مصرف قرص لاکتوفم بهتر است یا بایوفم؟

به طور کلی هم لاکتوفم و هم بایوفم جزو پروبیوتیک‌ها هستند و هدفشان کمک به تعادل فلور طبیعی واژن و روده و کاهش احتمال عفونت‌های واژینال (خصوصاً قارچی و باکتریال) است. انتخاب «بهتر بودن» بیشتر به وضعیت شما، نوع عفونت و تحمل بدن‌تان نسبت به دارو برمی‌گردد تا فقط اسم محصول.
### ۱. لاکتوفم و بایوفم چه هستند؟
لاکتوفم و بایوفم هر دو معمولاً حاوی باکتری‌های مفید (لاکتوباسیل‌ها) هستند که:
- اسید لاکتیک تولید می‌کنند و pH واژن را اسیدی و محافظتی نگه می‌دارند.
- با میکروب‌های بیماری‌زا (قارچ، باکتری‌های مضر) رقابت کرده و جلوی رشدشان را می‌گیرند.
- می‌توانند احتمال عود مکرر عفونت واژینال را کم کنند، خصوصاً بعد از آنتی‌بیوتیک یا عفونت‌های مکرر.
ترکیب دقیق سویه‌های پروبیوتیک و تعداد‌شان در هر محصول می‌تواند متفاوت باشد، اما از نظر کاربرد بالینی، هر دو در دسته‌ی پروبیوتیک‌های کمکی برای سلامت واژن قرار می‌گیرند و به‌تن‌هایی جایگزین درمان اصلی عفونت (مثل پماد ضدقارچ یا آنتی‌بیوتیک موضعی/خوراکی) نیستند.
### ۲. برای عفونت واژن کدام بهتر است؟
پاسخ قطعی و یکسان برای همه وجود ندارد؛ اما نکات مهم:
1 در مرحله حاد عفونت (سوزش، خارش شدید، ترشح بدبو یا غلیظ):
- درمان اصلی باید توسط پزشک (شیا‌ف/کرم ضد قارچ، آنتی‌بیوتیک موضعی یا خوراکی، بر اساس تشخیص: قارچی، باکتریال و اژینوز، تریکوموناس و...) تجویز شود.
- پروبیوتیک‌ها مثل لاکتوفم یا بایوفم بیشتر کمک‌کننده و تکمیلی هستند تا درمان اصلی.
2 برای پیشگیری از عود مکرر عفونت‌ها یا بعد از پایان درمان دارویی:
- هر دو می‌توانند مفید باشند؛ بسیاری از مطالعات بالینی نشان داده‌اند که پروبیوتیک‌های حاوی لاکتوباسیل می‌توانند احتمال برگشت عفونت‌های قارچی و باکتریال را کم کنند.
- برخی پزشکان بر اساس تجربه‌ی بالینی خود، ممکن است یکی از این دو (مثلاً لاکتوفم) را بیشتر توصیه کنند، اما این بیشتر به دسترس‌پذیری، تجربه و ترکیب محصول برمی‌گردد تا اینکه یکی مطلقاً بهتر از دیگری باشد.
3 حساسیت فردی:
- اگر قبلاً یکی از این محصولات را مصرف کرده‌اید و خوب تحمل کرده‌اید (بدون نفخ شدید، درد شکم، اسهال یا بثورات پوستی)، می‌توان همان را ادامه داد.
- اگر با یکی علائم گوارشی یا حساسیت داشتید، می‌توان دیگری را امتحان کرد.
در مجموع، از نظر علمی نمی‌توان با قاطعیت گفت «لاکتوفم حتماً بهتر است» یا «بایوفم حتماً بهتر است»؛ هر دو در یک گروه قرار می‌گیرند و انتخاب معمولاً با نظر پزشک، تجربه‌ی شخصی و دسترسی شما انجام می‌شود.
### ۳. دوز مصرف: روزی ۱ عدد کافی است؟
دوز دقیق باید بر اساس راهنمای روی جعبه و تجویز پزشک باشد، ولی الگوی رایج در اغلب پروبیوتیک‌های مخصوص واژن و روده به این صورت است:
- معمولاً روزی ۱ کپسول/قرص مصرف می‌شود.
- در برخی موارد خاص (مثلاً عفونت‌های خیلی مکرر یا بعد از دوره آنتی‌بیوتیک سنگین)، پزشک ممکن است برای چند روز اول روزی ۲ عدد تجویز کند و بعد به روزی ۱ عدد کاهش دهد.
- طول دوره‌ی معمول: اغلب ۲ تا ۴ هفته، و گاهی در خانم‌های با عفونت‌های مکرر، دوره‌های طولانی‌تر یا دوره‌ای (مثلاً چند ماه، یا به صورت یک دوره در هر ماه) تجویز می‌شود.
بنابراین:
- بدون نسخه‌ی پزشک، از خودسرانه بالا بردن دوز (مثلاً روزی ۳–۴ عدد) خودداری کنید، چون هم لزومی ندارد و هم احتمال عوارض گوارشی مثل نفخ و دل‌پیچه را بالا می‌برد.
