مدت نگهداری شیرخشک آماده شده در دمای اتاق چقدر است؟

خلاصه کوتاه:
- در دمای اتاق: تا 2 ساعت (اگر از آن تغذیه نشده باشد).
- در یخچال (دمای ≤4–5°C): تا 24 ساعت پس از آماده‌سازی.
- بعد از شروع تغذیه از بطری: حداکثر 1 ساعت و سپس دور ریختنِ بقیه.
- یخ‌زدن شیر خشک آماده: توصیه نمی‌شود.
توضیح و دلایل علمی:
1 چرا حدود 2 ساعت در دمای اتاق؟
- شیر آماده می‌تواند محل رشد باکتری‌ها شود، به‌خصوص وقتی در دمای اتاق بماند.
بسیاری از راهنما‌های بین‌المللی (مثلاً WHO/NHS/CDC) توصیه می‌کنند شیر آماده را بلافاصله استفاده کنید یا اگر قرار است نگه داشته شود، نهایتاً تا 2 ساعت در دمای اتاق نگهداری شود.
2 نگهداری در یخچال (چطور و چقدر)
- اگر شیر را فوراً خنک کنید (مثلاً بطری را در آب سرد قرار دهید تا سریع سرد شود) و سپس در یخچال با دمای برابر یا کمتر از 4–5°C بگذارید، معمولاً تا 24 ساعت پس از تهیه می‌توان آن را مصرف کرد.
- هنگام قرار دادن در یخچال، برچسب‌گذاری کنید (زمان تهیه) تا از مدت نگهداری مطمئن باشید.
3 بعد از شروع تغذیه
- هر شیر باقیمانده در بطری که نوزاد از آن خورده، نباید نگه داشته شود (باکتری‌های دهان نوزاد وارد بطری شده و تکثیر می‌یابند). بیشتر مراکز بهداشتی توصیه می‌کنند بطری را تا 1 ساعت پس از شروع تغذیه دور بریزید.
4 شیر آماده شده با پودر در مقابل شیر‌های آماده (Ready-to-feed)
- شیر تهیه‌شده از پودر یا کنسانتره: تا 24 ساعت در یخچال.
- شیر «آماده مصرف» (Ready-to-feed): دستور سازنده را بررسی کنید؛ اگر باز شود بسیاری از تولیدکنندگان توصیه به نگهداری در یخچال و استفاده طی 24–48 ساعت دارند، اما حتماً برچسب را چک کنید.
5 نوزادان نارس، زیر 3 ماه یا سیستم ایمنی ضعیف
- برای این گروه‌ها خطر آلودگی باکتریایی (مثل Cronobacter) جدی‌تر است.
توصیه می‌شود برای تهیه از آب جوشیده‌ای که تا حداقل 70°C خنک نشده استفاده شود (طبق توصیه بعضی سازمان‌ها) تا پودر ضدعفونی شود، سپس سریع خنک و فوراً استفاده گردد یا در یخچال گذاشته شود و نهایتاً طی 24 ساعت مصرف شود.
در هر صورت برای نوزادان پرخطر با پزشک یا بیمارستان هماهنگ کنید.
6 نکات عملی ایمنی و بهداشتی
- از آب سالم و ظروف کاملاً تمیز استفاده کنید.
- بطری‌های آماده را سریع خنک کنید اگر قصد نگهداری دارید (حمام آب سرد).
- هرگز از مایکروویو برای گرم کردن بطری استفاده نکنید — گرم‌شدن غیریکنواخت و خطر سوختگی وجود دارد.
از آب گرم یا گرم‌کن مخصوص استفاده کنید و قبل از دادن به نوزاد دما را روی مچ دست امتحان کنید.
- شیر یخ‌زده را توصیه نمی‌کنند (کیفیت تغذیه و ایمنی ممکن است تحت تأثیر قرار گیرد).
- همیشه برچسب زمان روی بطری یا ظرف بزنید.
7 سفر یا خارج از خانه
- اگر خارج از خانه هستید و امکان نگهداری در یخچال نیست، شیر آماده را حداکثر تا 2 ساعت در دمای معمولی نگهداری کنید و پس از آن دور بریزید.
در صورت نیاز به مدت طولانی‌تر، از بطری‌های آماده مصرف یا شیر خشک خشک همراه و آب گرم مجزا استفاده کنید و هنگام آماده‌سازی آب گرم مناسب را رعایت کنید.
زمان‌های خلاصه برای عمل:
- دمای اتاق: تا 2 ساعت
- یخچال (≤4°C): تا 24 ساعت
- پس از شروع تغذیه از بطری: دور ریختن ظرف 1 ساعت
پی‌نوشت و توصیه نهایی:
- این توصیه‌ها بر پایه دستورالعمل‌های عمومی پزشکی و بهداشتی هستند؛ ممکن است توصیه‌های جزئی بر اساس محصول تولیدکننده یا وضعیت خاص نوزاد متفاوت باشد.
اگر نوزاد نارس، خیلی کوچک، یا دارای مشکلات ایمنی/سلامتی است، قبل از نگهداری طولانی‌تر یا روش خاص تهیه حتماً با پزشک یا مرکز بهداشتی مشورت کنید.