جابجایی آیودی حین رابطه جنسی امکان داره؟

خلاصه کلی
- به طور کلی احتمال جابجایی یا خروج آیودی در اثر رابطه جنسی خیلی کم است.
آیودی داخل حفره رحم قرار دارد و معمولاً بافت رحم آن را نگه می‌دارد.
- بیش‌ترین خطر جابجایی یا خروج در ماه‌ها یا هفته‌های اول پس از قرار دادن آیودی و در برخی شرایط خاص (مثلاً بلافاصله پس از زایمان یا در شیردهی) بیشتر است.
چرا معمولاً آیودی جابجا نمی‌شود؟
- آیودی (IUD) داخل حفره رحم گذاشته می‌شود و دارای بازو‌های T شکل یا بدنه‌ای است که درون رحم ثابت می‌شود؛ رشته‌های نخی کوتاه به داخل کانال واژن می‌آیند تا بتوان آن را چک یا خارج کرد.
- رابطه جنسی معمولی باعث وارد شدن ابزار یا فشار مستقیم به داخل رحم نمی‌شود؛ آلت معمولاً به واژن وارد می‌شود و تا دهانه رحم (سرویکس) می‌رسد اما وارد حفره رحم نمی‌شود.
بنابراین تماس مستقیم و مکرر بین آلت و بدنه آیودی نادر است.
آیا وضعیت «سجده» ریسک را افزایش می‌دهد؟
- حالت جنسی (مثلاً زن در حالت سجده یا هر حالت دیگری که فاصله و زاویه دخول تغییر کند) ممکن است عمق یا زاویه دخول را تغییر دهد، اما مدارک نشان می‌دهند که حتی در حالات عمقی هم احتمال اینکه رابطه جنسی به تن‌هایی موجب خروج یا جابجایی کامل آیودی شود کم است.
- اگر دخول بسیار عمیق یا بسیار پرتحرک و خشن باشد، نظریه‌ای وجود دارد که احتمال اندکی برای جابه‌جایی بیشتر شود، اما این نادر است.
چه زمانی نگران باشیم؟ (علائم هشدار)
سریع به پزشک یا کلینیک مراجعه کنید اگر:
1 درد شدید و ناگهانی در شکم یا لگن در طول یا بعد از رابطه
2 خونریزی غیرطبیعی یا خونریزی شدید پس از رابطه
3 تب یا ترشح بدبو از واژن
4 پس از رابطه، شریک جنسی یا خودتان احساس کنید یک قطعه سخت پلاستیکی داخل می‌شود یا از قبل متفاوت است
5 موقع چک کردن رشته‌ها، خودش متوجه شدید که رشته‌ها کوتاه‌تر یا بلندتر شده‌اند یا اصلاً رشته‌ها را احساس نمی‌کنید
چطور خودتان رشته‌ها را بررسی کنید؟ (نکات ایمنی)
1 دستانتان را بشویید و ناخن‌ها را کوتاه کنید.
2 با انگشت اشاره یا انگشت دوم به آرامی وارد واژن شوید و سعی کنید رشته‌های آیودی را در نزدیکی سرویکس (دهانه رحم) حس کنید.
رشته‌ها معمولاً باریک و نرم‌اند.
3 اگر رشته‌ها را حس کردید: نیازی به کشیدن یا دستکاری قوی نیست.
فقط وجود آن‌ها کافی است.
4 اگر رشته‌ها را حس نکردید یا جسم سختی (که می‌تواند بدنه آیودی باشد) را حس کردید، به کلینیک مراجعه کنید؛ خودتان آیودی را نکشید.
معاینات و بررسی‌های پزشکی
- معاینه با اسپکلوم و بررسی رشته‌ها توسط پزشک
- سونوگرافی ترانس‌واژینال برای تعیین موقعیت آیودی (اگر رشته‌ها قابل لمس نباشند یا پزشک بخواهد محل دقیق را ببیند)
- در صورت تشخیص جابجایی یا خارج شدن، پزشک تصمیم می‌گیرد آیودی برداشته یا جایگزین شود.
عوامل دیگری که ریسک جابجایی را افزایش می‌دهند
- تازه گذاشتن آیودی (خصوصاً در ۳ ماه اول)
- قرار دادن بلافاصله بعد از زایمان یا سقط
- شیردهی در برخی موارد
- خونریزی قوی یا انقباضات رحمی شدید
- بعضی شکل‌های خاص رحم یا تکنیک نامناسب در هنگام گذاشتن
نکات عملی و توصیه‌ها
- اگر آیودی تازه گذاشته‌اید (مثلاً در ۳ ماه گذشته)، تا زمان تایید موقعیت ثابت آن با پزشک نسبت به حالت‌های رابطه محتاط باشید و اگر نگرانید از روش کمکی مثل کاندوم استفاده کنید.
- اگر احساس می‌کنید چیزی جابجا شده یا رشته‌ها را حس نمی‌کنید، اول از همه تست بارداری انجام دهید اگر امکان بارداری وجود دارد.
سپس به پزشک مراجعه کنید.
- در صورتی که ناراحتی یا درد دارید، از رابطه جنسی پرهیز کنید تا بررسی شود.
- هرگز سعی نکنید آیودی را خودتان بیرون بکشید مگر اینکه توسط پزشک آموزش و ابزار مناسب باشد.
خلاصه و آرامش‌بخشی
- در عمل، رابطه جنسی در حالت سجده به خودی خود احتمال زیادی برای جابجایی آیودی ایجاد نمی‌کند.
احساس جسم خارجی یا حرکت گاهی به دلیل لمسِ رشته‌ها یا حساسیت واژن است و لزوماً به معنی جابجایی نیست.
- اگر نگرانی دارید یا علائم هشدار دیدید، معاینه و سونوگرافی بهترین راه برای اطمینان است.
اگر دوست دارید من می‌توانم راهنمایی مرحله‌به‌مرحله برای چک کردن رشته‌ها بنویسم یا بر اساس اینکه آیودی شما چه مدلی است (مس/هورمونی) و چه مدت از گذاشتنش گذشته، اطلاعات بیشتری بدهم.