اندازه نرمال غدد لنفاوی چه قدر است؟

در مورد اندازه نرمال غدد لنفاوی گردن چند نکته مهم وجود دارد؛ چون هم شکل، هم طول و هم ضخامت (قطر کوتاه‌تر) برای ما مهم است.
### 1. معیار کلی در سونوگرافی (اعداد تقریبی و قابل استناد)
در سونوگرافی برای غدد لنفاوی گردن معمولاً از قطر کوتاه (short axis) به‌عنوان معیار اصلی استفاده می‌شود:
- قطر کوتاه (ضخامت غده لنفاوی):
- در اغلب منابع، تا حدود ۸–۱۰ میلی‌متر (۰٫۸ تا ۱ سانتی‌متر) برای غدد لنفاوی گردن، اگر سایر معیار‌ها طبیعی باشد، می‌تواند نرمال باشد.
- در بعضی نواحی (مثل ناحیه زاویه فک یا پشت گردن) گاهی تا ۱۰–۱۲ میلی‌متر هم هنوز می‌تواند نرمال باشد، به‌خصوص در افراد جوان و در زمان عفونت خفیف.
- طول غده لنفاوی (long axis):
- غدد لنفاوی طبیعی معمولاً کشیده و بیضی هستند، طول آن‌ها می‌تواند ۱ تا حتی ۲ سانتی‌متر یا کمی بیشتر باشد، به‌شرطی که ضخامت زیاد نشده باشد و شکل طبیعی باشد.
- نسبت طول به عرض (Long/Short ratio):
- اگر غده لنفاوی بیضی شکل باشد، نسبت طول به عرض معمولاً بیشتر از ۲ است.
- اگر غدد لنفاوی گرد و کروی شوند (نسبت نزدیک
۱)، احتمال غیرطبیعی بودن بیشتر می‌شود، مخصوصاً اگر قطر کوتاه بالا باشد.
### 2. چه و یژگی‌هایی در سونوگرافی به نفع غده لنفاوی «طبیعی» است؟
غیر از خود عدد، سونوگرافیست به این موارد هم نگاه می‌کند:
1 شکل:
- نرمال: بیضی و کشیده
- مشکوک: گرد یا تقریباً گرد
2 هیلوم چربی (hilum):
- نرمال: در مرکز غده یک قسمت روشن‌تر (هیلوم چربی) دیده می‌شود.
- مشکوک: از بین رفتن این هیلوم یا نامشخص شدن آن.
3 مرزبندی:
- نرمال: مرزبندی نسبتاً صاف و منظم.
- مشکوک: حاشیه‌های نامنظم، دندانه‌دار یا نفوذ به اطراف.
4 الگوی عروقی (Doppler):
- نرمال: عروق از مرکز (هیلوم) وارد می‌شوند.
- مشکوک: عروق بیشتر در محیط غده یا الگوی غیرعادی.
5 وجود نکروز، کیست، کلسیم:
- نرمال: فاقد نواحی سیاه (نکروز مایع) یا رسوبات سفت (کلسیفیکاسیون).
- مشکوک: وجود نواحی تخریبی، مایع، یا رسوبات.
### 3. از نظر معاینه با دست (لمس کردن غدد گردن)
اگر بدون سونوگرافی بخواهیم حدود بگوییم:
- غدد لنفاوی کوچک در گردن که:
- کمتر از حدود ۱ سانتی‌متر هستند،
- نرم تا کمی سفت‌اند،
- متحرک روی پوست و عضله هستند،
- دردناک‌اند (مثلاً هنگام سرماخوردگی یا گلودرد، عفونت دندان، لوزه، گوش)،
معمولاً خوش‌خیم و واکنشی (به‌دلیل عفونت یا التهاب ساده) محسوب می‌شوند.
- غده‌هایی که:
- بیش از ۱–۱٫۵ سانتی‌متر باشند،
- خیلی سفت یا سنگ‌مانند شوند،
- به پوست یا بافت‌های عمقی چسبنده و ثابت باشند،
- بدون درد و ماندگار برای هفته‌ها
– ماه‌ها باقی بمانند،
- تعداد زیاد در چند ناحیه بدن ظاهر شوند،
نیاز به بررسی دقیق‌تر توسط پزشک (معمولاً متخصص داخلی، عفونی، هماتولوژی/آنکولوژی یا ENT) دارند.
