کلونازپام را چگونه قطع کنیم؟

خلاصه سریع
- قطع ناگهانی کلونازپام (به‌ویژه پس از مصرف چند هفته یا بیشتر) خطر علائم ترک جدی و حتی تشنج دارد.
هرگونه کاهش باید تحت نظر پزشک انجام شود.
با توجه به اینکه شما نوشته‌اید «1 میلی‌گرم به مدت دو ماه نصف می‌خورم؟» لازم است ابتدا دقیق کنیم که دوز فعلی شما چیست (آیا اکنون روزانه
0.5 mg مصرف می‌کنید یا 1 mg؟). پاسخ زیر بر اساس حالت‌های معمول و اصول کلی تهیه شده است.
اصول کلی ایمن برای قطع کلونازپام
1 مشورت با پزشک: قبل از هر تغییر، با پزشک معالج یا روان‌پزشک مشورت کنید.
در صورت سابقه صرع یا تشنج، قطع بدون نظر پزشک می‌تواند خطرناک باشد.
2 قطع تدریجی: کاهش تدریجی دوز بهترین روش است — معمولاً کاهش 10–25٪ از دوز کل روزانه هر 1–2 هفته توصیه می‌شود.
سرعت کاهش به مدت مصرف، دوز فعلی، وجود بیماری‌های زمینه‌ای و شدت علائم بستگی دارد.
3 خوددرمانی و قطع ناگهانی ممنوع: قطع ناگهانی می‌تواند منجر به اضطراب شدید، بی‌خوابی، تعریق، لرزش، توهم و تشنج شود.
نمونه برنامه‌های تقریبی (فقط مثال، نه نسخه پزشکی)
اگر اکنون روزانه
0.5 میلی‌گرم مصرف می‌کنید:
- هفته 1–2:
0.375 mg روزانه (۳/۴ از
0.5) — اگر امکان تقسیم دقیق نیست با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
- هفته 3–4:
0.25 mg روزانه
- هفته 5–6:
0.125 mg روزانه
- سپس قطع
اگر اکنون روزانه 1 میلی‌گرم مصرف می‌کنید:
- هفته 1–2:
0.75 mg روزانه
- هفته 3–4:
0.5 mg روزانه
- هفته 5–6:
0.25 mg روزانه
- سپس قطع
توضیح: این نمونه‌ها کاهش‌های تقریبی ~25% در هر مرحله را نشان می‌دهند.
برای افرادی که حساسیت به ترک دارند یا نشانه‌های ترک پیدا می‌کنند بهتر است کاهش‌ها کوچکتر (مثلاً 10% هر 1–2 هفته) و طول دوره طولانی‌تر باشد.
گزینه‌های عملی در صورتی که قابل تقسیم کردن نباشید
- داروساز می‌تواند فرمولاسیون دقیق‌تر یا قرص‌های با قدرت متفاوت تهیه کند.
- در موارد طولانی‌مدت و دوز‌های بالا، گاهی پزشک به تدریج به یک بنزودیازپین با نیمه‌عمر طولانی‌تر (مثلاً دیازپام) منتقل کرده و سپس آن را کاهش می‌دهد؛ این کار فقط توسط پزشک انجام می‌شود.
علائم ترک که باید هشداردهنده بدانید
- اضطراب شدید یا تشدید اضطراب پایه
- بی‌خوابی مقاوم
- تعریق، لرزش، تپش قلب
- تهوع، درد‌های عضلانی
- توهم، هذیان یا آشفتگی ذهنی
- تشنج (اورژانسی و تهدیدکننده حیات)
اگر هر یک از علائم شدید یا تشنج رخ داد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
حمایت‌های غیردارویی و جایگزین‌ها
- بهبود بهداشت خواب، کاهش کافئین و محرک‌ها، ورزش منظم و تمرینات آرام‌سازی (تنفس، تمرینات مدیتیشن) می‌توانند کمک‌کننده باشند.
- روان‌درمانی‌های شناختی-رفتاری (CBT) برای اضطراب یا بی‌خوابی مؤثرند و ممکن است نیاز به دارو را کاهش دهند.
- برای کنترل اضطراب یا بی‌خوابی در حین ترک، پزشک ممکن است گزینه‌های غیر بنزودیازپینی (مانند برخی دارو‌های ضدافسردگی یا آنتاگونیست‌های هیستامین) را بررسی کند.
چه موقع فوراً به پزشک مراجعه کنید
- تشنج یا از دست دادن هوشیاری
- توهم، گیجی شدید یا هذیان
- علائم ترک بسیار شدید که مانع عملکرد روزانه شده یا ایمنی شما را تهدید می‌کند
نتیجه‌گیری
قطع کلونازپام باید تدریجی و تحت نظر پزشک باشد.
اگر دوز فعلی شما را تایید کنید (0.5 mg روزانه یا 1 mg روزانه)، می‌توانم یک برنامه نمونه و اضح‌تر و عملی‌تر بر اساس وضعیت‌تان پیشنهاد دهم.
در هر صورت، اگر سابقه صرع دارید یا دارو‌های دیگری می‌گیرید، از قطع خودسرانه جداً خودداری کنید.