جراحی تعویض دریچه آئورت در بیمارستان بوعلی قزوین انجام شود یا تهران؟

سلام؛
خلاصه و نتیجه کلی اول:
- اگر دکتر چنگیزی تجربه کافی در تعویض دریچه آئورت (آمار جراحی، نتایج، تعداد موارد سالانه) دارد و بیمارستان بوعلی در قزوین واحد مراقبت‌های پس از عمل قلب (ICU قلبی)، اکو داخل‌عملی (TEE)، تیم بیهوشی قلبی، بانک خون، و تیم احیاء/پرفیوژنر را دارد، عمل در بوعلی می‌تواند مناسب و ایمن باشد—به‌خصوص که جابجایی و دوری از خانواده برای مادر ضعیف مشکل‌ساز است.
- اما اگر مورد مادر پیچیده باشد (مثلاً آناتومی نامطلوب آئورت، توده یا «porcelain aorta»، بیماری عروق کرونر همزمان که نیاز به بای‌پس دارد، سابقه جراحی قفسه سینه قبلی، ضعف و چند بیماری همراه که ریسک جراحی را بالا می‌برد) یا اگر بیمار نیازمند روش کم‌تهاجمی مثل TAVR باشد، بهتر است به یک مرکز قلب-عروق تیپ بالا در تهران (با "heart team" فعال و برنامه TAVR) ارجاع شود.
عوامل کلیدی که باید در انتخاب بیمارستان و جراح بررسی کنید:
1 تجربه جراح و حجم موارد مرکز
- آمار سالانه عمل‌های تعویض دریچه و نتایج (مرگ‌ومیر 30 روزه، عوارض عمده). جراح با تجربه و مرکز با حجم بالا معمولاً نتایج بهتری در بیماران مسن دارد.
2 وجود تیم بین‌رشته‌ای (Heart Team)
- قلب‌پزشک اینترونشنال، جراح قلب، بیهوشی قلبی، رادیولوژیست/CT کاردیولوژی برای تصمیم‌گیری بهتر، به‌ویژه اگر گزینه TAVR مطرح باشد.
3 امکانات تشخیصی و درمانی
- TEE داخل‌عمل، CT آنژیوی قلب قفسه‌ای (برای برنامه‌ریزی TAVR)، آنژیوگرافی، همودیالیز در صورت نیاز، واحد مراقبت‌های ویژه قلبی با پرسنل مجرب، و دسترسی به ECMO یا پشتیبانی مکانیکی در موارد بحرانی.
4 مراقبت پس از عمل و توانبخشی
- وجود واحد توانبخشی قلبی، فیزیوتراپی پس از عمل، پرستاری مجرب برای بیماران سالمند.
5 وضعیت کلی مادرتان
- شاخص‌های ریسک مثل STS یا EuroSCORE، ارزیابی ضعف (frailty)، بیماری‌های همراه (کلیه، ریوی، کبد، دیابت)، وضعیت راه رفتن و تغذیه.
6 امکان انجام TAVR یا تعیین اینکه آیا بیوپروتز جراحی مناسب‌تر است
- در سن 75 سال معمولاً بیوپروتز (زیستی) ترجیح داده می‌شود تا از نیاز به وارفارین مادام‌العمر جلوگیری شود؛ در بیماران بسیار پرخطر، TAVR می‌تواند اولویت داشته باشد.
مقایسه کلی: بیمارستان بوعلی قزوین در صورتی خوب است که امکانات بالا را داشته باشد و جراح، تجربه کافی را اثبات کند.
مراکز تهران (مرکز قلب تهران و بیمارستان شهید رجایی) هر دو مراکز شناخته‌شده و پرحجم در حوزه جراحی قلب هستند و برنامه‌های پیشرفته‌تری (مثل TAVR منظم، تیم قلب-عروق متخصص، دسترسی به سایر فوق‌تخصص‌ها) معمولاً در آن‌ها فعال است.
بین این دو:
- مرکز قلب تهران: معمولاً حجم بالا و برنامه‌های پیشرفته (TAVR و تیم‌های تخصصی) دارد.
- شهید رجایی: یکی از مراکز اصلی جراحی قلب با تجربه بالا در جراحی‌های پیچیده و مراقبت‌های پس از عمل.