### ۴. مصرف در دوران پریود (قاعدگی) مشکلی دارد؟
از نظر پزشکی، مصرف خوراکی پروبیوتیک‌ها (مثل لاکتوفم و بایوفم خوراکی) در دوران پریود کاملاً بلامانع است و حتی در موارد زیر مفید است:
- در زمان پریود، تغییرات هورمونی و تغییر pH واژن می‌تواند تعادل فلور واژن را بر هم بزند و زمینه را برای عفونت آماده‌تر کند؛ ادامه‌ی مصرف پروبیوتیک می‌تواند این تعادل را بهتر حفظ کند.
- هیچ تداخل شناخته‌شده‌ی جدی بین مصرف این قرص‌ها و خونریزی قاعدگی، درد پریود یا دارو‌های مسکن پریودی (مثل ایبوپروفن، مفنامیک‌اسید و...) گزارش نشده است.
بنابراین:
- بله، می‌توانید در دوران پریود هم به همان دوز (مثلاً روزی ۱ عدد) مصرف را ادامه دهید، مگر اینکه پزشک‌تان دلیل خاصی برای قطع آن در این دوره داشته باشد.
### ۵. چند نکته مهم برای درمان و پیشگیری از عفونت واژن
صرف‌نظر از اینکه لاکتوفم بخورید یا بایوفم، برای کنترل و پیشگیری از عفونت‌های واژینال به موارد زیر دقت کنید:
1 تشخیص دقیق نوع عفونت:
- ترشحات غلیظ و سفید و تکه‌تکه مثل پنیر + خارش شدید و سوزش → بیشتر به نفع قارچ (کاندیدا).
- ترشحات خاکستری/زرد کم‌رنگ با بوی بد (بوی ماهی گندیده) → بیشتر به نفع باکتریال و اژینوز.
- ترشحات کف‌آلود سبز مایل به زرد + خارش و بوی بد → ممکن است تریکوموناس (یک انگل) باشد.
- برای تشخیص قطعی، معاینه و آزمایش ترشحات توسط متخصص زنان مهم است؛ چون نوع دارویی که نیاز دارید متفاوت است.
2 عدم شست‌وشوی داخل واژن با شوینده‌ها:
- فقط شست‌وشوی ناحیه‌ی خارجی با آب (و در صورت نیاز، شوینده‌های مخصوص با pH مناسب)؛ شست‌وشوی داخل واژن با صابون/مایع دستشویی تعادل فلور را به‌هم می‌زند و خودش زمینه عفونت را بیشتر می‌کند.
3 لباس زیر نخی و تعویض منظم:
- لباس زیر نخی، غیر تنگ، تعویض روزانه و خشک نگه داشتن ناحیه تناسلی کمک زیادی به کاهش عفونت‌های مکرر می‌کند.
4 در صورت عفونت‌های مکرر:
- حتماً بررسی نیاز به آزمایش قند خون (دیابت)، بررسی دارو‌هایی مثل کورتون یا آنتی‌بیوتیک‌های طولانی‌مدت و وضعیت سیستم ایمنی.
- گاهی لازم است همسر هم معاینه/درمان شود، مخصوصاً اگر عفونت‌های قارچی یا تریکوموناس مکرر است.
### ۶. در نهایت برای شما کدام پیشنهاد می‌شود؟
با اطلاعات موجود:
- اگر پزشک‌تان قبلاً یکی از این دو را مستقیم به شما توصیه کرده، بهتر است همان را استفاده کنید.
- اگر نسخه ندارید و خودتان می‌خواهید صرفاً به‌عنوان کمک به تعادل فلور واژن (نه به‌جای داروی اصلی) مصرف کنید:
- می‌توانید هر کدام که در داروخانه معتبر، با تاریخ معتبر و شرایط نگهداری مناسب در دسترس‌تر است انتخاب کنید.
- طبق بروشور، غالباً روزی ۱ عدد بعد از غذا توصیه می‌شود.
- ادامه مصرف در دوران پریود هم بلامانع و حتی مفید است.
اگر همچنان ترشحات غیرطبیعی، خارش، سوزش، درد حین نزدیکی یا خونریزی غیرعادی دارید، حتماً برای معاینه حضوری به متخصص زنان مراجعه کنید؛ پروبیوتیک به تن‌هایی برای درمان عفونت فعال کافی نیست و نباید باعث تأخیر در درمان اصلی شود.
در صورت تمایل، اگر نوع علائم‌تان (رنگ و شکل ترشحات، بوی آن، میزان خارش و سوزش، مدت‌زمان مشکل و اینکه قبلاً چه دارو‌هایی گرفته‌اید) را بنویسید، می‌توانم تخمینی بگویم بیشتر به چه نوع عفونتی شباهت دارد و معمولاً چه درمانی برای آن استفاده می‌شود (البته جای معاینه حضوری را نمی‌گیرد).