لطفا در مورد آندوسکوپی مری کمک می کنید؟

خلاصه سریع
عق‌زدن (رفلکس تهوع) در حین آندوسکوپی می‌تواند روی کیفیت بررسی ناحیه حلق و لبۀ فوقانی حلق/مری (ناحیه حلقی/اسفنگتر مری فوقانی) تأثیر بگذارد و احتمالاً یافتن ضایعات خیلی سطحی یا مناطقی را که دید کامل نداشته‌اند افزایش دهد.
اما آندوسکوپی انعطاف‌پذیر معمولاً می‌تواند مخاط بخش‌های میانی و تحتانی مری را ببیند و تومور‌های آشکار یا زخم‌های بزرگ را به‌ندرت از دست می‌دهد.
اگر حس «چسبندگی» یا «توده» در ناحیه گردنی دارید و آندوسکوپی بدون بیهوشی با عق‌زدن همراه بوده، منطقی است که شرایط را با پزشک مطرح کرده و در صورت لزوم تکرار یا انجام آزمون‌های تکمیلی را در نظر بگیرید.
چه چیزی ممکن است از دست برود؟
- ضایعات سطحی و بسیار کوچک مخاطی یا اریتم خفیف ممکن است اگر دید ضعیف باشد از نظر آندوسکوپی دیده نشود.
- مشکلاتی که در ناحیه بالایی حلق/ورودی مری (hypopharynx و UES) قرار دارند ممکن است به‌خوبی دیده نشوند، مخصوصاً اگر بیمار شدیداً عق بزند و معاینه سریع یا ناقص شود.
- اختلالات عملکردی (مثلاً دیسفاژیا عصبی-عضلانی، اسپاسم، یا اختلالات حرکتی) با آندوسکوپی معمولاً تشخیص داده نمی‌شوند—برای این‌ها تست‌هایی مثل مانومتری یا باریم اسوالوگرافی لازم است.
چه چیزی معمولاً با آندوسکوپی دیده می‌شود؟
- ضایعات قابل‌لمس، زخم‌ها، پولیپ‌ها یا تومور‌های بزرگ غالباً قابل‌تشخیص هستند.
- آندوسکوپی حساسیت بالایی برای سرطان‌های و اضح مری و زخم‌های قابل مشاهده دارد، اما برای تشخیص علل «حسی» مثل گلُبوس (احساس توده) که اغلب علل غیرساختاری دارند، کمتر اختصاصی است.
چه کار‌هایی می‌توانید انجام دهید/پیشنهاد برای گام‌های بعدی
1 گزارش آندوسکوپی را ببینید و از پزشک بخواهید تأیید کند که آندوسکوپ تا کجا رسیده (آیا به زِد-لاین/اسفنگتر تحتانی مری رسید؟ آیا دید کامل و قابل‌قبول بوده؟ آیا بیوپسی گرفته شده؟).
2 اگر در گزارش نوشته شده «معاینه ناقص» یا «دید محدود»، پیشنهاد کنید آندوسکوپی با آرام‌بخشی (sedation) یا بی‌حسی مناسب تکرار شود.
آرام‌بخشی معمولاً رفلاکس تهوع را کمتر می‌کند و معاینه کامل‌تری امکان‌پذیر می‌سازد.
3 ارجاع به متخصص گوش و حلق و بینی برای لارنگوسکوپی با دوربین از طریق بینی (فایبر/فیبرواو اندوسکوپ بینی) — چون احساس توده در ناحیه حلقی/گردنی ممکن است ریشه در حلق یا ساختار‌های فوقانی داشته باشد که آندوسکوپ گوارش به‌خوبی بررسی نمی‌کند.
4 اگر مشکل بلع (dysphagia)، درد هنگام بلع (odynophagia)، کاهش وزن یا خونریزی دارید → این‌ها علامت‌های هشدارند و نیاز به بررسی سریع‌تر و کامل‌تر (تکرار آندوسکوپی تحت آرام‌بخشی و/یا بیوپسی) دارند.
5 در صورت شک به ریفلاکس یا لارنژوفارنژئال ریفلاکس (LPR) می‌توان آزمون‌های تکمیلی مانند پِی‌اچ مانیتورینگ 24 ساعته یا Impedance-pH را در نظر گرفت.
یک دوره درمانی با مهارکننده پمپ پروتون (PPI) تحت نظر پزشک برای چند هفته تا چند ماه نیز گاهی داده می‌شود (خصوصاً اگر علائم ریفلاکس یا سوزش حلقی وجود دارد).
6 اگر علائم عملکردی (مثل احساس توده ولی بلع طبیعی) وجود دارد، ارزیابی‌های غیرساختمانی مثل ارجاع به فیزیوتراپی گفتار/بلع یا مشاوره روان‌پزشکی/روان‌شناسی در صورت وجود اضطراب می‌تواند مفید باشد.
چه زمان نگرانی جدی‌تری وجود دارد؟
- بروز یا تشدید اختلال در بلع (قطع‌شدن غذا)، کاهش وزن غیرقابل‌توضیح، خون در مدفوع یا استفراغ، درد شدید یا سرفه مداوم.
در این موارد باید سریعاً پیگیری کنید.
نتیجه‌گیری کوتاه برای مورد شما
- عق‌زدن حین آندوسکوپی می‌تواند دید حلق و بخشی از بالای مری را محدود کند و احتمالاً برخی تغییرات خیلی سطحی را از دست بدهد، اما برای ضایعات بزرگ یا سرطان‌های و اضح معمولاً آندوسکوپی تشخیص‌دهنده است.
- پیشنهاد می‌کنم گزارش آندوسکوپی را بررسی و با پزشک صحبت کنید؛ اگر در گزارش به ناقص بودن معاینه اشاره شده یا شما همچنان نگران هستید، تکرار آندوسکوپی با آرام‌بخشی یا انجام لارنگوسکوپی توسط ENT و/یا آزمون‌های تکمیلی (باریم، مانومتری، pH) منطقی است.
در صورت تمایل، متن گزارش آندوسکوپی یا جزئیات بیشتری (دقیقاً چه چیزی در گزارش نوشته شده، آیا بیوپسی گرفته شده، آیا علائم هشدار دارید) را ارسال کنید تا راهنمایی دقیق‌تری بدهم.