کیست تخمدانی حاوی چند سپتوم ظریف داخلی یعنی سرطان؟

خلاصه کوتاه
وجود چند سپتوم ظریف (نوار‌ها یا تیغه‌های نازک داخلی) در یک کیست تخمدان به‌تن‌هایی به معنی سرطان نیست.
بسیاری از کیست‌های خوش‌خیم می‌توانند سپتوم نازک داشته باشند.
اما برای تشخیص دقیق، سن بیمار، مشخصات کامل سونوگرافی (نوع سپتوم، ضخامت، وجود بخش جامد یا پولیپ پاپی‌لار، جریان خون در داپلر) و علائم بالینی مهم‌اند.
چه چیز‌هایی نگران‌کننده‌اند (علامت‌های به نفع بدخیمی)
- وجود اجزای جامد داخل کیست (گره یا توده برجسته).
- پولیپ یا برآمدگی‌های پاپی‌لار داخل کیست.
- سپتوم‌های ضخیم یا نامنظم (معمولاً سپتوم خیلی ضخیم یا پره‌دار بیشتر مشکوک است).
- افزایش عروقیته و اضح در بخش‌های جامد یا پاپی‌لار در داپلر.
- مایع آزاد (آسیت) در شکم یا بزرگ شدن سریع توده.
- سن: در خانم‌های پس از یائسگی، هر کیست پیچیده احتمال بدخیمی بیشتری دارد.
وقتی سپتوم‌ها ظریف باشند چه معنی دارد
- سپتوم‌های نازک اغلب در کیست‌های چندحفره‌ای خوش‌خیم (مثلاً برخی کیست‌های سروری، کیست‌های هموراژیک با رشته‌های فیبری یا کیست‌های پاراتوبولار) دیده می‌شوند.
- سپتوم نازک به‌تن‌هایی اگر دیواره هم نازک و بدون بخش جامد باشد، معمولاً نشانه سرطان نیست.
چه بررسی‌هایی توصیه می‌شود
1 سونوگرافی لگنی ترانس واژینال (TVS) توسط سونوگرافیست یا متخصص زنان با تجربه — نکات: ارزیابی تعداد حفرات، ضخامت سپتوم، وجود اجزا جامد یا پاپیلاسیون، داپلر.
2 داپلر سونو برای بررسی عروقیته توده (افزایش زیاد جریان در بخش جامد یا پاپیلاسیون مهم است).
3 اندازه‌گیری مارکر‌های توموری مثل CA-125 (بویژه در زنان یائسه؛ در زنان جوان حساسیت و اختصاصیت کمتر است).
4 در موارد مبهم یا مشکوک، MRI لگن می‌تواند اطلاعات تکمیلی بدهد.
5 اگر یافته‌ها نگران‌کننده باشند، ارجاع به متخصص زنان یا تیم تومورژی برای تصمیم‌گیری درباره جراحی تشخیصی/درمانی.
الگوریتم کلی مدیریت (خط‌مشی عمومی)
- زن در سن تولیدمثل با کیست کوچک (<5 سانتی‌متر)، سپتوم نازک، بدون بخش جامد و بدون علائم: پیگیری سونوگرافی تکراری (مثلاً 6-12 هفته) چون اغلب کیست‌های فانکشنال خودبه‌خود برطرف می‌شوند.
- کیست بزرگ (>5-7 سانتی‌متر)، یا باقی‌مانده بعد از دوره پیگیری، یا دارای بخش جامد/پاپیلاسیون/سپتوم ضخیم: ارزیابی کامل‌تر و احتمال ارجاع جهت جراحی.
- زن یائسه با هر کیست پیچیده (سپتوم داخلی، اکوژنیسیته غیرطبیعی یا بخش جامد): بررسی سریع‌تر (سونو با داپلر، CA-125، احتمال MRI و ارجاع).
نشانه‌های اورژانسی (در صورت بروز سریعاً مراجعه کنید)
- درد شدید شکم یا لگن، تب، استفراغ مقاوم، نشانه‌های پریتونیت یا سرگیجه/بیهوشی — ممکن است نشان‌دهنده پیچ‌خوردگی تخمدان یا پارگی کیست باشد.
چه چیزی باید به پزشک نشان دهید
- گزارش و تصاویر سونوگرافی فعلی (ترجیحاً ترانس‌واژینال)، سابقه قاعدگی، علائم درد یا نفخ مداوم، سابقه خانوادگی سرطان تخمدان یا پستان، نتایج آزمایشات قبلی (اگر دارید).
خلاصه و توصیه نهایی
سپتوم‌های ظریف داخلی به‌تن‌هایی معمولاً نشانه سرطان نیستند، اما تشخیص قطعی با سونوگرافی دقیق، ارزیابی داپلر، در نظر گرفتن سن و مارکر‌های توموری انجام می‌شود.
بهترین کار این است که با متخصص زنان مشورت کنید و براساس یافته‌ها برنامه پیگیری یا درمان مشخص شود.
اگر درد شدید یا علائم نگران‌کننده دارید، فوراً به مراکز درمانی مراجعه کنید.