اسپرم دارای کروموزوم y در رحم زن چقدر زنده است؟

سلام؛
ممنون از سؤال‌تان.
خلاصه کوتاه: در شرایط مطلوب (مخاط دهانهٔ رحم مناسب و زمان نزدیک به تخمک‌گذاری) اسپرم‌ها می‌توانند تا حدود 3–5 روز در دستگاه تناسلی زن زنده بمانند.
دربارهٔ اسپرم‌های حامل کروموزوم Y (جهش‌دهندهٔ جنس نر) شواهد نشان می‌دهد که ممکن است کمی سریع‌تر اما کمی کمتر مقاوم باشند؛ به‌طور عملی احتمال زنده‌ ماندن آن‌ها معمولاً در بازهٔ حدودی 24–48 ساعت تا حداکثر 72 ساعت گزارش می‌شود، اما تفاوت‌ها کوچک و غیرقطعی است.
توضیح مفصل:
- نحوهٔ بقای اسپرم: دوام اسپرم در بدن زن به کیفیت مخاط دهانهٔ رحم (cervical mucus)، زمان نزدیکی نسبت به تخمک‌گذاری، pH واژن، سلامت کلی اسپرم، وجود عفونت‌ها و رفتار جنسی (مثل عمق و محل قرارگیری منی) بستگی دارد.
در مخاط خصوی به‌نام "مخاط سازگار با باروری"، اسپرم‌ها می‌توانند تا 5 روز زنده بمانند که این حالت مهم‌ترین دلیل بارداری از نزدیکی‌های چند روز قبل از تخمک‌گذاری است.
- تفاوت Y و X: کروموزوم Y کمی کوچکتر از کروموزوم X است و برخی مطالعات آزمایشگاهی نشان داده‌اند اسپرم‌های حامل Y کمی سبک‌تر و احتمالاً سریع‌تر حرکت می‌کنند ولی پایداری‌شان در شرایط نامناسب (مثلاً pH اسیدی یا مخاط نامناسب) ممکن است کمتر باشد.
این تفاوت‌ها معمولاً بسیار جزئی بوده و نتایج مطالعات در این زمینه متناقض‌اند؛ بنابراین نمی‌توان با قطعیت گفت اسپرم Y دقیقاً فقط چند ساعت بیشتر یا کمتر زنده می‌ماند.
- مقادیر عددی که معمولاً گفته می‌شود:
- واژن معمولی (بدون مخاط باروری): چند دقیقه تا چند ساعت (به‌دلیل محیط اسیدی واژن).
- در حضور مخاط باروری و نزدیک به زمان تخمک‌گذاری: بیشتر اسپرم‌ها (اعم از X یا Y) می‌توانند 48–72 ساعت و در موارد نادر تا 5 روز زنده بمانند.
- برای اسپرم Y به‌طور اختصاصی: اغلب منابع بالینی بازهٔ 24–48 ساعت تا حداکثر 72 ساعت را به‌عنوان احتمال می‌دهند، اما این یک قاعدهٔ قطعی نیست.
- نتیجه‌گیری بالینی و توصیه‌ها:
- تفاوت بقای Y و X کوچک و نامطمئن است؛ روش‌هایی مانند "تنظیم زمان نزدیکی" (روش شتلز و نظایر آن) برای تعیین جنسیت به‌صورت طبیعی قابل اطمینان نیستند.
- اگر هدف شما تعیین جنسیت نوزاد است و به یک نتیجهٔ مطمئن نیاز دارید، روش‌های پزشکی مثل جداسازی اسپرم (sperm sorting) یا لقاح آزمایشگاهی همراه با تشخیص ژنتیکی پیش از انتقال (PGT/PGD) در IVF گزینه‌های قابل‌اطمینان‌تری هستند—البته قوانین و ملاحظات اخلاقی در کشور‌های مختلف وجود دارد.
- در صورت نیاز به مشاوره دقیق‌تر دربارهٔ باروری، تعیین جنسیت یا مشکلات باروری، مراجعه به متخصص زنان و زایمان یا متخصص ناباروری توصیه می‌شود.
منابع و توجه: اطلاعات بالا بر پایه مطالعات بالینی و مروری است؛ در پژوهش‌ها نتایج متفاوت گزارش شده و بنابراین اعداد داده‌شده حدودی هستند.
اگر مایلید می‌توانم منابع علمی معتبر را برای مطالعهٔ بیشتر معرفی کنم یا توضیح بدهم روش‌های پزشکی برای تعیین جنسیت چگونه کار می‌کنند.