سقط کردم و بقایایی مانده است چکار کنم؟

خلاصه کوتاه و فوری
اگر چند هفته پس از سقط جنین هنوز «بقایای جنینی» در رحم دیده شده‌اند، گزینه‌ها معمولاً شامل انتظار همراه پیگیری، درمان دارویی (میسوپروستول) یا تخلیه جراحی (خلأ/کورتاژ) است. کورتاژ (به‌ویژه با روش خلأ/MVA و تحت راهنمایی سونوگرافی) عموماً باروری بلندمدت را به‌طور قابل‌توجهی کاهش نمی‌دهد؛ خطر اصلی در مواردی که عفونت وجود داشته یا چندین بار کورتاژ شدید انجام شود، تشکیل چسبندگی داخل رحمی (سندروم آشِرمن) است.
چه کار کنید (گام‌های پیشنهادی)
1 بررسی اولیه:
- سونوگرافی ترانس‌واژینال برای تایید وجود بقایا و تعیین اندازه و میزان خون‌گیری رحم.
- آزمایش خون: بتا‑hCG سریالی (برای پیگیری روند کاهش)، CBC (اگر خونریزی یا ضعف)، تعیین گروه خونی و Rh.
- اگر تب، ترشحات بدبو یا درد شدید دارید → مراجعه فوری به مرکز درمانی (امکان عفونت).
2 گفت‌وگو با پزشک درباره گزینه‌های درمانی:
- مدیریت انتظار (Expectant): در مواردی که بقایا کم و علائم خفیف است، ممکن است به‌صورت پیگیری سونو و hCG طی 1–4 هفته خودبه‌خودی دفع شود.
نیازمند پیگیری نزدیک است.
- درمان دارویی: میسوپروستول (یا ترکیب با همتای دیگری) در سقط‌های زودرس می‌تواند موفق باشد؛ معمولاً برای بقایای کوچک تا 12 هفته کاربرد دارد و باید تحت نظر پزشک تجویز شود.
- تخلیه جراحی (خلأ/کورتاژ): بهترین گزینه در صورت وجود خونریزی قابل‌توجه، علائم عفونت، یا بقایای بزرگ است.
روش خلأ (Manual Vacuum Aspiration یا Vacuum Aspiration) در حاملگی‌های زودرس ایمن‌تر و ملایم‌تر از کورتاژ تیز (sharp curettage) است و ریسک آسیب به اندومتر را کاهش می‌دهد.
انجام تحت سونوگرافی و توسط تیم با تجربه ریسک را کمتر می‌کند.
عوارض و نگرانی‌ها درباره باروری آینده
- تأثیر بر باروری: در اغلب موارد، یک تخلیه صحیح و بدون عفونت تأثیر ماندگاری بر باروری ندارد و زنان می‌توانند بارداری‌های سالم بعدی داشته باشند.
- عوامل افزایش‌دهنده ریسک ناباروری: انجام مکرر کورتاژ‌های تهاجمی، آسیب عمیق به آندومتر، یا عفونت پس از سقط که منجر به چسبندگی داخل رحمی (آشرمن) شود.
- راه کاهش ریسک: انتخاب روش خلأ/MVA، استفاده از هدایت سونوگرافی، پیشگیری و درمان سریع عفونت.
نکات مخصوص اگر در شهرستان هستید یا از سفر به تهران می‌ترسید
- اگر بیمارستان شهرستان شما دارای تیم مجرب زنان، تجهیزات سونوگرافی و امکان انجام MVA یا کورتاژ استاندارد است، معمولاً نیازی به رفتن به مرکز بزرگ‌تر نیست.
- در صورتی که بیمارستان محلی تجربه یا تجهیزات لازم (مثلاً بی‌حسی/بیهوشی ایمن، امکانات اورژانسی، تیم جراحی باتجربه) را نداشته باشد، یا اگر شما احساس امنیت نمی‌کنید، رفتن به مرکز تخصصی در شهر بزرگ قابل‌قبول است.
- در مورد ترس و اضطراب: پرسیدن درباره روش انجام (بی‌حسی موضعی یا بیهوشی کوتاه)، میزان تجربه پزشک و اقدامات پیشگیرانه (آنتی‌بیوتیک پروفیلاکسی، استفاده از سونو) کمک‌کننده است.
