فرورفتگی نوک سینه در مردان احتمال جدی سرطان هست؟

خلاصه کوتاه
فرورفتگی نوک سینه در مردان اغلب علت خوش‌خیم (مادرزادی یا تغییرات غیرسرطانی) دارد، اما اگر جدیدالحدوث، یک‌طرفه، همراه با ترشح خونی، توده قابل لمس یا تغییرات پوستی باشد و به‌ویژه با سابقه خانوادگی قوی (مثلاً مادر مبتلا به سرطان سینه) باید هرچه سریع‌تر بررسی شود.
چند نکته پزشکی مهم
- شیوع سرطان سینه در مردان بسیار پایین است (کمتر از 1% از تمام سرطان‌های پستان؛ خطر طول عمر برای مردان در جمعیت عمومی حدود
0.1–0.2%).
- با این حال در حضور جهش‌های ژنتیکی مثل BRCA2 خطر برای مردان افزایش قابل‌توجهی می‌یابد (بالغ بر چند درصد در طول عمر؛ در حاملان BRCA2 احتمال نسبی و قابل‌توجه‌تر است).
علل شایع فرورفتگی نوک سینه
- مادرزادی یا شکل طبیعی: گاهی از کودکی وجود دارد و دوطرفه است و بدون علائم دیگر بی‌خطر است.
- فیبروز یا اسکار زیر نوک سینه (پس از التهاب یا آسیب)
- تغییرات داکتال یا مجاری (duct ectasia)
- عفونت یا آبسه زیرهاله‌ای (subareolar abscess)
- توده خوش‌خیم مثل ژنیکوماستی (در مردان با چاقی یا مصرف بعضی دارو‌ها)
- کمتر، سرطان پستان مردان (باید در موارد دارای علائم هشدار بررسی شود)
علائم هشدار (باید سریع بررسی شوند)
- شروع ناگهانی یا تغییر جدید در شکل نوک سینه (خصوصاً اگر یک‌طرفه)
- ترشح از نوک سینه، به‌خصوص اگر خونی باشد
- توده یا سفتی قابل لمس در زیر هاله یا در ناحیه سینه
- فرورفتگی‌ای که پیشرونده است یا همراه با بزرگ شدن یک طرف سینه
- تغییرات پوست روی سینه (التهاب، فرورفتگی پوست شبیه پوست پرتقال، زخم یا قرمزی)
- بزرگی یا سفتی غدد لنفاوی زیر بغل
نقش سابقه خانوادگی
- فوت مادر به‌دلیل سرطان سینه اهمیت دارد و این سابقه باید دقیق بررسی شود: سن تشخیص مادر، نوع سرطان، وجود تست ژنتیک مثبت (BRCA1/2) یا سرطان‌های دیگر در خانواده.
- اگر مادر در سن پایین مبتلا شده یا چند نفر از خانواده مبتلا بوده‌اند، احتمال وجود خطری ارثی افزایش می‌یابد و مراجعه به مشاوره ژنتیک توصیه می‌شود.
چه کار باید کرد؟ (راهنمای گام‌به‌گام)
1 مراجعه سریع به پزشک عمومی یا جراح/متخصص پستان: تاریخچه دقیق (از کی فرورفتگی وجود دارد؟ یک‌طرفه یا دوطرفه؟ ترشح؟ توده؟ درد؟) و معاینه بالینی.
2 تصویربرداری: برای مردان معمولاً سونوگرافی پستان اولین قدم است.
اگر لازم باشد یا اگر سونوگرافی مشکوک باشد، ماموگرافی و سپس نمونه‌برداری (بیوپسی) توصیه می‌شود.
3 بیوپسی هسته‌ای (core needle biopsy): در صورت وجود توده مشکوک یا یافته‌های تصویربرداری نگران‌کننده، برای تشخیص قطعی لازم است.
4 آزمایش‌های ژنتیک/مشاوره ژنتیک: اگر مادر یا اعضای خانواده دیگر مبتلا به سرطان سینه/تخمدان در سنین پایین بوده‌اند یا سابقه چندگانه وجود دارد، ارجاع به مشاوره ژنتیک برای بررسی BRCA و احتمالی دیگر توصیه می‌شود.
چه موقع اورژانسی است؟
- اگر فرورفتگی جدید همراه ترشح خونی، توده یا تغییرات پوستی سریع ایجاد شده، حداقل در همان هفته به پزشک مراجعه کنید و در صورت شک قوی، ارجاع سریع‌تر برای تصویربرداری و بیوپسی لازم است.
احتمال اینکه «فقط به‌خاطر مادر مبتلا» باشد
- سابقه مادر، به‌تن‌هایی، دلیل قطعی برای سرطان همسرتان نیست اما خطر را افزایش می‌دهد و نیاز به بررسی دقیق‌تر دارد.
ترکیب سابقه خانوادگی با علائم بالینی جدید وزن نگرانی را بالا می‌برد.
چه اطلاعاتی همراه ببرید به پزشک
- سن و زمان شروع فرورفتگی
- تک‌طرفه یا دوطرفه بودن از ابتدا یا جدیداً
- وجود یا عدم وجود ترشح (رنگ و زمان‌بندی)
- سابقه توده یا درد
- جزئیات مربوط به سرطان مادر: سن تشخیص، نوع، آیا تست ژنتیک انجام شده (مثلاً BRCA مثبت؟)
- دارو‌ها، سابقه پرتودرمانی، بیماری‌های کبدی، مسائل هورمونی یا مصرف استروژن/هورمون
جمع‌بندی و توصیه نهایی
- اگر فرورفتگی نوک سینه همسرتان سال‌هاست و همیشه دوطرفه و بدون علامت بوده، احتمالاً خوش‌خیم است اما باید معاینه و در صورت لزوم تصویربرداری انجام شود.
- چون مادرشان به‌خاطر سرطان سینه فوت کرده، توصیه می‌کنم سریع‌تر از حالت عادی (حداکثر در چند هفته، یا سریع‌تر در صورت علامت هشدار) به پزشک مراجعه کنید تا معاینه، سونوگرافی و در صورت نیاز ماموگرافی/بیوپسی انجام شود و در صورت مقتضی ارجاع ژنتیک انجام شود.
- اقدام به‌موقع خیالتان را راحت‌تر می‌کند و هر یافته‌ای که نیاز به درمان داشته باشد زودتر مشخص می‌شود.
اگر مایل باشید می‌توانم یک متن کوتاه برای گفتن به پزشک یا لیست سوالاتی که هنگام مراجعه بپرسید، آماده کنم.