کیست تخمدان سمت چپ دارم ۵ سانته قابل درمانه؟

سلام؛
کوتاه و سپس دقیق توضیح می‌دهم:
خلاصه کوتاه
- کیست ۵ سانتی که یک سال ثابت مانده، به چند دلیل ممکن است: کیست فانکشنال (عملکردی)، آندومتریوما (کیست آندومتریوز)، درموئید (کیست مویی)، یا کیست‌های خوش‌خیم دیگر مانند سیتادنوم.
اگر از نظر سونوگرافی ساده (تک‌حفره‌ای، بدون بخش جامد، بدون پاپیلری) باشد احتمال بدخیمی کم است.
- قرص‌های پروژستینی یا مدروکسی‌پروژسترون معمولاً خونریزی قاعدگی را قطع می‌کنند ولی ثابت شده نیست که کیست ثابت یک ساله را کوچک یا از بین ببرند.
علامت بهتر شدن درد و قطع خونریزی ممکن است اثر دارو روی قاعدگی باشد، نه از بین رفتن کیست.
چه اطلاعاتی لازم است و چه سؤال‌هایی باید از پزشک بپرسید
- سن شما، وضعیت یائسگی (پریوددار یا یائسه)، تمایل به بارداری، و سابقه بیماری‌های لگنی.
- متن کامل گزارش سونوگرافی و ترجیحاً تصاویر سونو (ترانس‌واژینال بهتر است). در گزارش به موارد زیر توجه کنید: اندازه دقیق، تک‌حفره‌ای یا چندحفره‌ای بودن، دیواره ضخیم یا نازک بودن، محتویات (خالی/عرضی/پاپیلری/مواد جامد/کلسفیکاسیون)، جریان خونی در داپلر، وجود مایع آزاد در لگن، دوطرفه بودن یا نبودن.
تفسیر کلی براساس سونوگرافی
- اگر سونوگرافی نشان‌دهنده کیست ساده، تک‌حفره‌ای، دیواره نازک و بدون گوشتالود (solid component) باشد: احتمال خوش‌خیم بودن بالاست و برای بیمار پری‌منوپوزال (پریوددار) معمولاً پیگیری سونو هر
6-12 هفته یا طبق نظر پزشک منطقی است؛ اما چون یک سال ثابت مانده، پزشک ممکن است پیشنهاد ادامه پیگیری یا ارزیابی بیشتر بکند.
- اگر ساختار پیچیده (سپتوم، بخش جامد، پاپیلاری)، جریان عروقی بالا، یا مایع آزاد همراه باشد: نیاز به بررسی بیشتر (آزمایش‌های مارکر توموری مثل CA-125 در افراد بالاتر از 40 سال یا در موارد مشکوک، MRI لگن) و مشاوره جهت تصمیم‌گیری جراحی وجود دارد.
آیا دارو‌ها (مدروکسی‌پروژسترون و دارو‌های دیگر) کیست را از بین می‌برند؟
- در عمل، پروژستین‌ها یا قرص‌های هورمونی می‌توانند خونریزی قاعدگی را کنترل کنند و درد را کاهش دهند اما شواهد قوی نداریم که کیست‌های ارگانیک (مثل درموئید یا آندومتریوما) را حل کنند.
قرص‌های ترکیبی معمولا از ایجاد کیست فانکشنال جدید جلوگیری می‌کنند اما کیست موجود را سریع حذف نمی‌کنند.
پس بهتر است بهبود خونریزی را با تأثیر دارو بر قاعدگی تفسیر کنید، نه لزوماً از بین رفتن کیست.
چه زمانی نیاز به عمل جراحی است؟
- علائم مداوم یا شدید (درد پیشرونده، ناتوان‌کننده).
- افزایش اندازه یا عدم تغییر و یا اندازه بیش از حدود 5–7 سانتی‌متر (بسته به نظر پزشک و و یژگی‌های سونو).
- یافته‌های مشکوک در سونو (بخش جامد، پاپیلاری، سپتوم ضخیم، مایع آزاد، دوطرفه بودن همراه با معیار‌های تومور).
- نگرانی بابت باروری یا نیاز به تشخیص بافتی (نمونه‌برداری/برداشت)؛ در این موارد لاپاراسکوپی و سیستکتومی (برداشت کیست با حفظ تخمدان) معمولاً روش انتخابی است.
چه کار‌هایی اکنون باید انجام دهید؟
1 گزارش و تصاویر سونوگرافی آخر را حتماً به پزشک متخصص زنان نشان دهید.
2 اگر سونوگرافی به‌صورت ترانس‌واژینال انجام نشده، درخواست سونو واژینال کنید (دقیق‌تر است).
3 اگر بیش از 40 سال هستید یا سونو شکاک بود، آزمایش CA-125 و در صورت نیاز MRI لگن را در نظر بگیرید.
4 در صورت کاهش درد و قطع خونریزی ولی وجود کیست در سونو: هماهنگی برای پیگیری با سونو هر
6-12 هفته یا طبق نظر متخصص.
5 اگر درد ناگهانی، شدید، تهوع/استفراغ، تب، یا افت فشار دارید: بلافاصله به اورژانس مراجعه کنید (امکان پیچ‌خوردگی یا پارگی کیست).
عوارضی که باید مراقبشان باشید (علائم خطر)
- درد ناگهانی و شدید در یک طرف شکم، تب، تهوع/استفراغ، سبکی سر یا افت فشار — این‌ها نیاز به ارزیابی فوری دارند.
- خونریزی شدید قاعدگی که کنترل نمی‌شود.
پاسخ مشخص به سؤال شما
- امکان درمان هست، اما «درمان» به معنای از بین رفتن با دارو بستگی به نوع کیست دارد.
اگر کیست سال‌ها بدون تغییر مانده و در سونو و یژگی پیچیده‌ای ندارد، تصمیم بین پیگیری منظم یا برداشتن جراحی با توجه به علائم، سن و تمایل به بچه‌دار شدن گرفته می‌شود.
دارو‌هایی که گرفتید احتمالاً خونریزی را کنترل کرده‌اند ولی لزوماً باعث کوچک شدن کیست ثابت یک‌ساله نشده‌اند.
نکات نهایی برای ملاقات بعدی با پزشک
- سن، سابقه بارداری، علائم دقیق (نوع و محل درد، تداوم یا موقعیت)، و گزارش سونو را همراه ببرید.
از پزشک بخواهید و اضح بگوید آیا سونو اخیر ساده/پیچیده بوده و گزینه‌های پیگیری یا جراحی را براساس آن شرح دهد.
اگر ترجیح بدهید، می‌توانید گزارش سونو و تصاویر را آپلود کنید تا بر اساس جزئیات دقیق‌تر راهنمایی مشخص‌تری بدهم.
موفق باشید و در صورت بروز علائم شدید فوری مراجعه کنید.