نکات بالینی مهم و موارد اورژانسی
- نشانه‌های مراجعه فوری: خونریزی شدید (بیش از یک‌نیم تا یک پد در ساعت یا غرق شدن در لباس)، تب >38°C، درد شدید پایدار، ضعف، سرگیجه یا ترشحات بدبو — در این موارد به اورژانس مراجعه کنید.
- آنتی‌بیوتیک: در صورت شک به عفونت، نیاز به آنتی‌بیوتیک دارد.
بسیاری از مراکز پیش از کورتاژ یک دوز پروفیلاکسی آنتی‌بیوتیک (مثلاً داکسی‌سایکلین یا بر اساس پروتکل محلی) می‌دهند.
- ایمن‌سازی Rh: اگر گروه خون شما Rh‑منفی است، معمولاً باید ایمنی‌زدایی با ایمنوگلوبولین ضد‑D پس از سقط داده شود (بسته به سن حاملگی و دستورالعمل‌های محلی، اما بهتر است بررسی و تزریق شود).
پیگیری بعد از درمان
- تکرار سونوگرافی یا پیگیری بتا‑hCG تا رسیدن به منفی یا سطح پایدار توصیه می‌شود تا مطمئن شوند رحم پاک شده است.
- اگر بیمار کورتاژ شد، معمولاً یک ویزیت بعدی 1–2 هفته بعد برای ارزیابی خونریزی، علائم عفونت و پیامد‌ها برنامه‌ریزی می‌شود.
بارداری بعدی
- زمان بارداری مجدد: از نظر پزشکی اغلب بعد از یک قاعدگی طبیعی قابل‌درک است که تلاش برای بارداری را آغاز کنید، مگر اینکه پزشک توصیه دیگری (برای مثال به‌خاطر عفونت یا آسیب رحم) داشته باشد.
بسیاری از زوج‌ها بعد از یک چرخه طبیعی قاعدگی اقدام می‌کنند؛ اگر نگرانی خاصی دارید، با پزشکتان درباره زمان مناسب مشورت کنید.
جمع‌بندی و پیشنهاد عملی برای شما
1 اگر پزشک شما برای 15 مرداد کورتاژ تعیین کرده، تا آن زمان به توصیه‌‌های بالا عمل کنید و تا قبل از زمان تعیین‌شده علائم اورژانسی ظهور نکرده است، می‌توانید با فکر آرام‌تر به انتخاب روش مناسب بپردازید.
2 قبل از عمل: سونوگرافی، آزمایش بتا‑hCG، CBC و تعیین گروه خونی/Rh را انجام دهید.
از پزشک درباره ارائه ایمنوگلوبولین anti‑D در صورت Rh‑منفی پرسش کنید.
3 در مورد ترس از کورتاژ: از پزشک بپرسید که آیا از روش خلأ (MVA) استفاده می‌کند، آیا عمل تحت سونوگرافی انجام می‌شود، و تجربه تیم چقدر است — این موارد ریسک‌ها را کاهش می‌دهند.
4 اگر بیمارستان شهرستان توانایی انجام MVA با تیم مجرب را دارد نیازی به سفر به تهران نیست، اما اگر امکانات کافی وجود ندارد یا شما احساس ناامنی می‌کنید، مراجعه به مرکز بزرگ‌تر منطقی است.
در نهایت
کورتاژ انجام‌شده به‌درستی و در شرایط استریل معمولاً باروری آینده را به‌طور چشمگیری کاهش نمی‌دهد.
مهم است که قبل از عمل اطلاعات کامل درباره روش پیشنهادی، خطرات و مراقبت‌های پس از عمل از پزشک دریافت کنید و در صورت هر علامت نگران‌کننده فوراً مراجعه کنید.
اگر مایل باشید می‌توانم به شما یک لیست سؤال برای پرسیدن از پزشک (درباره روش، نوع بی‌حسی، آنتی‌بیوتیک، مراقبت‌های بعدی و زمان مناسب برای بارداری مجدد) تهیه کنم یا بر اساس نتایج سونو و آزمایش‌ها، راهنمایی دقیق‌تری بدهم.