انتخاب بین این دو باید بر اساس: دسترسی به جراح خاص، زمان انتظار، سابقه نتایج جراحی برای گروه سنی مشابه، و سهولت پیگیری پس از عمل باشد.
پرسش‌هایی که از دکتر (چه در قزوین و چه در تهران) بپرسید:
- چند عمل تعویض دریچه آئورت در سال انجام می‌دهید؟ آمار مرگ‌ومیر و عوارض شما چیست؟
- آیا بیمارستان ICU قلبی مجزا و پرسنل آموزش‌دیده دارد؟ نسبت پرستار به بیمار چیست؟
- آیا امکان TAVR در مرکز وجود دارد؟ اگر نه، آیا در صورت لزوم سریع به مرکز دیگری قابل انتقال است؟
- چه نوع دریچه‌ای (بیولوژیک یا مکانیکی) برای مادرم پیشنهاد می‌کنید و چرا؟ احتمال نیاز به ضربان‌ساز پس از عمل چقدر است؟
- آیا نیاز به CT آنژیوگرافی برای تصمیم‌گیری هست؟ آیا می‌توانیم تصاویر اکو و CT را برای نظر دوم به یک مرکز تهران ارسال کنیم؟
- برنامه مراقبت پس از عمل و توانبخشی چگونه است؟ مدت بستری پیش‌بینی‌شده چقدر است؟
مراحل عملی که توصیه می‌کنم انجام دهید:
1 تهیه و تحویل تمام تصاویر و گزارش‌های فعلی (اکوی قلب، آنژیوگرافی، CT) به صورت دیجیتال تا بتوانید برای نظر دوم بفرستید.
2 محاسبه ریسک جراحی (STS یا EuroSCORE) و ارزیابی frailty—این اطلاعات در انتخاب بین SAVR و TAVR طلایی است.
3 گرفتن نظر دوم از یک «heart team» در یکی از مراکز تهران (می‌توانید ابتدا تصاویر را ارسال کنید).
4 اگر تصمیم به عمل در قزوین دارید، از دکتر چنگیزی بخواهید آمار و تجربه و امکانات بیمارستان را شفاف در اختیار شما قرار دهد.
نکات مخصوص بیماران مسن و ضعیف:
- بیماران ضعیف‌تر معمولاً ریسک بیشتری برای عوارض پس از عمل قلب باز دارند (عفونت، نارسایی تنفسی، گیرافتادگی، طولانی شدن بستری). بنابراین مراکز با ICU تخصصی و تجربه در مراقبت از سالمندان اهمیت دارد.
- TAVR در بسیاری از بیماران مسن با ریسک جراحی متوسط تا بالا نتایج کوتاه‌مدت و کیفیت زندگی بهتری نشان داده است، اما مناسب بودن آن به آناتومی دریچه و ریشه آئورت بستگی دارد.
پیشنهاد نهایی (قابل اجرا و قابل فهم):
- قدم اول: از دکتر چنگیزی بخواهید مدارک و تصاویر مادر را کامل در اختیار شما بگذارد.
هم‌زمان یک نظر دوم «قلب-تیم» در یکی از مراکز تهران (مرکز قلب تهران یا شهید رجایی) با ارسال تصاویر بگیرید.
- اگر نظر تیم تهران گفتند کیس ساده است و دکتر چنگیزی تجربه و امکانات لازم را دارد → عمل در بوعلی قزوین منطقی و دارای مزیت (کمتر استرس برای مادر، همراهی خانواده).
- اگر نظر تیم تهران گفتند کیس پیچیده یا مناسب TAVR است یا ریسک جراحی بالا دارد → بهتر است به تهران منتقل کنید و در مرکز دارای Heart Team و تجربه TAVR عمل انجام شود.
در صورت تمایل می‌توانم: یک متن کوتاه برای درخواست «نظر تخصصی دوم» آماده کنم که شامل لیست مدارک مورد نیاز باشد تا برای مرکز تهران بفرستید، یا کمک کنم پرسش‌های مشخص‌تری برای دکتر چنگیزی بنویسید.
امیدوارم این توضیحات به تصمیم‌گیری کمک کند و هر سوال دیگری بود بفرمایید.