نحوه مصرف پماد و قرص آسیکلوویر هنگام عود تبخال تناسلی به چه صورت است؟

سلام؛
شرح خلاصه و دقیق برای مصرف آسیکلوویر هنگام عود تبخال تناسلی:
1 اصول کلی
- بهترین تأثیر دارو‌ها وقتی است که درمان را در مرحله پرودروم (حس سوزش/خارش قبل از ضایعه) یا ظرف 24–48 ساعت از ظاهر شدن ضایعات شروع کنید.
هرچه زودتر شروع شود، روند بهبودی کوتاه‌تر می‌شود.
- دارو‌های موضعی تأثیر محدودتر از داروی خوراکی دارند؛ در موارد خفیف یا وقتی که داروی خوراکی قابل مصرف نباشد (مثلاً منع مصرف موقت)، پماد مؤثر است، ولی برای کاهش طول دوره و شدت اغلب درمان خوراکی ارجح است.
2 پماد (کرم) آسیکلوویر
- غلظت معمول: کرم 5% یا پماد 5% (برحسب داروخانه/محصول موجود).
- نحوه و مدت مصرف رایج: روزی 5 بار (تقریباً هر 4–5 ساعت در طول روز) و معمولاً به مدت 4 روز. اگر علائم کاملاً خوب نشدند می‌توان تا 5–10 روز ادامه داد اما در صورت عدم بهبودی یا بدتر شدن، باید پزشک را مطلع کنید.
- نکات کاربردی: دست‌ها را قبل و بعد از مالیدن بشویید؛ ناحیه را خشک نگه دارید؛ از پوشاندن محکم محل تا حد امکان خودداری کنید تا کرم جذب شود.
3 قرص (خوراکی) آسیکلوویر — درمان اپیزودیک (عود)
- دوز‌های معمول برای بزرگسالان سالم (اپیزودیک، یعنی برای هر عود):
- 200 mg پنج بار در روز به مدت 5 روز، یا
- 400 mg سه بار در روز به مدت 5 روز، یا
- 800 mg دو بار در روز به مدت 5 روز.
- نکته: همه سه رژیم در منابع بالینی متداول‌اند؛ پزشک ممکن است بر اساس سابقه و شدت شما یکی را توصیه کند.
- شروع: در اولین علامت یا ظرف 24–48 ساعت از شروع ضایعات.
4 درمان سرکوب‌کننده (در صورت عود‌های مکرر یا مشکل‌ساز)
- اگر تبخال تناسلی مکرراً (مثلاً بیشتر از 6 بار در سال) یا کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار می‌دهد، درمان روزانه سرکوب‌کننده قابل بررسی است:
- آسیکلوویر 400 mg دو بار در روز، معمولاً برای ماه‌ها (معمولاً بازنگری بعد از 6–12 ماه).
- تصمیم برای شروع، طول دوره و قطع درمان باید با پزشک، با در نظر گرفتن فایده، خطر و وضعیت بارداری گرفته شود.
5 موارد شدید، ایمنیضعیف یا بیمارستانی
- افراد دچار نقص ایمنی، عفونت گسترده یا عفونت مخرب در اندام تناسلی/مقعد یا ناتوانی در خوردن دارو خوراکی ممکن است نیاز به تزریق وریدی آسیکلوویر داشته باشند (معمولاً 5–10 mg/kg هر 8 ساعت تحت نظر بیمارستانی). این تصمیم فقط توسط تیم درمان اتخاذ می‌شود.
6 نکات در بارداری و شیردهی
- آسیکلوویر خوراکی به‌طور کلی در بارداری برای درمان منافع قابل توجیه دارد و معمولاً در موارد لازم تجویز می‌شود.
در صورت بارداری حتماً پیش از مصرف با پزشک یا مامای خود مشورت کنید.
- اگر در حین زایمان ضایعات فعال دارید، پزشک ممکن است اقدامات خاصی (مثلاً سزارین) را برای جلوگیری از انتقال به نوزاد توصیه کند.
- آسیکلوویر در شیر مادر ترشح می‌شود اما معمولاً ادامه شیردهی با مشورت پزشک امکان‌پذیر است.
7 عوارض جانبی و احتیاطات
- خوراکی: تهوع، سردرد، اسهال؛ در موارد نادر اختلال کلیه (بخصوص اگر کم‌آبی یا در بیمار با نارسایی کلیه) — برای جلوگیری از کریستالوژی و آسیب کلیوی، مایعات کافی بنوشید و در صورت درد پهلو یا کاهش ادرار فوراً مراجعه کنید.
- موضعی: تحریک یا سوزش موضعی و درماتیت تماس.
- تداخلات جدی کم هستند ولی در نارسایی کلیه دوز باید تعدیل شود؛ دارو را مطابق دستور پزشک مصرف کنید.
8 تنظیم دوز در نارسایی کلیه
- در افراد با نارسایی کلیه نیاز به کاهش دوز یا افزایش فاصله بین دوز‌ها هست.
اگر سابقه بیماری کلیوی دارید، قبل از مصرف یا تغییر دوز با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
9 رفتار‌های روزمره و پیشگیری انتقال
- تا زمانی که ضایعات فعال و ترشح دارند از تماس جنسی (دهانی/واژینال/آنال) خودداری کنید.
- حتی بدون ضایعات نیز امکان انتقال ویروس وجود دارد؛ درمان و استفاده از کاندوم ریسک را کاهش می‌دهد ولی حذف نمی‌کند.
- از به اشتراک گذاشتن حوله یا لباس‌هایی که با ضایعات تماس داشته‌اند خودداری کنید.
10 کی به پزشک مراجعه کنید؟
- ضایعات بسیار دردناک یا منتشر، تب بالا، علائم ادراری (دشواری یا درد در ادرار)، علامت عصبی (مثلاً سردرد شدید/سفتی گردن)، بیش از حد معمول عود یا عدم بهبودی پس از 10–14 روز، باردار بودن یا تماس نوزاد/نوزاد تازه متولد شده یا سیستم ایمنی ضعیف — در این موارد فوری به پزشک یا مرکز درمانی مراجعه کنید.
جمع‌بندی کوتاه و عملی برای شما:
- اگر عود معمولی و خفیف دارید: سریعاً درمان خوراکی شروع کنید — مثال معمول: 400 mg خوراکی سه بار در روز به مدت 5 روز (یا 200 mg پنج بار/روز × 5 روز). اگر ترجیح به پماد دارید یا پزشک توصیه کند، کرم 5% روزی 5 بار به مدت ~4 روز استفاده می‌شود، ولی اثر خوراکی قوی‌تر است.
- اگر دفعات عود زیاد است یا تبخال مشکلات زیادی ایجاد می‌کند، با پزشک درباره درمان روزانه سرکوب‌کننده (مثلاً آسیکلوویر 400 mg دو بار در روز) صحبت کنید.
پیشنهاد عملی: با پزشک یا داروساز محلی‌تان تماس بگیرید تا بر اساس سن، دارو‌های دیگر، عملکرد کلیه و بارداری (در صورت وجود) دقیق‌ترین دوز و مدت برای شما تعیین شود.
اگر بخواهید می‌توانم متن کوتاهی آماده کنم برای پرسیدن از پزشک یا داروساز (مثلاً شرح علائم و سابقه) یا نسخه‌های جایگزین مانند و الاسیکلوویر/فامسیکلوویر را توضیح دهم.