علت راه نرفتن کودک درسرماخوردگی چیست؟

پاسخ خلاصه و قابل اعتماد:
اگر کودک شما در حین یا بعد از یک سرماخوردگی وقتی می‌ایستد یا چند قدم راه می‌رود بعد از چند ثانیه گریه می‌کند و تمایل به دراز کشیدن یا نشستن دارد، شایع‌ترین علت‌ها عبارت‌اند از:
1 میوزیت ویروسی (دلایل و خصوصیات)
- بعضی ویروس‌ها (مثل آنفلوآنزا و برخی ویروس‌های تنفسی) می‌توانند باعث التهاب موقت عضلات، به‌خصوص عضلات ساق پا، شوند. این حالت در کودکان شایع است و با درد شدید پاها یا سختی در راه رفتن تظاهر می‌کند.
معمولاً کودک به‌سرعت نسبت به ایستادن و راه رفتن حساس می‌شود و ترجیح می‌دهد بنشیند یا دراز بکشد.
- نشانه‌ها: شروع ناگهانی درد پاها بعد یا همزمان با تب/علائم سرماخوردگی، بدتر شدن هنگام حرکت، معمولاً بدون قرمزی یا ورم مشخص مفصل.
- سیر: معمولاً چند روز (۱–۷ روز) خودبه‌خود بهبود می‌یابد.
2 سینوویت موقت مفصل (Transient synovitis) — مخصوصاً در ناحیه لگن/هیپ
- اگر درد در ناحیه لگن/ران باشد و کودک لنگ بزند یا از راه رفتن امتناع کند، یکی از احتمال‌ها سینوویت موقت بعد از عفونت ویروسی است.
نیاز به بررسی برای افتراق از عفونت مفصل (septic arthritis) دارد.
3 درد عضلانی ناشی از تب، خستگی یا کم‌آبی
- تب و بی‌حالی می‌تواند تحمل کودک را کم کند و بعد از چند قدم باعث خستگی و درد شود.
کم‌آبی هم می‌تواند درد و ضعف عضلانی ایجاد کند.
4 علل جدی‌تر که باید سریع بررسی شوند
- عفونت مفصلی (septic arthritis): درد خیلی زیاد، تب بالا، مفصل گرم، قرمز یا کاملاً بی‌حرکت شدن عضو و ناتوانی مطلق در تحمل وزن روی آن پا.
این حالت اورژانسی است.
- شکستگی یا آسیب (خصوصاً اگر ضربه قبلی بوده باشد)
- علائم عصبی یا سیفیگ (مثل بی‌حسی، ضعف شدید یک طرفه)
چه کار‌هایی می‌توانید در منزل انجام دهید (مراقبت اولیه):
- استراحت و محدودکردن راه رفتن تا درد کمتر شود.
- استفاده از کمپرس گرم یا حمام و لرم برای تسکین درد لگن/عضلات (کمپرس سرد برای التهاب حاد مفید است ولی در میوزیت گرم‌تر مطلوب است).
- تب را با استامینوفن (پاراستامول) یا ایبوپروفن کنترل کنید.
دوز‌ها به وزن کودک بستگی دارد — به‌طور کلی:
- استامینوفن: 10–15 mg/kg هر 4–6 ساعت؛ بیش از 5 نوبت در روز ندهید و دوز روزانه را براساس دستور پزشک محاسبه کنید.
- ایبوپروفن: 5–10 mg/kg هر 6–8 ساعت (در کودکان بالای 6 ماه) و حداکثر دوز روزانه را رعایت کنید.
- مایعات کافی و تغذیه سبک.
چه زمانی باید فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید:
- تب بسیار بالا یا تب همراه با بی‌حالی شدید.
- کودک کاملاً از گذاشتن وزن روی یک پا خودداری می‌کند یا اصلاً نمی‌تواند آن پا را حرکت دهد.
- قرمزی، ورم یا گرمی محسوس روی یک مفصل.
- درد خیلی شدید که با مسکن خوب نمی‌شود.
- کاهش سطح هوشیاری، تندتپشی یا مشکل در نفس‌کشیدن.
چه زمانی باید طی 24–48 ساعت به پزشک مراجعه کنید:
- اگر ناتوانی در راه رفتن بیش از یک روز ادامه یابد یا درد کم نشود.
- اگر علائم تب و لنگش ادامه داشته باشند یا بدتر شوند.
توصیه عملی و نتیجه‌گیری:
- با توجه به اینکه پزشک گفته "شاید درد عضلات باشد"، اگر کودک قادر است کمی راه برود، تب او کنترل‌پذیر است و نشانه‌های اورژانسی وجود ندارد، احتمالاً میوزیت ویروسی یا درد عضلانی پس از عفونت است و درمان حمایتی (استراحت، مسکن، مایعات) مناسب است.
- اگر درد شدید است، کودک نمی‌تواند وزن بگذارد یا نشانه‌های التهاب مفصل/تب بالا وجود دارد، بهتر است سریعاً به اورژانس یا پزشک مراجعه کنید تا آزمایش (مثل CRP/ESR، شمارش خون، در صورت لزوم سونوگرافی مفصل یا اندازه‌گیری CK) انجام شود و عفونت مفصلی یا علت جدی‌تر رد شود.
اگر می‌خواهید می‌توانم به شما کمک کنم تا علائم دقیق‌تر را بر اساس سن کودک، محل دقیق درد، وجود یا عدم وجود ورم، شدت تب و اینکه آیا اخیراً ضربه‌ای خورده یا خیر، دسته‌بندی کنیم تا راهنمایی دقیق‌تری بدهم.
امیدوارم کودک زود بهبود یابد؛ نگران نباشید اما در صورت هر علامت هشداردهنده سریعاً به پزشک مراجعه کنید.