نحوه ی مصرف قرص اچ دی چگونه است؟

سلام.
خلاصه و سپس توضیحات کامل:
خلاصه کوتاه:
- اگر «قرص اچ‌دی» که دیشب خوردید، همان قرص اورژانسی حاوی لونورژسترل (معمولاً 1.5 mg تک‌دوز) بوده، مصرف یک عدد بعد از رابطه صحیح است و نیازی به خوردن «بسته» روزی یکی برای جلوگیری از بارداری همان چرخه نیست.
- اگر مصرف شما با استفراغ کمتر از 2 ساعت همراه بوده، باید قرص را دوباره مصرف کنید.
- اگر دقیقاً منظور شما از «بسته» داروی ضدبارداری روزانه (قرص معمولی) است و می‌خواهید آن را شروع کنید، دستورالعمل آن متفاوت است (به برگه دارو نگاه کنید یا پزشک/ماما راهنمایی کند).
توضیحات کامل و عملی:
1 کدام قرص اچ‌دی؟
- معمولاً در ایران عبارت «قرص اچ‌دی» به قرص اورژانسی لونورژسترل اشاره دارد (دوز واحد
1.5 mg یا دو عدد
0.75 mg در 12 ساعت). لطفاً بسته‌بندی و برگه راهنما را بررسی کنید تا ماده مؤثر و دوز را مطمئن شوید.
2 دُز صحیح و زمان‌بندی:
- اگر قرص حاوی لونورژسترل
1.5 mg است: یک قرص هم‌زمان یا حداکثر تا 72 ساعت پس از نزدیکی کارامد است (هرچه زودتر بهتر، در 24 ساعت اول مؤثرتر).
- اگر از روش Yuzpe (استفاده از چند عدد قرص ترکیبی خوراکی) استفاده شده باشد، باید طبق دستور در دو نوبت مصرف شود (معمولاً دو دُز 12 ساعت از هم).
- در هر صورت، هدف اورژانسی یک دُز (یا دو نوبت در روش Yuzpe) است؛ معنی آن خوردن «هر روز یک عدد از بسته» برای بقیه بسته نیست.
3 آیا باید «بسته را کامل بخورم روزی یکی»؟
- خیر، اگر منظور شما این است که بعد از مصرف قرص اورژانسی حالا هر روز یک قرص از بستهٔ روزانه مصرف کنید تا از بارداری جلوگیری شود: قرص اورژانسی تک‌دوز جایگزین مصرف روزانه نیست.
مصرف مکرر اورژانسی توصیه نمی‌شود.
اگر می‌خواهید از روش هورمونی مرتب استفاده کنید، باید از یک قرص خوراکی منظم (کنترسپتیو روزانه) با دستور مصرف خاص آن شروع کنید.
- اگر بسته‌ای که دارید در واقع بسته قرص روزانه هورمونی است و شما می‌خواهید آن را برای شروع روش پیشگیری روزانه آغاز کنید، دستورالعمل شروع بسته (اولین روز قاعدگی یا شروع فوری با محافظت اضافی برای 7 روز بسته به نوع دارو) را در برگه مطالعه کنید یا از پزشک/ماما سوال کنید.
4 اگر استفراغ یا اسهال وجود داشته باشد:
- اگر ظرف 2 ساعت پس از مصرف قرص اورژانسی شدیداً استفراغ کرده‌اید، ممکن است دوز جذب نشده باشد؛ در این صورت باید یک دُز جایگزین مصرف کنید یا با مرکز بهداشتی مشورت کنید.
5 اثربخشی و عوامل مؤثر:
- هرچه قرص زودتر بعد از رابطه مصرف شود مؤثرتر است. 72 ساعت زمان مرسوم برای لونورژسترل است، اما بهترین زمان 24 ساعت اول است.
- شاخص توده بدنی بالا (BMI ≥ 30) می‌تواند اثربخشی لونورژسترل را کاهش دهد؛ در این شرایط مشورت برای گذاشتن آی‌یودی مسی (تا 5 روز پس از رابطه) یا استفاده از اولیپرستال استوانه‌ای توصیه می‌شود.
- برخی دارو‌ها (مثل دارو‌های القاگر آنزیم‌های کبدی: ریفامپین، برخی ضدتشنج‌ها، دارو‌های گیاهی مانند ساپریم/سنت‌جان) ممکن است اثر را کم کنند.
6 جایگزین مؤثرتر: آی‌یو‌دی مسی
- اگر می‌خواهید مطمئن‌ترین پیشگیری پس از مقاربت داشته باشید و تا 5 روز از مقاربت می‌گذرد، آی‌یودی مسی داخل رحمی بهترین گزینه است (تقریباً 99% مؤثر) و هم‌زمان می‌تواند به عنوان روش کنترل بلندمدت شروع شود.
7 عوارض شایع قرص اورژانسی:
- تهوع، استفراغ، سردرد، خستگی، سرگیجه، حساسیت سینه، لکه‌بینی یا خونریزی غیرطبیعی.
قاعدگی ممکن است کمی جلوتر یا عقب‌تر بیاید.
8 چه زمانی تست بارداری بدهم؟
- اگر پریود به‌موقع آمد و طبیعی بود، معمولاً نیازی به تست نیست.
اگر قاعدگی تا یک هفته یا بیشتر تأخیر داشت، تست بارداری با کیت توصیه می‌شود.
در صورت علائم مشکوک یا قاعدگی خیلی مختل، با پزشک تماس بگیرید.
9 شیردهی
- لونورژسترل معمولاً در دوران شیردهی مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما اگر از اولیپرستال استفاده شده باشد، باید تا 1 هفته از شیردادن خودداری شود یا شیر دوشیده و دور ریخته شود در مشاوره با پزشک.
10 نکات عملی برای شما الآن:
- اگر دیشب یک قرص اورژانسی (لونورژسترل
1.5 mg) خورده‌اید و از زمان مصرف کمتر از 72 ساعت گذشته، کار را درست انجام داده‌اید؛ نیازی به خوردن روزانه بقیهٔ بسته به‌عنوان پیشگیری اورژانسی نیست.
- در صورت ادامه برقراری رابطه بدون محافظت در این چرخه، از روش محافظ (کاندوم) استفاده کنید یا با مراکز بهداشتی درباره شروع روش پیشگیری هورمونی منظم یا آی‌یو‌دی مشورت کنید.
- اگر پریودتان بیش از یک هفته تأخیر داشت، تست بارداری انجام دهید و در صورت مثبت شدن، سریعاً با پزشک تماس بگیرید.
در صورت تمایل نام دقیق قرص (برند و متن روی بسته) را بگویید تا راهنمایی دقیق‌تری ارائه دهم.
اگر نگران هستید یا BMI بالا دارید، یا دارویی مصرف می‌کنید که ممکن است اثر را کاهش دهد، یا می‌خواهید گزینه آی‌یو‌دی را بررسی کنید، بهتر است هر چه زودتر با مرکز بهداشتی یا پزشک تماس بگیرید.