بهترین زمان مصرف داروی اگزمستان؟

خلاصه کوتاه:
- داروی اگزمستان (Exemestane) معمولاً یک بار در روز و همراه یا بلافاصله بعد از یک و عده غذایی مصرف می‌شود (دوز متداول 25 میلی‌گرم یک بار در روز). بهتر است هر روز در یک ساعت مشخص آن را مصرف کنید.
توضیح کامل و نکات مهم:
1 نحوه و زمان مصرف
- دستور معمول: 25 میلی‌گرم خوراکی، یک بار در روز، معمولاً پس از غذا.
توصیهٔ کارخانه و منابع بالینی معمولاً «بعد از غذا» را پیشنهاد می‌کنند تا جذب دارو بهتر و ثبات پلاسمایی بیشتر شود.
- ثبات زمانی: هر روز در ساعت مشابه مصرف کنید تا سطح دارو در خون پایدار بماند.
- اگر هنگام یادآوری همان روز یادآوری شد، مصرف کنید؛ اگر نزدیک زمان دوز بعدی است، دوز فراموش‌شده را رها کنید و دوز دوگانه نکنید.
2 برای چه افرادی مناسب است
- اگزمستان یک مهارکننده آروماتاز (aromatase inhibitor) است و عمدتاً در زنان بعد از یائسگی برای سرطان پستان با گیرنده‌های هورمونی مثبت استفاده می‌شود.
در زنان پیش از یائسگی معمولاً فقط در صورت انجام مهار تخمدان (ovarian suppression) استفاده می‌شود.
- چون شما قبلاً 6 سال روی درمان بوده‌اید و پزشکتان از تاموکسیفن به اگزمستان تغییر داده، مهم است که وضعیت یائسگی شما و برنامهٔ درمانی کلی را با تیم انکولوژی بررسی کنید.
این تغییر ممکن است بخشی از طرح ترکیبی یا جایگزینی باشد.
3 عوارض شایع و مدیریت آنها
- عوارض معمول: درد مفاصل (arthralgia)، گرگرفتگی، خستگی، خشکی واژن، کاهش میل جنسی، ریزش موی خفیف، تهوع یا افزایش وزن.
- عوارض مهم که نیاز به پیگیری دارند: کاهش تراکم استخوان (افزایش ریسک پوکی استخوان و شکستگی)، درد استخوان شدید یا ناگهانی، علایم کبودی یا اختلال خونریزی (اگر دارو‌های رقیق‌کننده خون دریافت می‌کنید)، تغییرات قابل توجه در چربی خون یا علائم کبدی.
- پیشگیری از کاهش استخوان: اندازه‌گیری تراکم استخوان (DEXA) قبل از شروع و به‌طور دوره‌ای، مصرف کافی کلسیم و ویتامین D، ورزش تحمل وزن و در صورت نیاز بررسی دارو‌های ضدپوکی مثل بیس‌فسفونات‌ها یا دنوسوماب طبق نظر پزشک.
4 آزمایش‌ها و پیگیری‌ها
- قبل یا در شروع درمان: DEXA (تراکم استخوان)، چک پایه‌ای آنزیم‌های کبدی/عملکرد کبد در صورت سابقه بیماری کبد، و احتمالاً لیپید‌ها (چربی خون).
- پیگیری‌های دوره‌ای: DEXA هر 1–2 سال یا برحسب ریسک، بررسی علائم مفصلی و عوارض، و آزمایش‌های لازم طبق نظر انکولوژیست.
5 تداخلات و هشدار‌ها
- از مصرف هم‌زمان هورمون درمانی جایگزین (مثل استروژن یا ترکیبات حاوی استروژن) خودداری کنید؛ این دارو‌ها اثربخشی اگزمستان را کاهش می‌دهند.
- اگزمستان عمدتاً در کبد متابولیزه می‌شود؛ اگر دارو‌های قوی مهارکننده یا القاکننده CYP3A4 مصرف می‌کنید، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
- در صورت بارداری یا تمایل به بارداری: اگزمستان برای زنان باردار ممنوع است؛ اگر شانس بارداری وجود دارد، قبل از ادامه درمان با پزشک مشورت کنید و راه‌های جلوگیری مناسب را رعایت کنید.
6 اگر به پزشک دسترسی ندارید چه کنید؟
- تا وقتی که تیم انکولوژی یا داروساز به شما نگفته‌اند، دارو را مطابق نسخه یا دستور کلی بالا ادامه دهید (یک بار در روز، بعد از غذا). اما در اولین فرصت با مرکز انکولوژی یا داروساز تماس بگیرید تا دستور دقیق دوز و مدت درمان شما را تأیید کنند.
- اگر عوارض شدید یا علائمی مثل درد شدید استخوان، تنگی نفس ناگهانی، تورم یا قرمزی شدید مفصل یا تب دارید، فوراً به اورژانس یا مرکز درمانی مراجعه کنید.
7 نکات عملی
- قرص را کامل قورت دهید؛ معمولاً نیاز به خرد کردن یا جویدن نیست مگر داروساز یا پزشک گفته باشند.
- از مصرف مکمل‌های حاوی استروژن یا گیاهان با اثرات استروژنی (بدون مشورت) خودداری کنید.
- دارو را دور از دسترس کودکان و در دمای مناسب نگهداری کنید.
جمع‌بندی برای شما:
- احتمالاً باید روزانه 25 میلی‌گرم اگزمستان، بعد از غذا و در ساعت معین مصرف کنید.
با این حال چون پزشک معالجتان دسترسی ندارد، حتماً در اولین فرصت با مرکز درمانی یا داروساز تماس بگیرید تا دوز و مدت درمان شما به‌طور مشخص تأیید شود.
از قطع ناگهانی دارو یا تغییر دوز بدون مشورت خودداری کنید.
همچنین پیگیری تراکم استخوان و مراقبت از عوارض شایع را فراموش نکنید.
در صورت تمایل، اطلاعات بیشتری ارسال کنید (مثلاً آیا یائسه هستید، دوز فعلی که دریافت کرده‌اید روی نسخه چقدر نوشته شده، آیا داروی دیگری مصرف می‌کنید) تا پاسخ دقیق‌تری بفرستم.
این پاسخ جایگزین مشاوره حضوری پزشک نیست.