### 4. پاسخ عددی خلاصه بر اساس سؤال شما
اگر منظورتان غدد لنفاوی سطحی گردن است که روی سونوگرافی دیده شده:
- به طور ساده:
- قطر کوتاه (ضخامت) تا حدود ۸ میلی‌متر در بیشتر نواحی گردن، اگر سایر و یژگی‌ها طبیعی باشد، معمولاً نرمال یا واکنشی به حساب می‌آید.
- در برخی نواحی گردن، تا ۱۰ میلی‌متر هم می‌تواند هنوز در محدوده قابل قبول باشد، مخصوصاً در افراد جوان و در زمان عفونت.
- طول غده اگر ۱ تا ۲ سانتی‌متر یا حتی کمی بیشتر باشد، ولی شکل بیضی باقی بماند و نسبت طول به عرض >۲ باشد، می‌تواند طبیعی باشد.
بنابراین:
- مرز دقیق و مطلق وجود ندارد اما به‌طور تقریبی:
- قطر کوتاه ≤ ۸–۱۰ میلی‌متر + شکل بیضی + هیلوم چربی و اضح = اغلب طبیعی/واکنشی
- قطر کوتاه > ۱۰–۱۵ میلی‌متر، مخصوصاً اگر گرد، بدون هیلوم، خیلی سفت یا چسبنده باشد = نیازمند بررسی بیشتر.
### 5. چه زمانی حتماً باید به پزشک مراجعه کنید؟
اگر هر کدام از موارد زیر را دارید، بهتر است توسط پزشک معاینه شوید و سونوگرافی/آزمایش انجام شود:
- غده لنفاوی بیش از ۲–۳ هفته بزرگ مانده و کوچک نشده.
- اندازه حدوداً بیش از ۱٫۵ سانتی‌متر لمس می‌شود یا در سونوگرافی قطر کوتاه زیاد است.
- خیلی سفت یا «سنگی» شده یا به پوست/عضله چسبیده است.
- همراه با کاهش وزن بی‌دلیل، تعریق شبانه، تب طولانی، خستگی غیرعادی است.
- در چند ناحیه بدن (زیر بغل، کشاله ران، گردن) همزمان غدد بزرگ شده‌اند.
### 6. پیشنهاد عملی برای شما
1 اگر گزارش سونوگرافی دارید، دقیقاً به این قسمت نگاه کنید:
- اندازه به صورت مثلاً: ۵×۱۰ میلی‌متر نوشته می‌شود.
- اگر قطر کوتاه (عدد کوچکتر) زیر ۸–۱۰ میلی‌متر است و در گزارش نوشته شده «ظاهر بنفع لنف نود واکنشی / benign» یا «Reactive»، معمولاً نگران‌کننده نیست.
2 اگر می‌خواهید، متن کامل گزارش سونوگرافی (بدون نام و مشخصات شخصی) را برای من بنویسید؛ می‌توانم دقیق‌تر بگویم که اندازه‌های نوشته شده در گزارش در چه محدوده‌ای هستند.
3 در صورت تداوم یا بدتر شدن علائم، حتماً معاینه حضوری توسط پزشک (ترجیحاً متخصص گوش، حلق و بینی یا داخلی) بسیار مهم است؛ چون لمس مستقیم غده و دیدن وضعیت کلی بدن، به تشخیص کمک زیادی می‌کند.
در مجموع، برای پاسخ عددی که خواستید:
- غده لنفاوی گردن با قطر کوتاه تا حدود ۸–۱۰ میلی‌متر (۰٫۸–۱ سانتی‌متر)، در صورت طبیعی بودن سایر و یژگی‌ها، معمولاً در محدوده نرمال/واکنشی است.
اگر اندازه دقیق یا متن سونوگرافی را بنویسید، می‌توانم به شما بگویم همان غده‌ای که در گردنتان است، از نظر اعداد چقدر با محدوده نرمال فاصله دارد.