مدتی هست که غده ای زیر فک راست من نمایان شده لطفا راهنمایی فرمایید؟

با توجه به توصیف شما — غده‌ای زیر فک راست که بدون درد و متحرک است — نیاز به آرامش اولیه هست چون بسیاری از علت‌های چنین توده‌ای خوش‌خیم‌اند، ولی بررسی مناسب لازم است.
در زیر علت‌های شایع، نکات معاینه و توصیه‌ها را شرح می‌دهم:
علل شایع
- غده لنفاوی متورم (Reactive lymphadenopathy): در پاسخ به عفونت‌های دهان، دندان، گلو یا عفونت‌های ویروسی ممکن است گره лимفاوی متورم و قابل حرکت باشد.
اغلب بدون درد یا کمی حساس است و معمولاً به‌تدریج کوچکتر می‌شود.
- بزرگی غده بزاقی زیرفکی (submandibular gland enlargement): انسداد مجرای بزاقی (سنگ بزاقی)، عفونت بزاقی یا التهاب می‌تواند باعث تورم غیر دردناک یا با درد خفیف شود.
غده زیرفکی معمولاً در زیر فک به‌صورت توده‌ای دیده می‌شود.
- تومور خوش‌خیم غده بزاقی (مثل pleomorphic adenoma): معمولاً بدون درد و به‌طور آهسته رشد می‌کند و گاهی متحرک است.
- لیپوم یا کیست: توده‌های نرم و متحرک که عموماً بی‌خطرند.
- متاستاز یا لنفوم و تومور‌های بدخیم: در سنین بالا، در افراد سیگاری یا با سابقه سرطان، توده‌های سفت، ثابت، سریع‌الرشد یا همراه با کاهش وزن و تعریق شبانه مشکوک‌ترند.
ویژگی‌های معاینه که کمک‌کننده‌اند
- درد: توده دردناک بیشتر به عفونت یا التهاب اشاره دارد.
- متحرک بودن و نرم بودن: بیشتر با منشا خوش‌خیم (لنف گره واکنشی، لیپوم) سازگار است.
- سفتی و تثبیت به بافت‌های اطراف: می‌تواند هشداردهنده باشد.
- اندازه و سرعت رشد: رشد سریع یا بزرگ‌تر شدن مهم است.
- علامت‌های سیستمیک: تب، کاهش وزن، تعریق شبانه یا خستگی شدید نیاز به پیگیری جدی دارد.
چه بررسی‌هایی لازم است؟
1 گرفتن شرح حال کامل و معاینه بالینی توسط پزشک عمومی یا متخصص ENT/Dentist.
2 سونوگرافی گردن: اولین و بسیار مفید‌ترین گام برای تعیین اینکه توده کیستی است یا جامد، اندازه، محل دقیق و ارتباط با غدد بزاقی یا غدد لنفاوی.
3 آزمایش خون پایه: CBC، ESR/CRP برای بررسی علامت‌های التهابی یا عفونت.
4 معاینه دندان و دهان: عفونت دندانی یا آپسِت می‌تواند غدد لنفاوی را تحریک کند.
5 اگر سونوگرافی یا معاینه مشکوک باشد: نمونه‌گیری با سوزن نازک (FNAC) یا بیوپسی برای بررسی سلولی.
CT یا MRI در مواردی که نیاز به ارزیابی عمیق‌تر یا برنامه‌ریزی جراحی است.
توصیه‌های عملی فوری و درمان‌های اولیه
- اگر هیچ علامت قرمزی، تب یا درد شدید ندارید: تا 1–2 هفته رعایت کنید، مراقبت از بهداشت دهان و دندان انجام داده، از کمپرس گرم و ماساژ ملایم استفاده کنید و مایعات کافی بنوشید.
- اگر نشانه عفونت دندانی یا بزاقی مشاهده شد: مراجعه به دندان‌پزشک یا ENT برای شروع آنتی‌بیوتیک در صورت نیاز.
- در مورد سنگ بزاقی: شستن دهان، تحرک غده، مصرف آب و آب‌نبات‌های ترش ممکن است به خروج سنگ‌های کوچک کمک کند؛ اما اگر درد یا تورم مکرر داشتید باید به ENT مراجعه کنید.
چه زمانی فوراً یا در کوتاه‌مدت به پزشک مراجعه کنید؟ (قرمز بودن یا نیاز فوری)
- توده‌ای که بیش از 2 هفته پابرجاست یا بزرگ‌تر می‌شود.
- توده سفت، ثابت به بافت‌های اطراف یا بزرگ‌تر از 1–2 سانتی‌متر.
- همراه با کاهش وزن، تب طولانی، تعریق شبانه یا ضعف عمومی.
- تنگی نفس، اختلال بلع یا تغییر صدای ناگهانی.
خلاصه و نتیجه‌گیری
با توصیف شما (بدون درد و متحرک) احتمالاً یک علت خوش‌خیم مثل غده لنفاوی متورم واکنشی، لیپوم یا تومور خوش‌خیم غده بزاقی بیشتر است، اما برای اطمینان و رد علل خطرناک نیاز به معاینه و حداقل انجام سونوگرافی گردن است.
اگر توده طی 1–2 هفته کوچک نشد یا هر یک از علائم هشداردهنده را داشتید حتماً به پزشک مراجعه کنید.
در صورت تمایل می‌توانم متن سوالاتی که باید در مطب از پزشک بپرسید یا چک‌لیستی برای معاینه و اقدامات بعدی تهیه کنم.