید؛ بهتر است در کیف یا کنار شما قرار گیرد تا فاصله بیشتری با بدن باشد.
- در زمان استراحت شب اگر می‌خواهید گوشی کنار تخت باشد، آن را در حالت هواپیما یا خاموش قرار دهید تا انتشار امواج و نور آبی کاهش یابد.
- برای کاهش خستگی چشم از قانون
20-20-20 استفاده کنید: هر 20 دقیقه، 20 ثانیه به چیزی در فاصله 20 فوت (~6 متر) نگاه کنید یا صرفاً پلک بزنید و استراحت کنید.
- فعالیت بدنی سبک، تغذیه مناسب (ادامه مصرف فولیک اسید همان‌طور که می‌کنید عالی است)، و خواب کافی را حفظ کنید.
5 چه زمانی باید بیشتر پیگیری کنید؟
- اگر اضطراب شما نسبت به استفاده از موبایل بسیار زیاد است و باعث اختلال خواب یا خوردن و فعالیت روزانه می‌شود، با ماما یا پزشک زنان مطرح کنید؛ آنها می‌توانند شما را آرام کنند یا ارجاع مناسب بدهند.
- اگر هر علامتی مانند درد مداوم، خونریزی، کاهش حرکت جنین (در زمان مناسب بارداری) یا هر نگرانی پزشکی دیگری دارید، فوراً با ارائه‌دهنده مراقبت‌های بارداری تماس بگیرید.
خلاصه و توصیه نهایی
- استفاده معمولی و نگاه کردن به گوشی در بارداری طبق شواهد فعلی خطر مستقیم و قطعی برای جنین نشان نداده است.
با این حال، احتیاط‌های ساده (کاهش تماس‌های طولانی، افزایش فاصله گوشی از بدن، مدیریت نور صفحه در شب و حفظ سبک زندگی سالم) منطقی و مفید هستند.
شما با مصرف فولیک اسید و مراقبت‌های معمولی مسیر صحیحی را طی می‌کنید.
اگر مایل باشید می‌توانم نکات بیشتر برای کاهش زمان استفاده از گوشی، تنظیمات کاهش نور آبی و روش‌های مدیریت اضطراب در دوران بارداری را برایتان بنویسم.
مراقب خودتان و جنین باشید.