ترشح شیر از سینه بدون بارداری؟

سلام؛
این مشکلی است که قابل بررسی و در بسیاری موارد قابل درمان است.
ترشح شیر از سینه بدون بارداری گالاکتوره (galactorrhea) نامیده می‌شود.
توضیحات و مراحل پیشنهادی به شما:
1 آیا جای نگرانی هست؟
- لزوماً جدی نیست، اما نیاز به ارزیابی پزشکی دارد تا علت آن مشخص و عارضه‌ای مانند تومور هیپوفیز یا مشکل هورمونی رد شود.
2 علل شایع
- افزایش پرولاکتین (هایپرپرولاکتینمی): شایع‌ترین علت؛ ممکن است به‌دلیل آدنوم هیپوفیز (پرولاکتینوما) یا علل متابولیک باشد.
- دارو‌ها: برخی دارو‌ها موجب افزایش پرولاکتین می‌شوند مثل برخی آنتی‌سایکوتیک‌ها (ریسپریدون، هالوپریدول)، متوکلوپرامید، دامن‌دارو‌های ضدتهوع، برخی آنتی‌هیستامین‌ها/آنتی‌افسردگی‌ها و دارو‌های مخدر.
- تحریک مکرر نوک پستان یا پوشاک تنگ: تحریک یا آسیب قفسه سینه می‌تواند ترشح ایجاد کند.
- کم‌کاری تیروئید: سطح پایین هورمون تیروئید می‌تواند از طریق افزایش TRH باعث افزایش پرولاکتین شود.
- بیماری‌های کلیوی و کبدی، مصرف بعضی مواد و شرایط نادرتری مثل هیپرپلازی پستان یا بدخیمی‌های خیلی نادر.
3 چه اطلاعاتی مفید است که به پزشک بدهید؟
- سابقه دارویی (هر قرصی، حتی گیاهی یا مکمل)
- وجود یا عدم وجود قاعدگی منظم، تغییرات قاعدگی، ناباروری
- رنگ و مقدار ترشح (آبی-شیری، خونی، چرکی، فقط با فشار یا خودبه‌خود)
- یک‌طرفه یا دوطرفه بودن
- علائم همراه: سردرد، اختلال دید (ویژوال)، کاهش میل جنسی، خستگی، علائم تیروئید
4 آزمایش‌ها و بررسی‌های لازم (مرتب از ساده به پیچیده)
- تست بارداری (β-hCG) در اولین قدم جهت رد بارداری
- اندازه‌گیری پرولاکتین سرمی (نمونه صبحگاهی، بدون تحریک نوک پستان 15–30 دقیقه قبل)
- TSH جهت بررسی کم‌کاری تیروئید
- در صورت دیده شدن پرولاکتین بالا: بررسی عملکرد کلیه و کبد در صورت نیاز
- در صورت تأیید افزایش پرولاکتین یا علائم عصبی/بینایی: MRI مغز با تاکید روی هیپوفیز
نکات مربوط به آزمایش پرولاکتین:
- مقدار نرمال بستگی به آزمایشگاه دارد اما معمولاً در زنان غیرباردار کمتر از حدود 20 ng/mL است.
اعداد خفیف تا متوسط (مثلاً 20–100) ممکن است با دارو‌ها یا شرایط فیزیولوژیک مرتبط باشند؛ مقادیر خیلی بالا (>100–200) احتمال آدنوم را بیشتر می‌کنند اما قطعیت نیاز به تصویرگیری دارد.
5 درمان و مدیریت
- حذف یا جایگزینی داروی محرک پرولاکتین در صورت امکان (با مشورت پزشک).
- درمان کم‌کاری تیروئید در صورت وجود.
- در صورت وجود آدنوم یا پرولاکتین بالا علامت‌دار: دارو‌های آگونیست دوپامین مثل کابِرگولین (داروی انتخابی به‌طور کلی) یا بروموکریپتین؛ این دارو‌ها سطح پرولاکتین را کاهش داده و اغلب تومور را کوچک می‌کنند.
- جراحی یا تابش در موارد مقاوم یا آدنوم‌های بزرگ که فشار روی اعصاب بینایی ایجاد می‌کنند.
- اقدامات حمایتی: اجتناب از تحریک نوک پستان، استفاده از سوتین حمایتی، اجتناب از مصرف خودسرانه دارو‌های مؤثر بر پرولاکتین.
6 چه زمانی فوراً به پزشک مراجعه کنیم؟
- اگر ترشح خونی یا سبزرنگ/چرکی است
- اگر همراه با اختلال دید یا سردرد شدید است
- اگر قاعدگی‌تان قطع شده یا قصد بارداری دارید
- اگر ترشح زیاد و مداوم است یا باعث نگرانی روانی/اجتماعی شده
7 پیشنهادی عملی برای شما همین الآن
- اگر تست بارداری انجام نداده‌اید، اول تست بارداری بدهید.
- فهرستی از همه دارو‌ها و مکمل‌ها تهیه کنید و آن را با پزشک مطرح کنید.
- به پزشک خانواده، زنان یا متخصص غدد مراجعه و آزمایش پرولاکتین و TSH درخواست کنید.
- اگر پرولاکتین بالا بود یا علائم عصبی داشتید، پزشک احتمالاً MRI هیپوفیز تجویز خواهد کرد.
خلاصه: ترشح شیر بدون بارداری شایع است و علل متعددی دارد؛ باید بررسی شود ولی اغلب قابل درمان است.
اولین قدم‌ها: تست بارداری، بررسی دارو‌ها، اندازه‌گیری پرولاکتین و TSH.
برای راهنمایی و درمان مناسب به پزشک مراجعه کنید.
اگر مایل باشید می‌توانم راهنمایی کنم چه سؤالاتی پیش از ملاقات با پزشک آماده کنید یا لیستی از دارو‌هایی که معمولاً باعث این مشکل می‌شوند برایتان بنویسم.