چند روز از قطع شدن کامل درد سنگ کلیه می توانم روزه بگیرم؟

خلاصه سریع
با وجود این که فعلاً ۲ روز است دردی ندارید، تصمیم درباره روزه گرفتن بستگی به وضعیت بالینی، محل سنگ در حالب، وجود یا عدم وجود علائم انسدادی/عفونی و توانایی شما در تامین مایعات کافی در ساعات غیرروزه‌داری دارد.
در بسیاری از موارد سنگ 5–6 میلی‌متر ممکن است به صورت محافظه‌کارانه ظرف ۲–۴ هفته دفع شود، اما نیاز به پیگیری و احتمال مداخله وجود دارد.
توضیح پزشکی و توصیه‌ها
1 احتمال دفع خودبه‌خود
- اندازه
5.5 میلی‌متر در مرز قابل‌گذشتن است: شانس دفع خودبه‌خود به محل سنگ (دستگاه حالب فوقانی/وسطی/تحتانی) بستگی دارد.
سنگ‌های تحتانی حالب شانس بالاتری برای دفع دارند.
به طور کلی احتمال دفع برای سنگ‌های 5–6 میلی‌متر حدود 20–60% گزارش شده است.
2 آیا همین حالا می‌توانید روزه بگیرید؟
- اگر در 48–72 ساعت اخیر کاملاً بدون درد بوده‌اید، تب یا استفراغ ندارید، ادرار شما طبیعی است و امکان پیگیری سریع پزشکی (تماس با اورولوژیست یا مراجعه در صورت عود) وجود دارد، می‌توانید با احتیاط و رعایت نکات زیر روزه بگیرید.
اما بهتر است قبل از شروع روزه یک بار با اورولوژیست مشورت کنید و در صورت امکان سونوگرافی یا تصویربرداری تکمیلی انجام شود تا وضعیت انسداد و هیدرونفروز مشخص گردد.
3 نکات عملی در هنگام روزه‌داری
- مایعات: در ساعات غیرروزه‌داری (افطار تا سحر) مایعات کافی بنوشید (معمولاً هدف 2–3 لیتر در طول شبانه‌روز؛ با توجه به تحمل فردی و توصیه پزشک). تقسیم مقدار مایعات به دفعات بهتر است.
- دارو‌ها: اگر پزشک تامسولوزین (تامسولوزین) یا داروی دیگری برای «کمک به عبور سنگ» تجویز کرده است، طبق دستور مصرف کنید.
برای درد در صورت نیاز استامینوفن (پاراستامول) امن‌تر از مصرف مرتب و خودسرانه NSAID‌ها در شرایط کم‌آبی است؛ چون NSAID‌ها می‌توانند عملکرد کلیه را در شرایط کم‌آبی مختل کنند.
- استراحت نسبی: فعالیت شدید و تلاش برای تحمل ندادن درد ممکن است مشکل‌ساز شود.
در صورت شروع کولیک از روزه خارج شوید و درمان سریع دریافت کنید.
4 چه علائمی ایجاب می‌کند روزه را قطع کنید و فوراً به پزشک مراجعه کنید
- بازگشت یا تشدید درد شدید شکمی/پهلو (کولیک)، تب یا لرز (احتمال عفونت ادراری/انسدادی)، استفراغ مکرر یا ناتوانی در نوشیدن مایعات، کاهش یا قطع ادرار، خونریزی شدید ادراری یا علائم ضعف/سرگیجه شدید.
این شرایط می‌تواند نشان‌دهنده انسداد عفونی یا اختلال عملکرد کلیه باشد و نیاز به اقدام اورژانسی (انسداد عفونی = اورژانس پزشکی و نیاز به تخلیه) دارد.
5 چه زمانی حتماً روزه نگیرید
- اگر دارید تب، علائم عفونت ادراری، درد مداوم یا شدید، سابقه یک کلیه، سنگ دوطرفه یا اختلال عملکرد کلیه دارید، روزه گرفتن می‌تواند خطرناک باشد و بهتر است تا درمان یا بررسی کامل از روزه خودداری کنید.
6 پیگیری و درمان‌های ممکن
- پیگیری تصویربرداری: معمولاً توصیه می‌شود ظرف 1–2 هفته با اورولوژیست پیگیری و در صورت نیاز سونوگرافی یا CT انجام شود تا بررسی شود سنگ حرکت کرده یا انسداد برطرف شده است.
- دارو: استفاده از آلفا-بلوکر‌ها (مثلاً تامسولوزین) می‌تواند شانس عبور سنگ را افزایش دهد و معمولاً توسط پزشک تجویز می‌شود.
- مداخلات تهاجمی: اگر سنگ دفع نشود یا باعث انسداد، درد مقاوم یا عفونت شود، روش‌هایی مثل یورتروسکوپی با برداشتن یا لیتوتریپسی (بسته به محل) لازم می‌شود.
پیشنهاد عملی برای شما
- اگر در 48 ساعت واقعاً هیچ دردی، تب یا علامت دیگری نداشته‌اید و دسترسی به پیگیری پزشکی دارید، می‌توانید با احتیاط شروع به روزه‌داری کنید اما:
1 قبل از شروع، در اولین فرصت با اورولوژیست تماس بگیرید یا یک مراجعه کوتاه ترتیب دهید (در صورت امکان یک سونوگرافی تکمیلی).
2 شب‌ها مایعات کافی بنوشید و از مصرف منظم NSAID‌ها در صورت کم‌آبی خودداری کنید.
3 در صورت بازگشت درد، تب، استفراغ یا کاهش ادرار بلافاصله روزه را بشکنید و به اورژانس یا پزشک مراجعه کنید.
4 پیگیری تصویری (سونو یا CT) طی 1–4 هفته ضروری است تا تصمیم درباره ادامه درمان گرفته شود.
جمع‌بندی
با احتیاط و در غیاب علائم خطر می‌توانید پس از 48–72 ساعت بدون درد روزه بگیرید به شرطی که توانایی تامین مایعات در ساعات غیرروزه‌داری و دسترسی به مراقبت پزشکی را داشته باشید.
بهترین کار این است که قبل از شروع روزه با اورولوژیست مشورت کنید تا بر اساس محل دقیق سنگ و وضعیت کلی شما توصیه‌ای شخصی‌سازی‌شده بدهد.
در صورتی که مایل باشید می‌توانم: راهنمای پرسش برای گفت‌وگو با اورولوژیست، فهرست علائمی که مستلزم مراجعه اورژانسی‌اند، و گزینه‌های درمانی احتمالی را برای شما آماده کنم.