داروهای مجاز سرماخوردگی در شیردهی چیست؟

سلام؛
ابتدا تبریک برای بچه‌داری و خوشبختانه در بیشتر موارد مادران شیرده می‌توانند سرماخوردگی را بدون قطع شیردهی درمان کنند.
مهم‌ترین نکات، انتخاب دارو‌هایی با دفع کم به شیر و اثرات اندک روی نوزاد و استفاده از روش‌های غیردارویی است.
1 اصول کلی
- ادامه شیردهی معمولاً توصیه می‌شود؛ مزایای شیردهی بیشتر از خطر‌های احتمالی داروهاست.
- قبل از مصرف هر دارویی، ترکیب دارو (نام ماده مؤثر) را چک کنید یا از پزشک/داروساز بپرسید.
- دارو‌های با متابولیسم سریع و دفع کم به شیر و دارو‌هایی که روی سیستم عصبی نوزاد اثر نمی‌گذارند، ارجح‌اند.
2 روش‌های غیر دارویی که اولویت دارند
- استنشاق بخار گرم، دوش آب گرم، شست‌وشوی بینی با سالین (سرم نمکی)
- مایعات کافی، استراحت، مکیدن شیر به تقویت ایمنی کمک می‌کند
- آبنبات یا قرص مکیدنی برای گلودرد (بدون بنزوکائین زیاد)
3 دارو‌هایی که معمولاً در شیردهی بی‌خطرند
- پاراستامول (استامینوفن): تسکین درد و تب؛ دوز معمول 500–1000 میلی‌گرم هر 4–6 ساعت (حداکثر 3 گرم در روز برای احتیاط).
- ایبوپروفن (NSAID غیراستروئیدی): برای درد و التهاب؛ دوز 200–400 میلی‌گرم هر 4–6 ساعت در صورت نیاز (حداکثر OTC معمولی ~1200 میلی‌گرم/روز). ایبوپروفن دفع کمی به شیر دارد و معمولاً ایمن تلقی می‌شود.
- آنتی‌هیستامین‌های نسل جدید (لورَتادین، سیتریزین): برای عطسه، آبریزش بینی یا رینیت آلرژیک؛ معمولاً روزانه یک قرص لوراتادین 10 میلی‌گرم یا سیتریزین 10 میلی‌گرم کم‌خطر است.
- دکسترومتورفان (شربت سرفه): برای سرفه غیرمولد؛ داده‌ها نشان می‌دهد میزان دفع به شیر اندک است و معمولاً قابل قبول است.
- گایافنزین (expectorant): شواهد محدود ولی معمولاً دفع کمی به شیر دارد و به‌عنوان احتمالاً امن در نظر گرفته می‌شود.
- اسپری‌های بینی موضعی (اکسی‌مِتازولین یا زولی‌مِتازولین): استفاده موضعی کوتاه‌مدت (حداکثر ~3 روز) معمولاً ایمن‌تر از دارو‌های خوراکی چون جذب سیستمیک اندک است.
4 دارو‌هایی که بهتر است از آنها پرهیز شود یا با احتیاط زیاد
- پسوئودوافدرین و فنیل‌افرین (decongestant‌های خوراکی): این‌ها می‌توانند تولید شیر را کاهش دهند، ممکن است در نوزاد تحرک‌پذیری و تحریک‌پذیری ایجاد کنند؛ بنابراین بهتر است در شیردهی از آنها اجتناب کنید مگر با نظر پزشک.
- کدئین و تراamadول: به‌خاطر متابولیسم ژنتیکی (ultra-rapid metabolizers) خطر و قوع افسردگی تنفسی در نوزاد وجود دارد؛ بهتر است در زمان شیردهی مصرف نشوند.
- آسپرین دوز بالا و برخی دارو‌های خاص: در صورت نیاز خاص باید با پزشک مشورت شود.
5 سوال شما درباره «روتارین»
- برای نظر دقیق، لطفاً نام مادهٔ مؤثرِ روتارین را بفرمایید (روی بسته‌بندی معمولا نوشته شده). اگر روتارین حاوی پسوئودوافدرین یا فنیل‌افرین باشد: توصیه می‌کنم فعلا استفاده نکنید و به جای آن از شست‌وشوی بینی با سالین، اسپری موضعی اکسی‌مِتازولین (برای حداکثر 3 روز) یا دارو‌های دیگر که در بالا ذکر شد استفاده کنید.
اگر روتارین صرفا یک شربت ضدسرفه (دکسترومتورفان یا گایافنزین) باشد، احتمالا بی‌خطرتر است ولی باز هم ترکیب را چک کنید.
6 نکات عملی و هنگامی که باید به پزشک مراجعه کنید
- اگر تب بالا (>38.5°C)، تیرگی خون در خلط، تنگی نفس، درد شدید گلو همراه با مشکل در بلع یا علایم سیستمیک داشتید، سریع به پزشک مراجعه کنید.
- اگر نوزاد بعد از مصرف دارویی توسط شما خواب‌آلود شدید، تب، تغذیهٔ کم یا تغییر رفتار نشان داد، بلافاصله به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
7 خلاصهٔ سریع برای اقدام
- امن و معمول: پاراستامول، ایبوپروفن، لوراتادین/سیتریزین، دکسترومتورفان، گایافنزین، شست‌وشوی بینی با سالین، اسپری موضعی بینی کوتاه‌مدت.
- پرهیز یا احتیاط: پسوئودوافدرین/فنیل‌افرین خوراکی، کدئین، ترامادول.
- درباره روتارین: نام مادهٔ مؤثر را بفرستید تا نظر مشخص داده شود؛ اگر شامل پسوئودوافدرین است، بهتر است مصرف نشود.
در صورت تمایل، نام دقیق ترکیبات روتارین را برایم بفرستید تا دقیق‌تر راهنمایی کنم.
همچنین اگر سابقهٔ حساسیت، بیماری زمینه‌ای یا داروی دیگری هم مصرف می‌کنید، بگویید تا نکات اختصاصی‌تری بگویم.