آیا ممکنه آسپیراسیون ریوی رخ داده باشه؟

خلاصه و آرامش اولیه:
- تکه‌های کوچک غذا (مثل برنج) معمولاً یا بلعیده می‌شوند و به معده می‌روند یا اگر وارد راه هوایی شوند بلافاصله سرفه، خفگی یا ایجاد صدای خس‌خس (ویزل) می‌کنند. اگر پنج روز از حادثه گذشته و هیچ علامتی مثل سرفه مداوم، تنگی نفس یا تب ندارید، احتمال اینکه غذای قابل‌توجهی وارد ریه و باعث مشکل جدی شده باشد کم است.
چه علائمی باید هشداردهنده باشند:
- سرفه مداوم یا سرفه‌ای که بهتر نمی‌شود
- خلط چرکی یا خون‌آلود
- تب یا لرز
- تنگی نفس یا نفس‌زُه
- درد یا سنگینی قفسه سینه
- خس‌خس یا کاهش شنیدن صدا در یک ناحیه از ریه
اگر هر‌کدام از این‌ها را دارید باید سریعاً مراجعه پزشکی کنید (اورژانس اگر تنگی نفس یا کبودی وجود دارد).
چه بررسی‌هایی منطقی است:
- اگر علامتی ندارید: نیاز به اقدام فوری تصویربرداری نیست.
می‌توانید با پزشک عمومی تماس بگیرید و در صورت نگرانی یک رادیوگرافی ساده قفسه سینه برای اطمینان بگیرید، هرچند غذا‌های آلی (مثل برنج) اغلب در رادیوگرافی دیده نمی‌شوند.
- اگر علائم تنفسی یا تب دارید: رادیوگرافی قفسه سینه معمولاً اولین گام است.
اگر شک بالاتر باشد یا رادیوگرافی ناتمام باشد، CT قفسه سینه حساس‌تر است.
- برونکوسکوپی (برونکوسکوپ) زمانی لازم می‌شود که شواهدی از وجود جسم خارجی در نای یا برونش باشد یا بیمار علائم مداوم داشته باشد؛ با این وسیله می‌توان جسم را دید و در صورت امکان خارج کرد.
چه زمانی اورژانسی است:
- اگر هنگام حادثه دچار خفگی شدید، صدای کم می‌آمد یا اکنون تنگی نفس، کبودی لب/صورت یا افت سطح هوشیاری دارید، فورا به اورژانس بروید.
خطرات و عوارض احتمالی:
- انسداد حاد راه هوایی (معمولاً با علامت‌گذاری فوری)
- پنومونی آسپیراسیون یا التهاب شیمیایی ریوی (ممکن است با تب، سرفه و در رادیوگرافی تغییرات دیده شود)
- در درازمدت (نادر) ممکن است التهاب موضعی، آبسه یا مشکلاتی مثل برونشکتازی رخ دهد اگر جسم خارجی برای مدت طولانی مانده باشد.
عوامل پرخطر که باید حساس‌تر باشید:
- سابقه مشکلات بلع (دیسفاژیا)، سکته مغزی، بیماری‌های عصبی، الکل فراوان یا آرام‌بخش‌ها، سن بالا
درمان اولیه و حمایتی:
- اگر علامتی ندارید: پیگیری علائم و استراحت.
نوشیدن مایعات و مراقبت از تنفس.
- اگر سرفه یا عفونت دارید: درمان حمایتی، احتمال آنتی‌بیوتیک اگر پنومونی آسپیراسیونی تشخیص داده شود (پزشک تصمیم می‌گیرد).
- در مواردی که جسم در نای گیر کرده است: برونکوسکوپی برای خارج کردن.
پیشنهاد عملی برای شما الآن:
1 اگر هیچ علامتی ندارید: آرام باشید اما تا 48–72 ساعت دیگر به علایم بالا توجه کنید.
اگر پس از 5 روز کاملاً بدون علامت هستید، خیلی بعید است مشکل جدی داشته باشید.
2 اگر نگرانید و می‌خواهید اطمینان بیشتر: یک رادیوگرافی قفسه سینه به‌عنوان بررسی اولیه می‌تواند به شما و پزشک آرامش دهد، اما منفی بودن آن لزوماً وجود غذای کوچک را رد نمی‌کند.
3 اگر هر علامتی از موارد هشداردیدید: فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید؛ آن‌ها ممکن است عکس، بررسی اکسیژن خون، و در صورت نیاز CT یا برونکوسکوپی انجام دهند.
در صورت تمایل می‌توانم به شما کمک کنم تا علایم را پیگیری کنید یا متنی آماده کنم برای گفتن به پزشک هنگام مراجعه.
اما اگر تنگی نفس یا علائم شدید دارید، معطلی ممنوع — فوراً مراجعه کنید.