آیا ای یو ای جواب می دهد؟

خلاصه کوتاه
بله؛ در برخی موارد IUI (درون‌رحمی کردن اسپرم) می‌تواند باعث بارداری شود، اما احتمال موفقیت به شدت به شدت مشکل اسپرم، سن و ذخیره تخمدانی (ovarian reserve) همسرتان و وضعیت لوله‌های رحمی بستگی دارد.
اگر اسپرمتان «کمی» ضعیف است و سایر عوامل زنانه مناسب‌اند، IUI معقول است.
اگر اسپرمتان «خیلی ضعیف» باشد یا ذخیره تخمدان هم خیلی کم باشد، احتمال موفقیت IUI پایین است و IVF با ICSI معمولاً پیشنهاد می‌شود.
چه اطلاعاتی لازم است (سوالاتی که باید پاسخ دهید)
- سن همسرتان؟ (مهم‌ترین عامل در موفقیت درمان)
- نتیجه کامل آزمایش اسپرم (غلیظ، حرکت، مورفولوژی) و آیا آزمایش بعد از شست‌وشوی اسپرم (post-wash) انجام شده؟
- نتایج آزمایشات ذخیره تخمدان همسرتان: AMH، AFC (شمار فولیکول آنترال) و FSH روز
3.
- وضعیت لوله‌های رحمی (HSG یا هیپوکوژن‌گرافی یا لاپاروسکوپی).
معیار‌های ساده برای تصمیم‌گیری (اعداد تقریبی)
- WHO (2010) معیار‌های نرمال: غلظت ≥15 میلیون/میلی‌لیتر، تحرک کل ≥40%، تحرک پیش‌رونده ≥32%.
- برای IUI؛ مهم‌ترین شاخص بعد از شست‌وشوی اسپرم TMSC (Total Motile Sperm Count پس از شست‌وشو):
- TMSC ≥10 میلیون: شانس مناسب برای IUI (معمولاً بالاتر)
- TMSC 5–10 میلیون: شانس متوسط — می‌توان IUI را امتحان کرد
- TMSC <5 میلیون: شانس پایین؛ معمولاً پیشنهاد می‌شود IVF با ICSI بررسی شود
- TMSC بسیار کم (مثلاً <1 میلیون) = احتمال موفقیت IUI بسیار کم
- سن زن: بالای 35 مخصوصاً بالای 38 شانس موفقیت IUI کاهش می‌یابد؛ در سن بالا بهتر است سریع‌تر به IVF فکر کنید.
نقش واریکوسل
- واریکوسل می‌تواند کیفیت اسپرم (تعداد، تحرک، مورفولوژی) را کاهش دهد.
اگر واریکوسل قابل لمس (palpable) و آزمایش اسپرم غیرطبیعی است، توصیه استاندارد اغلب عمل جراحی واریکوسل (واریکوسلکتومی) است.
- پس از جراحی واریکوسل معمولاً 3–6 ماه طول می‌کشد تا پارامتر‌های اسپرم بهتر شوند.
در برخی مردان بهبود قابل‌توجه دیده می‌شود و در برخی کمتر.
- اگر قصد دارید جراحی کنید، بهتر است 3–6 ماه بعد آزمایش اسپرم را تکرار کنید و سپس تصمیم درباره IUI یا IVF بگیرید.
گزینه‌های درمانی و چه زمانی مناسب‌اند
1 اصلاح سبک زندگی و درمان حمایتی
- ترک سیگار، کاهش الکل، دوری از گرما/حمام طولانی، مصرف آنتی‌اکسیدان‌ها در برخی موارد مفید است (مولتی‌ویتامین، ویتامین C/E، CoQ
10 اما شواهد قطعی محدود است.
2 جراحی واریکوسل
- اگر واریکوسل قابل لمس و اسپرم غیرطبیعی است، جراحی می‌تواند منطقی باشد؛ مخصوصاً اگر می‌خواهید فرزند طبیعی داشته باشید.
3 IUI با تحریک تخمک‌گذاری
- مناسب در صورت TMSC کافی، لوله‌های باز و ذخیره تخمدان قابل قبول.
معمولاً 3–6 بار انجام می‌شود قبل از اینکه به گزینه‌های دیگر فکر کنند.
- موفقیت در هر سیکل معمولاً حدود 5–20% است (بستگی به سن و پارامتر‌ها دارد).
4 IVF/ICSI
- اگر TMSC بسیار پایین باشد، یا ذخیره تخمدان کم یا سن بالا باشد، IVF همراه ICSI شانس بارداری را بسیار افزایش می‌دهد.
پیشنهاد اقدامات گام‌به‌گام برای شما
1 آزمایش اسپرم را دوباره تکرار کنید (دو یا سه نمونه با فاصله) و از مرکز ناباروری یا آزمایشگاه معتبر بخواهید گزارش WHO و TMSC پس از شست‌وشو را بدهند.
2 همسرتان تست‌های ذخیره تخمدان انجام دهد: AMH و سونوگرافی AFC و در صورت لزوم FSH/E2 روز
3.
3 بررسی لوله‌های رحمی با HSG یا HyCoSy.
4 در صورت واریکوسل قابل لمس و اسپرم غیرطبیعی: مشاوره با ارولوژیست/متخصص ناباروری درباره واریکوسلکتومی.
اگر جراحی شد، 3–6 ماه بعد آزمایش اسپرم را تکرار کنید.
5 اگر TMSC پس از شست‌وشو ≥5–10 میلیون و همسرتان جوان است، می‌توانید چند دوره IUI همراه تحریک تخمک‌گذاری امتحان کنید.
اگر پایین‌تر است یا همسرتان سن بالایی دارد، بهتر است IVF/ICSI را در نظر بگیرید.
نکات نهایی
- هر زوج متفاوت است؛ بهترین کار مراجعه به یک مرکز ناباروری برای ارزیابی کامل و برنامه درمانی شخصی‌سازی‌شده است.
- اگر زود به نتیجه می‌رسید (مثلاً سن بالای 35 یا ذخیره تخمدانی پائین)، معطل نمانید و برای IVF مشورت بگیرید.
اگر مایل باشید می‌توانم بر اساس سن همسرتان و نتایج آزمایش اسپرم (غلظت، تحرک، مورفولوژی و TMSC) و نتایج AMH/AFC راهنمایی دقیق‌تری بدهم.