علت لکه بینی دختر بچه ۸ ساله چیست؟

سلام؛
نگرانی شما طبیعی است و باید سریع اما آرام اقدام کنید.
توضیح و راهنمای مرحله‌به‌مرحله:
1 آیا این «قاعدگی» است یا علت دیگری؟
- سن طبیعی قاعدگی (پسرسالی/ابتدای بلوغ) معمولاً بالای
9-10 سال شروع می‌شود و میانگین حوالی 12 سال است.
شروع قاعدگی قبل از 8 سال در دختران «بلوغ زودرس» محسوب می‌شود و نیاز به بررسی دارد.
با این حال، لکه‌بینی در کودک پیش‌ازبلوغ الزاماً قاعدگی نیست و دلایل دیگری شایع‌تر هستند.
2 علل شایع که باید در نظر گرفته شوند:
- بلوغ زودرس (مرکزی یا محیطی): اگر علائم دیگری مانند رشد پستان، موی ناحیه تناسلی یا رشد قد سریع همراه است.
- جسم خارجی در واژن (مثلاً پنبه یا اسباب‌بازی) که باعث خونریزی و ترشح بدبو می‌شود — شایع در سنین کم.
- عفونت یا و اژینیت (باکتریایی یا قارچی) یا التهاب محلی از تحریک یا تماس با صابون/کرم نامناسب.
- آسیب یا تروما (حادثه یا در موارد نادر سوءاستفاده جنسی).
- اختلالات خونریزی‌دهنده (مثل بیماری فون و یلبراند یا مشکلات پلاکتی) — اگر سابقه خون‌ریزی آسان (کبودی، خون‌ریزی از بینی) وجود داشته باشد.
- کیست تخمدان یا توده‌های نادر تخمدانی یا آدرنال.
- تماس با هورمون‌های استروژن‌دار (کرم یا قرص) به‌طور تصادفی.
3 نشانه‌های هشداردهنده که نیاز به مراجعه اورژانسی دارند:
- خونریزی شدید که کودک را تضعیف می‌کند یا باعث سرگیجه/بی‌هوشی می‌شود.
- درد شدید شکم یا تب بالا.
- ترشح بدبو یا آثار و اضح جسم خارجی یا خون‌ریزی مکرر.
- شواهد یا شک به آسیب یا آزار جنسی.
در این موارد فوراً به اورژانس یا مطب پزشک مراجعه کنید.
4 چه کاری الآن انجام دهید؟
- آرامش: اگر مقدار خون کم است و حال عمومی خوب است، کار فوریتی لازم نیست اما باید پیگیری شود.
- مشاهده و ثبت: چه زمانی شروع شد، مقدار خون، آیا درد دارد، وجود ترشحات بدبو یا علائم دیگر (تب، تغییرات پستان، سرعت رشد قد) را یادداشت کنید.
- از گذاشتن چیز داخل واژن خودداری کنید.
دوش و شستشوی شدید هم نکنید؛ فقط ناحیه خارجی را با آب و لرم و صابون ملایم بشویید.
- اگر احتمال تماس با هورمون یا دارویی هست، اطلاعات را همراه داشته باشید.
5 کدام متخصص را ببینیم و چه بررسی‌هایی ممکن است لازم شود؟
- ابتدا با پزشک عمومی یا پزشک کودکان مراجعه کنید؛ در صورت لزوم به پزشک غدد کودکان (پدیاتریک اندوکرینولوژی) یا متخصص زنان و زایمان کودکان ارجاع داده می‌شود.
- معاینه بالینی (بدون نیاز به معاینه داخلی در تمام موارد؛ در کودکان غالباً معاینه خارجی کافی است).
- آزمایش‌های احتمالی: CBC (برای کم‌خونی)، تست‌های انعقادی (PT, aPTT و آزمایش‌های فون و یلبراند در صورت سابقه)، هورمون‌ها (LH، FSH، استرادیول، پرولاکتین، TSH) در صورت شک به بلوغ زودرس یا اختلال هورمونی.
- سونوگرافی لگن و تخمدان‌ها برای رد کیست یا توده.
- تست بارداری (در موارد بسیار نادر و در صورت شک به تماس جنسی) — در کودکان زیرسن باروری معمولاً نیاز نیست مگر شواهد یا تاریخچه خاص.
- رادیوگرافی دست برای تعیین سن استخوانی (bone age) در ارزیابی بلوغ زودرس.
- در صورت شک به بلوغ مرکزی: بررسی‌های بیشتر شامل LH پایه یا تست تحریک GnRH و در صورت مثبت یا در دختران خیلی جوان‌تر (زیر 6 سال) MRI مغز برای رد ضایعهٔ مغزی.
6 درمان و پیگیری خلاصه:
- اگر علت موضعی (جسم خارجی، عفونت، چسبندگی لابیا) باشد: اقدامات موضعی یا جراحی/برداشتن بسته به مورد و درمان عفونت.
- اگر اختلال خونریزی‌دهنده باشد: مدیریت هماتولوژیک و درمان اختصاصی.
- اگر بلوغ زودرس مرکزی و پیش‌رونده باشد: داروی آگونیست GnRH (مثل leuprolide) برای کند کردن پیشرفت بلوغ و حفظ قد نهایی ممکن است داده شود.
- اگر علت محیطی (کیست یا تومور) باشد: درمان جراحی یا غیردارویی براساس تشخیص.
- پیگیری‌های زمان‌بندی شده بر اساس علت: برای علت‌های خطرناک باید سریع بررسی شود، برای لکه‌بینی ساده و یک‌باره معمولاً اولین ویزیت در طی چند روز تا یک هفته مناسب است، اما اگر وضع تغییر کند سریع‌تر مراجعه کنید.
7 نکات عملی و روانی برای والدین:
- برخورد حساس و ملایم با کودک؛ سؤال‌ها را به آرامی بپرسید و او را نترسانید.
- اگر احتمال سوءاستفاده می‌دهید یا کودک از چیزی می‌ترسد، حتماً موضوع را با پزشک مطرح کنید؛ تیم پزشکی راهنمایی و حمایت لازم را ارائه می‌دهد.
- مدارک و تاریخچه (دارو‌ها، کرم‌ها، حوادث اخیر، سابقه خانوادگی اختلالات خونریزی) را همراه داشته باشید.
خلاصه نهایی: لکه‌بینی در دختر ۸ ساله می‌تواند علل مختلف و بعضاً جدی داشته باشد.
اگر خونریزی شدید، درد یا علائم غیرمعمول وجود دارد فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
اگر خونریزی کم و تنها یک بار بوده، با یک ویزیت نزد پزشک کودکان در چند روز تا یک هفته شروع کنید تا معاینه و آزمون‌های لازم انجام شود.
ارزیابی کامل برای رد بلوغ زودرس، عفونت، جسم خارجی یا اختلالات خونریزی‌دهنده معمولاً لازم است.
در صورت تمایل می‌توانم فُرم سؤال‌های دقیق برای یادداشت‌برداری قبل از ویزیت (مثل تاریخ شروع، مقدار، سابقه بیماری یا دارو) یا یک چک‌لیست آزمایش‌ها و مراحلی که پزشک غالباً درخواست می‌دهد تهیه کنم.