علت حجم خونریزی زیاد در پریود چیست؟

سلام
و ممنون از سؤالتان.
توضیحات شما (چرخه‌های 30 روزه، یک دوره غیبت، لکه‌بینی قبل و حالا خونریزی سنگین و ادامه‌دار روز هفتم، سابقه کیست تخمدان درمان‌شده) مهم‌اند. خونریزی که به نظر «مثل روز اول» بعد از هفتمین روز ادامه دارد، نیاز به ارزیابی دارد.
در ادامه علل احتمالی، اقدامات فوری، آزمایش‌ها و گزینه‌های درمانی را توضیح می‌دهم.
1 علل شایع خونریزی قاعدگی زیاد یا طولانی
- خونریزی آنووولاتوری / عدم تعادل هورمونی: وقتی تخمک‌گذاری نامنظم است، آندومتر می‌تواند به‌صورت نامتعادل رشد کرده و خونریزی زیاد یا طولانی ایجاد کند.
در خانم‌های 38 ساله ممکن است نوسانات هورمونی رخ دهد.
- فیبروم‌های رحمی (میوم): می‌توانند باعث خونریزی شدید و خونریزی طولانی شوند.
- پولیپ آندومتر: باعث خونریزی اضافه می‌شود.
- آدنومیوز: در سنین بالاتر باعث قاعدگی دردناک و پرخون می‌شود.
- اختلالات انعقادی یا مصرف داروی ضدانعقاد: اگر سابقه اختلال خونریزی یا داروی خاصی داشته باشید، می‌تواند مؤثر باشد.
- مشکلات غده تیروئید: کم‌کاری یا پرکاری تیروئید می‌تواند چرخه را تغییر دهد.
- عفونت یا آسیب مخاط رحم (کمتر شایع)
- نئوپلازی اندومتر (نادر، در سنین بالاتر باید مدنظر باشد)
- سابقه کیست تخمدان: برخی دارو‌ها یا اختلالات تخمک‌گذاری ممکن است بازتکرار شود.
2 چه مواردی فوراً باید انجام دهید (اقدامات اولیه در منزل / اورژانسی)
- اگر خون‌ریزی خیلی شدید است (مثلاً تعویض تامپون/پد هر 1–2 ساعت، لخته‌های بزرگ >2–3 سانتی‌متر)، احساس سبکی سر یا غش، تنگی نفس یا ضعف شدید: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- اگر امکان دارد، تست بارداری (بی‌درنگ) انجام دهید تا حاملگی و انواع خونریزی‌های مرتبط را رد کنید.
- مراقب علائم کم‌خونی باشید: خستگی شدید، سرگیجه، رنگ‌پریدگی؛ در صورت وجود به پزشک مراجعه کنید.
3 دارو‌ها و کمک‌های موقتی (تا مراجعه به پزشک)
- ترانگزامیک اسید (داروی ضدخونریزی): معمولاً 1 گرم خوراکی هر 8 ساعت (حدود 3 گرم در روز) در طول دوره خونریزی، مگر اینکه سابقه لخته خون یا منع مصرف داشته باشید.
این دارو برای کاهش حجم خونریزی موثر است.
- دارو‌های ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مثل مفنامیک اسید یا ایبوپروفن: می‌توانند خونریزی و درد را کاهش دهند؛ مثال مفنامیک: بار اول 500 میلی‌گرم، سپس 250–500 میلی‌گرم هر 6–8 ساعت طبق نیاز (با احتیاط در سابقه زخم معده یا مشکلات کلیوی).
- آهن خوراکی: اگر علائم کم‌خونی دارید یا سابقه خونریزی زیاد دارید، شروع مکمل آهن (مثلاً سولفات فرو 325 میلی‌گرم روزانه یا طبق تجویز) مفید است تا ذخایر آهن جبران شود.
قبل از شروع، در صورت امکان آزمایش هموگلوبین و فریتین انجام دهید.
- هشدار‌ها: ترانگزامیک و NSAID‌ها در افراد با سابقه ترومبوز، بیماری کبدی یا مشکلات کلیوی یا حساسیت باید با احتیاط یا تحت نظر پزشک استفاده شوند.
4 آزمایش‌ها و بررسی‌هایی که باید در پیگیری انجام دهید
- تست بارداری (در ابتدا).
- شمارش کامل خون (CBC) و فریتین برای بررسی کم‌خونی و ذخیره آهن.
- عملکرد تیروئید (TSH) جهت بررسی تاثیر تیروئید روی سیکل.
- آزمایش‌های انعقادی (در صورت سابقه خون‌ریزی غیرطبیعی یا سابقه خانوادگی اختلال انعقادی).
- سونوگرافی لگنی (ترانس واژینال یا ترانس ابدومینال در صورت عدم تمایل به واژینال) برای بررسی فیبروم، پلیپ، ضخامت آندومتر، کیست تخمدان.
