دیر بردن غربالگری نوزاد در روز ششم تولد خطر داره؟

پاسخ کلی و سریع:
نه معمولاً تا روز ششم انجام غربالگری نوزاد خطر فوری ایجاد نمی‌کند و انجام آن در روز ششم معمولاً مورد قبول است.
زمان بهینه نمونه‌گیری خون به روش «heel-prick» (گاثری) در بیشتر پروتکل‌ها بین 48 تا 72 ساعت پس از تولد است، اما گرفتن نمونه تا روز ششم یا هفتم معمولاً پذیرفته و مؤثر است.
توضیح دقیق‌تر:
- زمان بهینه: بهترین زمان برای نمونه‌گیری غربالگری متابولیک و کم‌کاری تیروئید (PKU، hypothyroidism و...) معمولاً 48–72 ساعت است.
این زمان به‌دلیل شروع تغذیه و پایداری شاخص‌های متابولیک است.
اگر نمونه قبل از 48 ساعت گرفته شود، برخی نتایج ممکن است نادرست یا منفی کاذب باشند و اغلب باید تکرار شود.
- فاصله تا روز ششم: انجام تست در روز ششم معمولاً قابل قبول است و خطر فوری ندارد.
بسیاری از برنامه‌های ملی غربالگری نمونه تا روز هفتم را قبول می‌کنند.
مواردی که ممکن است نیاز به تکرار یا پیگیری داشته باشند:
- نوزاد نارس یا وزن کم هنگام تولد: گاهی لازم است نمونه تکرار شود (مثلاً در 2 هفته یا طبق دستور راهنما).
- دریافت انتقال خون (blood transfusion): اگر نوزاد خون دریافت کرده، برخی نتایج به‌خصوص برای هموگلوبینوپاتی‌ها تحت تأثیر قرار می‌گیرند؛ حتماً به مرکز بگویید که نوزاد انتقال خون داشته تا برنامه تکرار مطابق پروتکل انجام شود.
- بستری در NICU یا وضعیت بالینی نامتعادل: در این موارد معمولاً نمونه‌گیری طبق پروتکل خاص تکرار می‌شود.
چه کار کنید الآن (پیشنهاد عملی):
1 روز شنبه که گفتند بروید — بروید و نمونه را بگیرید.
انجام در روز ششم بهتر از تأخیر بیشتر است.
2 به کارکنان بگویید نوزاد کی به دنیا آمده و آیا انتقال خون یا مشکلات خاصی داشته است.
3 اگر بیمارستان یا مرکز، نمونه را قبل از 48 ساعت گرفته باشد، از آنها بپرسید آیا نیاز به تکرار در 48–72 ساعت دارند.
4 در صورت نارس بودن، بستری یا دریافت خون، از پزشک درخواست برنامه تکرار (معمولاً 2–4 هفته یا طبق پروتکل) کنید.
علائم هشدار و زمان مراجعه فوری به اورژانس یا پزشک:
- شیر نخوردن یا تغذیه بسیار ضعیف
- استفراغ مداوم یا شدید
- بی‌حالی غیرمعمول، خواب‌آلودگی بسیار زیاد یا کاهش پاسخ‌ها
- تشنج یا حرکات غیرطبیعی
- یرقان خیلی شدید یا طولانی (بخصوص اگر کمتر از 24 ساعت شروع شده یا بیش از 2 هفته ادامه دارد)
- تنفس دشوار یا تغییر رنگ پوست
در صورت مشاهده این علائم فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
نکات تکمیلی:
- غربالگری شنوایی معمولاً جدا از غربالگری متابولیک است و هم در بدو تولد یا طی اولین هفته‌ها انجام می‌شود؛ اگر قبل انجام نشده، در اولین ویزیت اطفال پیگیری کنید.
- نگه داشتن برگه‌های آزمایش و اطلاع‌رسانی به پزشک عمومی/پزشک اطفال مهم است.
خلاصه: انجام غربالگری در روز ششم معمولاً مشکل‌ساز نیست و لازم است در موعد تعیین‌شده (شنبه) مراجعه کنید.
در صورت شرایط ویژه (نارس بودن، انتقال خون، بستری بودن) به کارکنان اطلاع دهید تا در صورت نیاز تکرار یا پیگیری مناسب برنامه‌ریزی شود.
اگر هر علامت هشداردهنده دیدید، سریعاً به مرکز درمانی مراجعه کنید.
اگر دوست دارید بگوئید نوزاد شما نارس بوده یا انتقال خون داشته یا از دارو‌های خاصی استفاده کرده تا راهنمایی دقیق‌تر و دستورالعمل تکرارِ نمونه را برایتان بنویسم.