آمپول ملیتاید باعث ریزش مو میشه؟

خلاصه کوتاه
به طور کلی: مصرف «ملیتاید» به طور شایع و مستقیم به عنوان علت ریزش مو گزارش نشده است، اما گزارش‌های موردی و مکانیسم‌های غیرمستقیم (مثل کاهش وزن سریع یا تغییرات تغذیه‌ای) می‌توانند منجر به ریزش مو از نوع تلژن افلوویوم شوند.
برای تشخیص دقیق و اقدامات بعدی، بررسی بالینی و چند آزمایش ساده توصیه می‌شود.
چرا ممکن است در زمان مصرف دارویی مثل ملیتاید ریزش مو ببینید؟
- کاهش وزن سریع: بسیاری از دارو‌های ضد دیابت یا دارو‌های کاهش وزن باعث کاهش ناگهانی وزن می‌شوند و کاهش انرژی/پروتئین مورد نیاز فولیکول مو می‌تواند 2–3 ماه بعد به صورت تلژن افلوویوم (ریزش منتشر و موقت مو) ظاهر شود.
- کمبود‌های تغذیه‌ای: کاهش دریافت پروتئین یا کمبود آهن، ویتامین D، ویتامین B12، زینک و سایر ریزمغذی‌ها می‌تواند ریزش مو را تشدید کند.
- استرس فیزیولوژیک: تغییرات متابولیک، بیماری، یا استرس روانی ناشی از روند درمان یا بیماری زمینه‌ای ممکن است محرک باشد.
- آلرژی/واکنش دارویی مستقیم: برخی دارو‌ها می‌توانند به ندرت باعث آلوپسی دارویی شوند، اما برای ملیتاید شواهد قوی و شایع در دست نیست.
اگر ریزش به صورت لکه‌های مشهود، شروع ناگهانی یا همراه با جوش/التهاب پوست سر باشد، باید بررسی شود.
ارتباط با کبد چرب
کبد چرب (ناشی از افزایش وزن یا مقاومت به انسولین) خود به‌طور معمول دلیل مستقیم ریزش مو محسوب نمی‌شود.
در مقابل، بهبود وزن و کنترل متابولیسم (که ملیتاید می‌تواند کمک کند) معمولاً برای سلامت مو مفید است.
اما اگر کاهش وزن خیلی سریع یا رژیم نامتعادل باشد، ممکن است تأثیر منفی روی موها بگذارد.
چه کار‌های عملی الان انجام دهید؟
1 مشاهده و ثبت: چند عکس از موها از زوایای مختلف بگیرید و میزان ریزش را هفته‌ای ثبت کنید (مثلاً تعداد تار‌های ریخته شده در شانه یا هنگام حمام).
2 آزمایشات پایه:
- TSH، FT4 (کم‌کاری/پرکاری تیروئید می‌تواند ریزش مو بدهد)
- فریتین سرمی (ذخیره آهن؛ فریتین بالای ~50 ng/mL برای جلوگیری از ریزش مو اغلب مطلوب است)
- CBC (برای کم‌خونی)
- ویتامین D و B12
- زینک در صورت مشکوک
- در صورت التهاب یا بیماری زمینه‌ای: CRP/ESR
3 بازنگری رژیم و پروتئین: هنگام کاهش وزن به میزان کافی پروتئین مصرف کنید (معمولاً حدود
1.0–1.5 گرم پروتئین به ازای کیلوگرم وزن هدف یا حداقل 60–80 گرم/روز بسته به شرایط فرد). افزایش مصرف منابع پروتئینی باکیفیت، سبزیجات، میوه و منابع آهن گیاهی/گوشتی.
4 مراقبت مو: شانه نرم، اجتناب از کشش، رنگ/دکلره شدید یا حالت‌دهی گرمایی زیاد.
مصرف شامپو‌های ملایم و اجتناب از برس‌کشی خشن.
5 مکمل‌ها: فقط در صورت ثابت‌شدن کمبود (مثلاً پایین بودن فریتین یا ویتامین D) از مکمل استفاده کنید.
مصرف بی‌رویه بیوتین یا مکمل‌های متعدد بدون توصیه پزشک لازم نیست.
6 پیگیری با پزشک: در جلسه با فوق‌تخصص غدد درباره زمان شروع ریزش (آیا پس از شروع ملیتاید بوده؟) و میزان کاهش وزن صحبت کنید.
اگر ریزش شدید یا نگران‌کننده است، ممکن است تصمیم مشترک برای تغییر دوز یا توقف موقتی دارو گرفته شود.
7 ارجاع به پوست‌ساز/درماتولوژی: اگر ریزش منتشر بیش از 100 تار در روز، لکه‌ای/طعنه‌ای، یا همراه با التهاب پوست سر باشد، مراجعه به متخصص پوست برای معاینه، تست‌های تخصصی (تست کشش مو، درموسکوپی، بیوپسی در صورت نیاز) ضروری است.
زمان‌بندی و پیش‌آگهی
- تلژن افلوویوم معمولاً 6–12 هفته بعد از محرک شروع می‌شود و اغلب در عرض 3–6 ماه خود به خود بهتر می‌شود و تا 6–12 ماه هم برگشت مو ادامه پیدا می‌کند.
- اگر ریزش به علت کمبود تغذیه‌ای یا کاهش وزن سریع باشد، با اصلاح رژیم و رفع کمبود‌ها معمولاً بهبود دیده می‌شود.
چه نشانه‌هایی نیاز به اقدام فوری دارد؟
- ریزش شدید ظرف چند هفته از شروع دارو یا ریزش به شکل لکه‌های بدون موی و اضح (ممکن است آلوپسی آره‌آتا باشد)
- علائم سیستمیک (تب، خستگی شدید، زردی، التهاب پوست سر)
در این موارد سریعاً با پزشک یا متخصص پوست تماس بگیرید.
نتیجه‌گیری
ملیتاید به‌عنوان علت مستقیم و شایع ریزش مو ثابت نشده است، اما کاهش وزن سریع یا تغییرات تغذیه‌ای در حین درمان می‌تواند باعث ریزش موقت مو شود.
پیشنهاد می‌کنم آزمایش‌های پایه (تیروئید، فریتین، ویتامین‌ها) انجام دهید، رژیم غذایی و پروتئین را بازنگری کنید، و در صورت ادامه یا شدید شدن ریزش با فوق‌تخصص غدد و متخصص پوست مشورت کنید.
در اکثر موارد با اصلاح تغذیه و گذر زمان، موها بازمی‌گردند.
اگر مایل باشید می‌توانم: لیستی از آزمایش‌های قابل‌پرینت برای پزشک یا نمونه پیام برای اطلاع به پزشک شما آماده کنم، یا در مورد مقدار دقیق پروتئین و برنامه تغذیه‌ای متناسب با وزن و هدف‌تان راهنمایی بدهم.