هوش مصنوعی دکترهَستهوش مصنوعی ممکن است درک کاملی نداشته باشد؛ نظر پزشک اولویت دارد.
۱کانون اکوژن در کالیس تحتانی کلیه چپ ۲/۵ میلیمتری یعنی چه؟ در جواب سونوگرافی وقتی نوشته میشود: «کانون اکوژن در کالیس تحتانی کلیه چپ به قطر حدود ۲/۵ میلیمتر» معمولاً این اصطلاح بهطور ساده یعنی: - در قسمت پایین کلیه چپ (کالیـس تحتانی = یکی از حفرههای جمعآوریکننده ادرار در کلیه)، - یک نقطهی خیلی روشن (اکوژن) دیده شده، - که اندازهاش حدود ۲/۵ میلیمتر است. در ۹۰–۸۰٪ موارد در گزارش سونوگرافی، «کانون اکوژن» در کالیس کلیه، یعنی: -سنگ کوچک کلیه یا -رسوب/کریستالهای کلسیم (میتوانند شروع تشکیل سنگ باشند). اگر در گزارش موارد زیر هم ذکر شده باشد، احتمال سنگ بیشتر میشود: - سایه آکوستیک پشت آن (مانند دنبالهی تیره پشت نقطهی روشن) - جابجا نشدن با تغییر وضعیت بنابراین: - «کانون اکوژن» = یک ناحیه سفت/متراکمتر از بافت کلیه - در این سایز (۲/۵ میلیمتر) معمولاً یک سنگ کوچک کلیه در کودک محسوب میشود. این اندازه در حدی است که اغلب: - با مایعات کافی - درمان دارویی مناسب - و گذشت زمان میتواند خودبهخود دفع شود، اما حتماً باید تحت نظر متخصص اطفال یافوقتخصص نفرولوژی/اورولوژی اطفال باشد. --- ۲ با اینکه شربت را کامل مصرف کرده، چرا در سونوگرافی بعدی گفتهاند سنگ بزرگتر شده؟ در کودکان معمولاً از شربتها/داروهایی مثل: - سیترات پتاسیم یا سیترات پتاسیم–سدیم، - یا داروهای ضداسپاسم و کمک به دفع سنگ استفاده میشود. این داروها چند نکته مهم دارند: 1همه سنگها را حل نمیکنند اثر این شربتها بیشتر روی بعضی از انواع سنگهاست (مثلاً سنگهای اگزالات کلسیم، اسید اوریک). اگر ترکیب سنگ دخترتان از نوعی باشد که به این داروها کمتر پاسخ دهد، ممکن است اندازهی سنگ کم نشود یا حتی کمی بزرگتر شود. 2ممکن است سنگ جدید شکل بگیرد یا رسوب قبلی کامل خالی نشده باشد - اگر زمینهی ژنتیکی، تغذیه نامناسب، یا اختلال متابولیک (مثلاً دفع زیاد کلسیم، اگزالات، اسیداوریک در ادرار) وجود داشته باشد، - حتی با مصرف دارو هم باز میتواند سنگ بزرگتر شود یا سنگ جدید تشکیل شود. 3مصرف کامل دارو بهتنهایی کافی نیست برای کنترل و کوچک شدن یا عدم رشد سنگها، علاوه بر شربت، لازم است: -مصرف مایعات کافی (آب)، - اصلاح رژیم غذایی، - پیگیری منظم آزمایش ادرار و خون، - بررسی نوع سنگ (در صورت دفع) انجام شود. 4احتمال خطای اندازهگیری در سونوگرافی سونوگرافی به شدت وابسته به: - دستگاه، - مهارت سونوگرافیست، - وضعیت قرارگیری کودک، - پر یا خالی بودن مثانه است. گهگاه ممکن است: - سنگ اولیه از اول کمی بزرگتر بوده باشد ولی در گزارش قبلی کمتر نوشته شده، - یا الان کمی بیشتر/دقیقتر دیده شده باشد. 5دو ماه برای بعضی سنگها زمان کمی است در مواردی بهرغم درمان دارویی، سنگ طی چند ماه تغییری نمیکند یا کمی رشد دارد؛ بهخصوص اگر: - علت زمینهای اصلاح نشده باشد، - یا مصرف آب کافی نباشد، - یا دارو برای نوع سنگ خاص او کافی نباشد. --- ۳ آیا بزرگ شدن سنگ خطرناک است؟ خطر سنگ کلیه در کودک بستگی به چند عامل دارد: -اندازهی سنگ: ۲–۳ میلیمتر هنوز کوچک محسوب میشود، ولی اگر به بالای ۵–۶ میلیمتر برسد احتمال گیر کردن در حالب و درد شدید و انسداد بیشتر میشود. -محل سنگ: کالیس تحتانی کلیه جایی است که بعضی سنگها ممکن است مدتها بمانند، چون خروجشان سختتر است. -وجود یا عدم وجود انسداد: اگر سنگ راه خروج ادرار را ببندد، سونوگرافی معمولاً «هیدرونفروز» (اتساع لگنچه و کالیسها) را گزارش میکند. -علائم بالینی: - درد پهلو، شکم یا کشاله ران - سوزش ادرار - تکرر ادرار - وجود خون در ادرار (قرمزی ادرار یا میکروسکوپی در آزمایش) - تب و لرز (نشانهی عفونت ادراری همراه سنگ؛ این حالت اورژانسی است) اگر دخترتان: -درد شدید، تب، تهوع، استفراغ، بیحالی یا تغییر و اضح در ادرار دارد، باید سریعاً به اورژانس یا متخصص مراجعه شود. --- ۴ چه بررسیهایی برای سنگ کلیه در کودکان لازم است؟ معمولاً متخصص برای کودک با سنگ کلیه موارد زیر را بررسی میکند: 1آزمایش ادرار کامل و کشت ادرار - وجود خون میکروسکوپی - کریستالها - عفونت ادراری 2آزمایش خون (بسته به نظر پزشک): -اوره، کراتینین، الکترولیتها -کلسیم، فسفر، منیزیوم - اسید اوریک 3بررسی متابولیک در صورت لزوم: - ادرار ۲۴ ساعته برای اندازهگیری دفع کلسیم، اگزالات، سیترات و... 4سونوگرافی سریالی: - برای مقایسهی اندازه و تعداد سنگها در طول زمان 5 در موارد خاص: -CT-Scan کمدوز یا سایر تصویربرداریها (فقط در صورت ضرورت و با توجه به سن کودک برای کاهش اشعه) --- ۵ آیا نیاز به عمل دارد؟ برای سنگی با اندازه حدود ۲/۵–۳ میلیمتر در کالیس کلیه کودک: - در اکثر موارد اول درمان دارویی و مراقبتی انجام میشود. - اگر: - سنگ بزرگتر شود (مثلاً به بالای ۵–۶ میلیمتر برسد)، - درد شدید ایجاد کند، - باعث انسداد یا عفونت ادراری مکرر شود، - یا علیرغم درمان مناسب طی چند ماه هیچ تغییری نکند، ممکن است متخصص اورولوژی اطفال تصمیم به مداخله (مثل سنگشکنی برونتنی ESWL یا روشهای اندوسکوپیک) بگیرد. --- ۶ شما الان چه کار باید بکنید؟ ۱حتماً با متخصصی که شربت را تجویز کرده، مجدد ویزیت شوید - گزارش هر دو سونو (قبلی و جدید) را همراه ببرید. - اگر امکان دارد هر دو سونو را توسط یک مرکز یا سونوگرافیست مقایسه کنند. - پزشک میتواند بر اساس روند تغییر اندازه، تصمیم بگیرد که: - دارو عوض شود، - دوز اصلاح شود، - یا نیاز به بررسی متابولیک بیشتر باشد. ۲مصرف مایعات دخترتان را دقیق تنظیم کنید (با نظر پزشک) بهطور کلی در اغلب کودکان با سنگ کلیه توصیه میشود: - آب روزانه افزایش یابد بهطوریکه ادرار شفافتر و زرد کمرنگ باشد. - مقدار دقیق آب بر حسب سن، وزن، وضعیت قلب و کلیه باید توسط پزشک مشخص شود. خودسرانه بیش از حد آب هم ندهید. ۳رژیم غذایی مناسب سنگ کلیه در کودکان (بهطور کلی و با هماهنگی پزشک): - محدود کردن نمک (چیپس، فستفود، تنقلات شور، سوسیس و کالباس و…) - نوشیدنیهای شیرین و گازدار (نوشابهها، نوشیدنیهای انرژیزا) را تا حد ممکن حذف کنید. - مصرف پروتئین حیوانی پرحجم (فستفود، گوشت قرمز زیاد) میتواند به بعضی انواع سنگ کمک کند؛ باید متعادل شود. - مصرف کلسیم را بدون نظر پزشک بهطور شدید محدود نکنید؛ در بچهها رشد استخوان مهم است و افراط در حذف لبنیات میتواند مضر باشد. اگر لازم باشد پزشک دقیقاً میگوید چه مقدار کافی است. ۴علائم هشدار را زیر نظر داشته باشید: - تب و لرز - درد شدید پهلو یا شکم که آرام نمیشود - قطع ادرار یا کاهش و اضح حجم ادرار - استفراغ مکرر - بیحالی شدید در این موارد سریعاً به اورژانسمراجعه کنید. ۵در مورد نوع سنگ از پزشک سوال کنید - اگر سنگی دفع شد، حتماً آن را جمع کنید (مثلاً با فیلتر یا تور ادرار) و برای آزمایش به پزشک بدهید. دانستن نوع سنگ کمک زیادی برای پیشگیری از سنگهای بعدی میکند. --- ۷ جمعبندی ساده - «کانون اکوژن در کالیس تحتانی کلیه چپ ۲/۵ میلیمتری» یعنی غالباً یک سنگ کوچک کلیه در قسمت پایین کلیهی چپ. - بزرگتر شدن آن با وجود مصرف شربت میتواند به علت: - نوع سنگ که به دارو خوب پاسخ نمیدهد، - زمینهی متابولیک/ژنتیکی، - کافی نبودن مصرف آب یا اصلاح نشدن رژیم غذایی، - یا تفاوت/خطای اندازهگیری در سونوگرافی باشد. - در این سایز معمولاً امکان درمان دارویی و پیگیری وجود دارد، ولی حتماً باید توسط متخصص اطفال یا نفرولوژی/اورولوژی اطفال تحت نظر باشد. اگر تمایل دارید، سن دقیق دخترتان، متن کامل گزارش سونوگرافی (اول و دوم) و نام شربتی که مصرف کرده را بنویسید تا بتوانم دقیقتر توضیح بدهم که چه روندی محتمل است و معمولاً پزشکان در چنین شرایطی چه تصمیمی میگیرند.
