آیا ویروس hpv در آی وی اف به جنین منتقل میشه؟

خلاصه کوتاه
احتمال انتقال مستقیم ویروس HPV از تخمک به جنین در روند IVF بسیار پایین در نظر گرفته می‌شود؛ HPV بیشتر سلول‌های اپیتلیال (مثل سلول‌های سرویکس یا پوست) را آلوده می‌کند تا سلول‌های زایای داخل تخمدان.
با این حال DNA ویروس گاهی در مایع منی یا به سطح اسپرم شناسایی شده و چند مطالعه نشان داده‌اند که وجود HPV ممکن است اندکی با کاهش لانه‌گزینی یا افزایش خطر سقط مرتبط باشد.
اگر تست‌های HPV شما منفی بوده و جنین منتقل شده از نمونه‌های پس از پاک‌شدن ویروسی تهیه شده، ریسک انتقال خیلی کم است.
چرا HPV معمولاً تخمک را آلوده نمی‌کند
- زیست‌شناسی ویروس: HPV سلول‌های پوششی و اپیتلیال را هدف می‌گیرد و معمولاً درون سلول‌های پوششی سرویکس، واژن یا پوست زگیل رشد می‌کند.
تخمک (oocyte) داخل فولیکول ساختار متفاوتی دارد و آلودگی مزمن تخمک‌ها توسط HPV نادر است.
- اسپرم و مایع منی: تحقیقات نشان داده که DNA HPV گاهی به سطح اسپرم می‌چسبد یا در مایع منی یافت می‌شود؛ این مسئله می‌تواند تئوریکاً مسیر بالقوه‌ای برای رساندن HPV به محیط لقاح در آزمایشگاه باشد، اما داده‌ها درباره قابلیت ایجاد عفونت پایدار در جنین محدود و متناقض است.
چه خطراتی واقعی هستند؟
- انتقال عمودی قبل از تولد: احتمال انتقال in utero (قبل از تولد) بسیار کم است.
بیش‌ترین مورد گزارش‌شده از انتقال عمودی مربوط به تماس در زمان زایمان (سر راه زایمانی) و در موارد نادر ایجاد پاپیلوماتوز تنفسی نوزادی است.
- اثر بر باروری و لانه‌گزینی: بعضی مطالعات کوچک ارتباطی بین وجود HPV در مایع منی و کاهش نرخ لانه‌گزینی یا افزایش سقط نشان داده‌اند، اما شواهد قطعی و متحدالشکل نیست و مکانیزم دقیق مشخص نیست.
- فریز کردن تخمک/جنین: فریز کردن به خودی خود ویروس را «غیرقابل‌پاکسازی» نمی‌کند ولی اگر قبل از فریز نمونه‌ها PCR منفی بوده‌اند، ریسک انتقال بسیار کم است.
آزمایشگاه‌های IVF پروتکل‌های استریل قوی دارند و عملاً انتقال ویروسی بین نمونه‌ها نادر است.
آیا ممکن است پس از بهبودی دوباره فعال شود؟
- پاک شدن طبیعی: بسیاری از عفونت‌های HPV خودبه‌خود طی چند ماه تا دو سال پاک می‌شوند.
نتیجه منفی تست PCR زمانی که درست انجام شده باشد، نشان‌دهنده بار ویروسی بسیار کم یا عدم وجود ویروس در محل نمونه‌گیری است.
- ریکاِکتیواسیون در بارداری: در حاملگی به‌دلیل تغییرات ایمنی ممکن است ویروس‌های غیرفعال دوباره فعال شوند، اما و قوع آن و تأثیر آن بر جنین در موارد HPV معمولاً محدود است.
نظارت و پیگیری مناسب دوران بارداری مهم است.
پیشنهادات عملی برای شما
1 اطمینان از نتایج منفی: اگر قبل از انتقال جنین تست HPV شما (خصوصاً سرویکس) و همسرتان (PCR مایع منی یا نمونه‌برداری از آلت در صورت لزوم) منفی بوده‌اند، این یک علامت خوب و اطمینان‌بخش است.
2 اطلاع به مرکز IVF: سابقه قبلی ابتلا به HPV را به تیم جنین‌شناسی و پزشک باروری اطلاع دهید تا در صورت نیاز روش‌های کاهش خطر (مثل شست‌وشوی اسپرم یا ICSI) را اجرا کنند.
3 مدیریت ضایعات سرویکال: اگر ضایعات پرخطر سرویکس (مثلاً CIN) وجود دارد، درمان یا مدیریت مناسب قبل از بارداری ضروری است.
4 روش‌های کاهش حاملگی ویروسی: برخی مراکز برای نمونه‌های مثبت از روش‌های شست‌وشوی اسپرم و/یا ICSI استفاده می‌کنند که می‌تواند بار ویروسی روی اسپرم را کاهش دهد؛ اثبات قطعی برای جلوگیری کامل از انتقال وجود ندارد اما شواهد حمایتی هست.
5 واکسیناسیون: اگر هنوز و اکسینه نشده‌اید، واکسن HPV می‌تواند در پیشگیری مجدد از انواع هدفدار مفید باشد؛ برای کسانی که قبلاً در معرض برخی انواع بوده‌اند، واکسن از ابتلا به انواع دیگر محافظت می‌کند.
6 پیگیری در بارداری: سونوگرافی‌های مناسب و پیگیری‌های استاندارد بارداری را انجام دهید.
در صورت تداوم نگرانی، همکاری نزدیک با متخصص زنان و زایمان و تیم پریناتولوژی ضروری است.
چه زمانی باید نگران باشم؟
- اگر تست‌های فعلی مثبت و ضایعات و اضح سرویکال یا علایم دارید، باید با پزشک زنان مشورت کنید و قبل از انتقال جنین مدیریت مناسب صورت گیرد.
اگر تست‌ها منفی و تیم IVF مطلع است، نگرانی کلی کم است.
نتیجه‌گیری
به طور کلی، اگر شما قبل از انتقال جواب HPV منفی داشته‌اید و جنین‌ها از نمونه‌های پس از پاک‌شدن ویروسی تهیه شده‌اند، احتمال انتقال HPV به جنین خیلی پایین است.
خطرات بالقوه (کاهش لانه‌گزینی یا سقط، انتقال حین زایمان) در مطالعات محدود گزارش شده‌اند اما عمدتاً نادر و نه قطعی.
بهترین اقدام ادامه پیگیری با کلینیک IVF، انجام تست‌های لازم برای هر دو شما و بحث درباره اقدامات کاهش خطر با تیم درمان است.
اگر مایل باشید می‌توانم به شما کمک کنم یک چک‌لیست کوتاه آماده کنم (چه تست‌هایی تکرار شود، چه مواردی قبل از انتقال باید بررسی شوند) یا متن کوتاهی که برای اطلاع‌رسانی به مرکز IVF خود استفاده کنید تنظیم کنم.