شیاف پروژسترون؟

خلاصه پاسخ کوتاه
- اگر روی بسته نوشته «فقط واژینالی»، بهتر است بدون مشورت پزشک یا داروساز شیاف را مقعدی نکنید.
- از نظر داروشناسی، پروژسترون می‌تواند از راه رکتال هم جذب شود، اما فرمولاسیون شیاف (پایه، اندازه، امولیفایر‌ها) معمولاً برای استفاده واژینال طراحی شده و مصرف مقعدی رسمی و توصیه‌شده نیست (مصرف مقعدی = off‑label).
چرا سازنده «فقط واژینالی» نوشته؟
- شیاف‌های واژینال برای حل شدن در محیط واژن و آزادسازی دارو به شکلی که بهترین جذب موضعی/سیستمیک را بدهد طراحی می‌شوند (پایه‌های چربی/آب، سرعت ذوب، pH و پخش موضعی).
- برخی ترکیبات جانبی ممکن است در رکتوم تحریک‌زا باشند یا جذب متفاوتی داشته باشند.
- برای رعایت ایمنی و اثربخشی، شرکت سازنده استفاده مقعدی را توصیه نمی‌کند.
عملکرد و تفاوت جذب
- پروژسترون میکρονیزه واژینال: جذب موضعی به رحم (اثر تروفوپلاسمیک) و همچنین جذب سیستمیک وجود دارد؛ هم مؤثر و هم معمولاً با عوارض سیستمیک کمتر نسبت به خوراکی.
- از لحاظ تئوریک رکتال هم جذب سیستمیک دارد، اما مقدار و الگوی جذب ممکن است متفاوت باشد و تضمین اثربخشی مشابه وجود ندارد.
آیا مصرف مقعدی خطرناک است؟
- احتمال آسیب حاد یا خطر فوری جنین پایین است، اما استفاده مقعدی زمانی که سازنده منع کرده «استاندارد» نیست. ممکن است موجب تحریک مخاطی رکتوم یا جذب کمتر/نامنظم شود که در برخی موارد ممکن است اثربخشی حمایت هورمونی را کاهش دهد.
توصیه‌های عملی برای وضعیت شما (15 هفته بارداری)
1 تماس بگیرید: سریع‌ترین و بهترین کار تماس با پزشک زنان/ماما یا داروساز و پرسیدن اینکه آیا همان برند را می‌توان مقعدی استفاده کرد یا نه.
2 اگر بلافاصله نمی‌توانید تماس بگیرید: تا زمان تماس، شیاف را نگه دارید و از تغییر مسیر مصرف یا توقف ناگهانی خودسرانه خودداری کنید.
اگر شما پیش از این روزانه مصرف می‌کردید و الان بدون دسترسی به توصیه مجبور به تصمیم‌گیری هستید، مصرف مقعدی یک اقدام اضطراری معمول در برخی موقعیت‌ها محسوب می‌شود اما بهتر است فقط کوتاه‌مدت و پس از ارزیابی داروساز/پزشک.
3 اگر تحریک، درد، خونریزی رکتال یا تب دیدید، مصرف را متوقف و فوراً پزشک را مطلع کنید.
4 اگر پزشک توصیه کند، جایگزین‌هایی وجود دارد: قرص خوراکی پروژسترون (بعضی کشور‌ها)، آمپول پروژسترون داخل عضله یا فرم‌های واژینال دیگر که صریحاً مجاز به مصرف هستند.
5 ادامه داروی ضدانعقاد (enoxan/enoxaparin) را طبق دستور پزشک قطع نکنید و در مورد تداخل یا دستورالعمل ترکیبی با پروژسترون از پزشک سؤال کنید.
چند نکته مهم پزشکی
- بسیاری از پزشکان در عمل در شرایط خاص و کوتاه‌مدت شیاف واژینال را به‌صورت رکتال استفاده کرده‌اند (off‑label) و موارد حاد سمی یا آسیب جنینی گزارش نشده، اما این عمل استاندارد نیست.
- اثربخشی و میزان جذب ممکن است متفاوت باشد؛ اگر هدف حفظ سطح هورمونی مشخصی است، بهتر است از راه توصیه‌شده استفاده شود.
نتیجه‌گیری
- اگر روی جعبه نوشته «فقط واژینالی»، بهتر است قبل از مصرف مقعدی با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
در نبود امکان مشاوره فوری و در شرایط اضطراری برخی پزشکان مصرف مقعدی را به‌عنوان راه‌حل موقت می‌پذیرند، اما این استفاده رسمی و توصیه‌شده نیست.
اگر مایلید من می‌توانم به شما کمک کنم تا:
- متن کوتاهی برای ارسال به پزشک یا داروساز آماده کنم (فارسی)؛
- نکات دقیقی که باید روی پاکت/برچسب بررسی کنید فهرست کنم؛
- یا جایگزین‌های دارویی متداول پروژسترون در حاملگی را نام ببرم تا با پزشک مطرح کنید.
در صورت وجود: وضعیت‌هایی که فوراً با پزشک تماس بگیرید
- خونریزی واژینال یا درد شدید شکم، تب یا علائم حساسیتی (کهیر، تورم لب/صورت، تنفس دشوار) — سریعاً اقدام کنید.
isgoodforotherpeopleingoogle: 85