- در صورت لزوم و براساس یافته‌ها: نمونه‌برداری از آندومتر یا هیستروسکوپی (در خانم‌های بالای 35–40 با خونریزی غیرطبیعی یا در صورتی‌که سونوگرافی غیرطبیعی باشد).
5 گزینه‌های درمانی بلندمدت (باید با متخصص زنان بررسی و شخصی‌سازی شود)
- درمان دارویی غیرهورمونی: ترانگزامیک در هر سیکل، NSAID‌ها و کنترل کم‌خونی با آهن.
- درمان هورمونی: قرص‌های ترکیبی یا پروژسترون تنها (نورتریتیزون، مدروکسی‌پروژسترون) می‌توانند خونریزی را کنترل کنند.
- لوونورژسترل رحم‌فرستی (IUD هورمونی): برای کاهش خونریزی بسیار موثر است ولی نیاز به معاینه/قرار دادن توسط پزشک دارد.
- در صورت وجود فیبروم یا پولیپ: برداشتن جراحی (میومکتومی یا هیستروسکوپی) ممکن است لازم باشد.
- درمان‌های جراحی پایانی (در زنانی که فرزند نمی‌خواهند یا درمان‌های دیگر موثر نیستند): آبلشن آندومتر یا هیسترکتومی.
6 نکته ویژه درباره «گشادی دریچه میترال» و استفاده از دارو‌های هورمونی
- صرف «گشادی دریچه میترال» (بدون فیلس یا پروتز یا فیبریلاسیون دهلیزی) معمولاً منع مصرف قطعی برای مصرف دارو‌های هورمونی (مثل قرص‌های ترکیبی) نیست. اما اگر در کنار آن آریتمی (مثل فیبریلاسیون دهلیزی)، سابقه ترومبوز، یا مصرف داروی ضدانعقاد دارید، ریسک‌ها متفاوت است.
- قرص‌های ترکیبی (استروژن-پروژسترون) خطر ترومبوآمبولی را کمی افزایش می‌دهند؛ بنابراین قبل از شروع هر درمان هورمونی، مشاوره یا تایید قلبی لازم است—به‌خصوص اگر پزشک قلبی شما هشدار داده‌اند.
- پروژسترون‌های فقط-خوراکی یا لوونورژسترل IUD ریسک ترومبوز کمتری نسبت به ترکیبی‌ها دارند و ممکن است گزینه‌های ایمن‌تری باشند، اما تصمیم نهایی نیاز به هماهنگی بین زنان و قلب دارد.
7 پیشنهاد عملی و برنامه پیگیری برای شما
- اگر خونریزی خیلی شدید یا علائم ضعف و سرگیجه دارید: سریعاً به اورژانس مراجعه کنید.
- در اولین فرصت: تست بارداری و CBC + فریتین انجام دهید.
- بلافاصله (در صورت نداشتن منع): می‌توانید ترانگزامیک اسید 1 گرم هر 8 ساعت و NSAID طبق نیاز (مگر منع) را شروع کنید تا خونریزی کنترل شود، ولی مصرف هر دارویی را به پزشک اطلاع دهید.
- در 1–2 هفته آینده: ویزیت نزد متخصص زنان جهت سونوگرافی لگن و بررسی‌های بیشتر؛ قبل از شروع یا ادامه دارو‌های هورمونی، با پزشک قلب مشورت کنید تا ریسک برای وضعیت دریچه میترال شما بررسی شود.
- اگر در ازای درمان اولیه خونریزی مهار نشد یا سونوگرافی غیرطبیعی بود: ارزیابی بیشتر (نمونه‌برداری آندومتر/هیستروسکوپی) ضروری است.
8 چه زمانی فوراً به پزشک یا بیمارستان مراجعه کنید
- تعویض پد/تامپون هر 1–2 ساعت، ضعف شدید، سرگیجه یا غش.
- تب یا ترشحات بدبو (نشانه عفونت).
- خونریزی ادامه‌دار بدون پاسخ به درمان‌های فوری و خانگی.
خلاصه کوتاه: خونریزی شما نیاز به بررسی دارد — ابتدا تست بارداری و CBC، سپس سونوگرافی لگن.
تا تعیین علت، می‌توانید برای کاهش خونریزی از ترانگزامیک و NSAID استفاده کنید مگر منع مصرف داشته باشید.
قبل از شروع هورمون درمانی با پزشک قلب‌تان هماهنگ کنید چون تصمیم‌گیری بستگی به نوع و شدت بیماری دریچه‌ای و وجود یا عدم وجود عوامل خطر ترومبوز دارد.
در صورت تمایل، می‌توانید پاسخ به این پیام را با نتایج تست‌ها (تست بارداری، Hb، فریتین، نتیجه سونوگرافی) برای راهنمایی دقیق‌تر بفرستید.
سلامت باشید.