بیماران قلبی نمیتوانند فلوکستین مصرف کنن؟

خلاصه سریع
- فلوکستین (یک SSRI) معمولاً در بیشتر بیماران قلبی نسبتاً ایمن در نظر گرفته می‌شود، اما می‌تواند در برخی افراد باعث فعال‌سازی، اضطراب یا تپش قلب شود.
همچنین نادر ولی مهم: احتمال طولانی شدن QT در شرایط خاص و تداخل دارویی وجود دارد.
- چون پدرتان داروی قلبی (احتمالاً تلمیزارتان و «کانکور» = بیسوپرولول) صبح‌ها مصرف می‌کنند، نیاز به دقت بیشتری است.
اگر تپش قلب جدید، شدید یا همراه سرگیجه، درد قفسه سینه یا غش است → ارجاع فوری به اورژانس.
چه اتفاقی ممکن است افتاده باشد؟ دلایل احتمالی تپش قلب پس از مصرف فلوکستین
1 اثر تحریک‌کننده اولیه SSRI: در شروع یا افزایش دُز، برخی بیماران دچار احساس اضطراب، بی‌قراری و تپش قلب/سریع شدن ضربان می‌شوند.
این معمولاً در روز‌ها تا هفته‌های اول رخ می‌دهد.
2 تداخل دارویی: فلوکستین مهارکننده قوی CYP2D6 است. این می‌تواند غلظت برخی دارو‌های قلبی را تغییر دهد (هرچند تداخل با تلمیزارتان معمولاً مهم نیست). با بیسوپرولول (کانکور)، تداخل کوچک ممکن است باشد ولی معمولاً باعث برهم‌کنش و اضحی که تپش ایجاد کند، نمی‌شود؛ بالعکس، افزایش غلظت بیسوپرولول ممکن است باعث برادی‌کاردی شود.
با این حال تعامل‌ها پیچیده‌اند و بیمارانی با چند دارو بیشتر در معرض هستند.
3 افزایش اضطراب یا تحریک ناشی از دارو: به‌ویژه اگر دوز 20 mg دو بار (یعنی 40 mg) داده شده باشد یا بیمار به‌تازگی شروع کرده، احتمال فعال شدن اضطرابی بالاتر است.
4 علل غیر دارویی: کم‌آبی، کم‌خونی، اختلال تیروئید (پرکاری)، مصرف کافئین یا محرک‌ها، یا آریتمی مستقل قلبی.
چه کار‌هایی باید انجام دهید (اقدامات فوری و نزدیک‌مدت)
1 بررسی علائم خطر: اگر تپش با درد سینه، کوتاه شدن نفس، غش یا سبکی سر شدید همراه است → به اورژانس مراجعه کنید.
2 فعلاً مصرف فلوکستین را قطع موقتاً نکنید مگر تپش شدید باشد؛ اما اگر تپش خیلی ناراحت‌کننده یا جدید و مرتبط با زمان مصرف داروست، تا تماس با پزشک می‌توانید آخرین نوبت را حذف کنید و سریعاً با پزشک یا قلب‌پزشک مشورت کنید.
3 با پزشک قلب یا پزشک معالج تماس بگیرید و شرح حال دقیق بدهید: دُز دقیق و زمان مصرف فلوکستین، فهرست کامل دارو‌ها (از جمله دارو‌های بدون نسخه، گیاهی، کافئین)، و زمان شروع تپش.
4 در ملاقات: درخواست نوار قلب (ECG) برای بررسی ریتم و QT، بررسی نبض و فشار، آزمایش خون (الکترولیت‌ها — پتاسیم، منیزیم؛ عملکرد تیروئید؛ هموگلوبین) و در صورت تکرار شک به آریتمی، هولتر مانیتورینگ
24-48 ساعته.
درمان و تغییرات دارویی که ممکن است مطرح شوند
- اگر مشخص شد تپش به‌خاطر حساسیت اولیه به SSRI است: پزشک ممکن است دُز را کم کند، دارو را شب‌ها بدهد یا به داروی جایگزین با پروفایل قلبی بهتر تغییر دهد.
- در بیماران با بیماری قلبی، سرترالین اغلب به‌عنوان یک انتخاب ایمن‌تر توصیه می‌شود (تداخلات و ریسک قلبی پایین‌تر نسبت به برخی SSRI‌ها). اما هر تغییر باید توسط پزشک انجام شود.
- اگر تداخل با سایر دارو‌ها مطرح شود، ممکن است نیاز به تنظیم دُز یا تعویض یکی از دارو‌ها باشد.
نکات خاص درباره تلمیزارتان و «کانکور» (بیسوپرولول)
- تلمیزارتان (ARB) به‌طور معمول تداخل جدی با فلوکستین ندارد.
- بیسوپرولول ممکن است توسط مسیر‌های متابولیکی‌ای تحت تأثیر قرار گیرد؛ اما اثر معمول تداخل افزایش اثر بتابلوکر است (احتمال برادی‌کاردی). گزارش تپش به‌صورت مستقیم از تداخل با بیسوپرولول کمتر شایع است؛ بنابراین تپش شما احتمالاً مربوط به اثر مستقیم فلوکستین (فعال‌سازی/اضطراب) یا علل دیگر است.
چه بپرسید یا به پزشک بگویید
- دُز دقیق فلوکستین (20 mg چقدر و چه زمان‌هایی) و از چه زمانی شروع شده؟
- آیا تپش بلافاصله بعد از مصرف دارو شروع می‌شود یا در طول روز؟
- سابقه آریتمی، بیمار قلبی گذشته، یا الکترولیت نامنظم؟
- مصرف کافئین، قرص‌های انرژی‌زا، یا سایر دارو‌های روانپزشکی؟
چه زمانی اورژانسی است
- تپش همراه با درد قفسه سینه، تنگی نفس، سبکی سر شدید یا سنکوپ → اورژانس
- تپش خیلی سریع یا مداوم که قابل کنترل نیست → ارزیابی سریع پزشکی
جمع‌بندی و توصیه عملی
- بله: فلوکستین می‌تواند در برخی افراد باعث تپش یا افزایش اضطراب شود.
با وجود اینکه در بسیاری از بیماران قلبی ایمن است، شروع ناگهانی تپش در پدرتان نیاز به بررسی دارد.
- کار بعدی: تماس فوری با پزشک معالج یا قلب، گرفتن ECG و آزمایشات پایه، و در صورت علائم نگران‌کننده مراجعه به اورژانس.
درباره تغییر یا قطع دارو با پزشک مشورت کنید (خصوصاً اگر دوز بالا یا شروع اخیر بوده).
اگر مایل باشید می‌توانم متن کوتاهی برای گفتن به پزشک یا اورژانس آماده کنم (شامل دارو‌ها، دُزها و علائم) یا راهنمایی در مورد سوالاتی که باید از قلب‌پزشک بپرسید تهیه کنم.